Sukta 62
Sukta 5.62
Mitra-Varuṇa (dual); with Sūrya as cosmological locus
अयं सूक्तः मित्रावरुणौ द्वौ ऋतस्य (विश्वव्यवस्थायाः) धारकौ स्तौति, ययोः सार्वभौम्यं सूर्यस्य गतौ लोकेषु च निर्दोषे नियमनकर्मणि विशेषेण प्रकाशते। उपासकं तौ अखण्डरक्षणेन पालयताम्, धियं प्रेरितां विस्तारेयाताम्, तथा स्वस्य न्याय्येन दीप्तेन च शासननेन जयम् आरोग्यं च दद्यातामिति प्रार्थयते।
Mantras
Mantra 1
ऋतेन ऋतमपिहितं ध्रुवं वां सूर्यस्य यत्र विमुचन्त्यश्वान् । दश शता सह तस्थुस्तदेकं देवानां श्रेष्ठं वपुषामपश्यम् ॥
ऋतेन ऋतमपिहितं ध्रुवं वां यत्र सूर्यस्याश्वान् विमुचन्ति। दश शता सह तस्थुः; तदेकं देवानां श्रेष्ठं वपुषामपश्यम्—ऋतप्रकाशस्य परं सामञ्जस्यं।
Mantra 2
तत्सु वां मित्रावरुणा महित्वमीर्मा तस्थुषीरहभिर्दुदुह्रे । विश्वाः पिन्वथः स्वसरस्य धेना अनु वामेकः पविरा ववर्त ॥
तत्सु वां मित्रावरुणा महित्वम्—ईर्मा तस्थुषीरहभिर्दुदुह्रे। विश्वाः पिन्वथः स्वसरस्य धेनाः; अनु वामेकः पविरा ववर्त—ऋताय सत्त्वं तीक्ष्णयन्।
Mantra 3
अधारयतं पृथिवीमुत द्यां मित्रराजाना वरुणा महोभिः । वर्धयतमोषधीः पिन्वतं गा अव वृष्टिं सृजतं जीरदानू ॥
अधारयतं पृथिवीम् उत द्यां मित्रराजाना वरुणा महोभिः। वर्धयतमोषधीः पिन्वतं गाः; अव वृष्टिं सृजतं जीरदानू—शीघ्रदातॄन् शक्तिप्रवाहान् सिञ्चन्तौ।
Mantra 4
आ वामश्वासः सुयुजो वहन्तु यतरश्मय उप यन्त्वर्वाक् । घृतस्य निर्णिगनु वर्तते वामुप सिन्धवः प्रदिवि क्षरन्ति ॥
आ वामश्वासः सुयुजो वहन्तु; यतरश्मय उप यन्त्वर्वाक्। घृतस्य निर्णिगनु वर्तते वाम्; उप सिन्धवः प्रदिवि क्षरन्ति॥
Mantra 5
अनु श्रुताममतिं वर्धदुर्वीं बर्हिरिव यजुषा रक्षमाणा । नमस्वन्ता धृतदक्षाधि गर्ते मित्रासाथे वरुणेळास्वन्तः ॥
अनु श्रुताममतिं वर्धदुर्वीं बर्हिरिव यजुषा रक्षमाणा। नमस्वन्ता धृतदक्षाधि गर्ते मित्रासाथे वरुणेळास्वन्तः॥
Mantra 6
अक्रविहस्ता सुकृते परस्पा यं त्रासाथे वरुणेळास्वन्तः । राजाना क्षत्रमहृणीयमाना सहस्रस्थूणं बिभृथः सह द्वौ ॥
अक्रविहस्ता सुकृते परस्पा यं त्रासाथे वरुणेळास्वन्तः। राजाना क्षत्रमहृणीयमाना सहस्रस्थूणं बिभृथः सह द्वौ॥
Mantra 7
हिरण्यनिर्णिगयो अस्य स्थूणा वि भ्राजते दिव्यश्वाजनीव । भद्रे क्षेत्रे निमिता तिल्विले वा सनेम मध्वो अधिगर्त्यस्य ॥
हिरण्यनिर्णिगयोऽस्य स्थूणा विभ्राजते दिव्यश्वाजनीव। भद्रे क्षेत्रे निमिता तिल्विले वा सनेम मध्वोऽधिगर्त्यस्य॥
Mantra 8
हिरण्यरूपमुषसो व्युष्टावयःस्थूणमुदिता सूर्यस्य । आ रोहथो वरुण मित्र गर्तमतश्चक्षाथे अदितिं दितिं च ॥
हिरण्यरूपमुषसो व्युष्टावयःस्थूणमुदिता सूर्यस्य। आ रोहथो वरुण मित्र गर्तमतश्चक्षाथे अदितिं दितिं च॥
Mantra 9
यद्बंहिष्ठं नातिविधे सुदानू अच्छिद्रं शर्म भुवनस्य गोपा । तेन नो मित्रावरुणावविष्टं सिषासन्तो जिगीवांसः स्याम ॥
यद्बंहिष्ठं नातिविधे सुदानू अच्छिद्रं शर्म भुवनस्य गोपा। तेन नो मित्रावरुणावविष्टं सिषासन्तो जिगीवांसः स्याम॥
Frequently Asked Questions
They are twin Āditya deities who uphold ṛta—cosmic and moral order. Mitra emphasizes harmony and right relationship, while Varuṇa emphasizes moral law, restraint, and oversight.
It points to the daily, dependable solar course as a visible sign of ṛta. The Sun’s orderly movement is presented as operating within Mitra–Varuṇa’s sovereignty and truth.
It asks for protection and a ‘whole, unbroken shelter,’ for widened intelligence guided by sacred order, and for success—so the aspirant may strive onward and live victoriously.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.