
Sukta 6.10
Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for RV 6.10)
Agni (Jātavedas)
Triṣṭubh
এই সূক্তত অগ্নি জাতবেদসক যজ্ঞৰ একেবাৰে আগত স্থাপন কৰা হৈছে—তেওঁ দীপ্ত পথপ্ৰদৰ্শক, যজ্ঞক্ৰিয়াৰ পথ পৰিষ্কাৰ কৰে আৰু প্ৰাৰ্থনাসমূহক নিৰাপদে আগলৈ বহন কৰে। দূৰৰ পৰা দেখা পোৱা শুদ্ধিকৰ্তা ৰূপে অগ্নিৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁৰ শিখাই “অন্ধকাৰ পথ”ক উজ্জ্বল মাৰ্গলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে, বৈৰিতা দূৰ কৰে আৰু ইলা (যজ্ঞীয় সমৃদ্ধি আৰু প্ৰেৰিত পোষণ)ক পুষ্ট কৰে। উদ্দেশ্য দুটা—আনুষ্ঠানিক সফলতা, অৰ্থাৎ অবিচ্ছিন্ন অৰ্ঘ্য-যাত্ৰা; আৰু অন্তৰ্জয়: অন্ধকাৰৰ ওপৰত পোহৰ, শত্রুতাৰ ওপৰত ঐক্য, দীঘলীয়া জীৱন আৰু উত্তম সন্তানৰ বাবে শক্তি।
Mantra 1
पुरो वो मन्द्रं दिव्यं सुवृक्तिं प्रयति यज्ञे अग्निमध्वरे दधिध्वम् । पुर उक्थेभिः स हि नो विभावा स्वध्वरा करति जातवेदाः ॥
তোমালোকৰ অগ্ৰগামী যজ্ঞত, অধ্বৰ-কৰ্মত, আনন্দময়, দিব্য, সু-উচ্চাৰিত স্তোত্ৰ-শক্তিস্বৰূপ অগ্নিক আগত স্থাপন কৰা। কিয়নো জাতবেদা—সৰ্বপ্ৰভাময়—স্তোত্ৰসমূহৰ সৈতে আমাৰ আগতে আগবাঢ়ে, আৰু আমাৰ স্বধ্বৰ যাত্ৰাক সুপথ, অবিচ্ছিন্ন পথ কৰি তোলে।
Mantra 2
तमु द्युमः पुर्वणीक होतरग्ने अग्निभिर्मनुष इधानः । स्तोमं यमस्मै ममतेव शूषं घृतं न शुचि मतयः पवन्ते ॥
হে হোতৃ, বহু-মুখবিশিষ্ট, দীপ্তিময় সেই অগ্নি—মানুষে নিজৰ অগ্নিসমূহেৰে জ্বলাই তোলে। তেওঁৰ প্ৰতি স্তোত্ৰ বয়—প্ৰিয়জনৰ উষ্মাৰ দৰে—ঘৃতৰ দৰে পবিত্ৰ; আমাৰ মতিসমূহ উজ্জ্বল, শোধনকাৰী ধাৰাৰে প্রবাহিত হয়।
Mantra 3
पीपाय स श्रवसा मर्त्येषु यो अग्नये ददाश विप्र उक्थैः । चित्राभिस्तमूतिभिश्चित्रशोचिर्व्रजस्य साता गोमतो दधाति ॥
যি বিপ্ৰ উক্থসমূহেৰে অগ্নিক দান কৰে, তেওঁ মর্ত্যলোকত দীপ্ত শ্ৰৱসা—উজ্জ্বল খ্যাতিত—বৃদ্ধি পায়। বহু-শিখাময় সেই অগ্নি, নানাবিধ সহায়েৰে, তেওঁৰ বাবে গোমত্ ব্ৰজৰ জয় স্থাপন কৰে—ৰশ্মিৰ (জ্ঞানৰ) পূৰ্ণতা।
Mantra 4
आ यः पप्रौ जायमान उर्वी दूरेदृशा भासा कृष्णाध्वा । अध बहु चित्तम ऊर्म्यायास्तिरः शोचिषा ददृशे पावकः ॥
যি জন্ম লৈয়ে বিস্তৃত উৰ্বীৰ ওপৰে বহলকৈ প্ৰসাৰিত হ’ল, যাৰ দীপ্তিত দূৰৰ পৰা দেখা যায়, আৰু যিয়ে কৃষ্ণ পথকো আলোকময় পথ কৰি তোলে—তেতিয়া ঢৌৰ ওপৰেদি বহুত অন্ধকাৰ পাৰ হৈও, শোচিষা (জ্বালাময় দীপ্তি)ৰে পাৱক (শুদ্ধিকৰ) জন দৃষ্টিগোচৰ হ’ল।
Mantra 5
नू नश्चित्रं पुरुवाजाभिरूती अग्ने रयिं मघवद्भ्यश्च धेहि । ये राधसा श्रवसा चात्यन्यान्त्सुवीर्येभिश्चाभि सन्ति जनान् ॥
এতিয়া, হে অগ্নি, বহু-বাজ (বহু শক্তি/বহু বিজয়) আৰু ৰক্ষাকাৰী ঊতি (সহায়)ৰে আমাৰ ভিতৰত এক চিত্ৰ—উজ্জ্বল—ৰয়ি (ধন-সমৃদ্ধি) স্থাপন কৰা; আৰু মঘৱৎ (দানশীল)সকলৰ বাবেও। যিসকলে ৰাধসা (প্ৰাচুৰ্য) আৰু শ্রৱসা (প্ৰশস্তি/প্ৰেৰিত খ্যাতি)ৰে আনসকলক অতিক্ৰম কৰে, আৰু সু-বীর্য (বীৰ শক্তি)ৰে জনসমূহৰ ওপৰত উজলি থাকে।
Mantra 6
इमं यज्ञं चनो धा अग्न उशन्यं त आसानो जुहुते हविष्मान् । भरद्वाजेषु दधिषे सुवृक्तिमवीर्वाजस्य गध्यस्य सातौ ॥
হে অগ্নি, এই যজ্ঞক আমাৰ বাবে তোমাৰ আনন্দস্বৰূপ কৰি স্থাপন কৰা; যজ্ঞাসনে বহি হৱিষ্মান (হৱিষ দানকাৰী) আহুতি ঢালে। ভৰদ্বাজসকলৰ মাজত তুমি সু-বৃক্তি (সু-গঠিত স্তোত্ৰবাণী) স্থাপন কৰিছা; আৰু বীৰ-বাজ (বীৰ্য-সমৃদ্ধি)ৰ লাভ আৰু তাৰ দৃঢ় সাধনত তুমি আমাক সহায় কৰিছা।
Mantra 7
वि द्वेषांसीनुहि वर्धयेळां मदेम शतहिमाः सुवीराः ॥
বিদ্বেষসমূহ দূৰ কৰি দিয়া; ইলা (ইḷā) — আলোকিত সমৃদ্ধি — বৃদ্ধি কৰা। দেৱীয় মদত আমি আনন্দিত হৈ উঠোঁ—শত শীত সহিব পৰা দৃঢ়, সু-বীৰ, মহৎ বীৰ্যসম্পন্ন হওঁ।
It asks that Agni be placed at the front of the rite as the guiding fire who carries prayers correctly, purifies obstacles, and makes the sacrificial path smooth and successful.
Jātavedas means “knower of all births.” Here it highlights Agni’s all-illumining awareness and his ability to lead offerings and intentions rightly, as if he knows every origin and outcome.
On the outer level it is Agni’s visible flame guiding the ritual journey; inwardly it means clarity and purified will overcoming confusion, fear, and hostility, so life and worship proceed in harmony.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.