Sukta 63
Sukta 5.63
Vasiṣṭha
Mitra-Varuṇa
Triṣṭubh
अयं सूक्तः मित्रावरुणौ ऋतस्य जागरूकौ रक्षकौ स्तौति—परमे दिवि सिंहासने निषण्णौ सत्यं धर्मं पवित्रांश्च विधीन् धारयन्तौ। तयोः शासनं दृश्यैः विश्वप्रक्रियाभिः सम्बध्यते, विशेषतः सूर्यस्य गत्या वृष्टेः प्रेषणेन च; यत् दिव्यं ऋतं तयोः प्रसादेन पोषणं समृद्धिं च नैतिकस्थैर्यं च जनानां प्रति भवति।
Mantras
Mantra 1
ऋतस्य गोपावधि तिष्ठथो रथं सत्यधर्माणा परमे व्योमनि । यमत्र मित्रावरुणावथो युवं तस्मै वृष्टिर्मधुमत्पिन्वते दिवः ॥
ऋतस्य गोपौ सत्यधर्माणौ परमे व्योमनि रथम् अधि तिष्ठथः। यम् अत्र मित्रावरुणावथो युवं तस्मै दिवो मधुमती वृष्टिः पिन्वते—पोषणाय वृद्धये च।
Mantra 2
सम्राजावस्य भुवनस्य राजथो मित्रावरुणा विदथे स्वर्दृशा । वृष्टिं वां राधो अमृतत्वमीमहे द्यावापृथिवी वि चरन्ति तन्यवः ॥
सम्राजावस्य भुवनस्य मित्रावरुणा विदथे स्वर्दृशा राजथः। वां वृष्टिं राधोऽमृतत्वं च ईमहे; द्यावापृथिवी तन्यवो बलेन विचरन्ति।
Mantra 3
सम्राजा उग्रा वृषभा दिवस्पती पृथिव्या मित्रावरुणा विचर्षणी । चित्रेभिरभ्रैरुप तिष्ठथो रवं द्यां वर्षयथो असुरस्य मायया ॥
सम्राजौ उग्रौ वृषभौ दिवस्पती पृथिव्या मित्रावरुणा विचर्षणी। चित्रेभिरभ्रैरुप तिष्ठथो रवं, असुरस्य मायया द्यां वर्षयथः।
Mantra 4
माया वां मित्रावरुणा दिवि श्रिता सूर्यो ज्योतिश्चरति चित्रमायुधम् । तमभ्रेण वृष्ट्या गूहथो दिवि पर्जन्य द्रप्सा मधुमन्त ईरते ॥
हे मित्रावरुणौ, युवयोर्माया दिवि श्रिता; सूर्यः ज्योतिरिव चरति—चित्रमायुधम्। तमभ्रेण वृष्ट्या च दिवि गूहथः; ततः पर्जन्यस्य मधुमन्तो द्रप्सा ईरन्ते।
Mantra 5
रथं युञ्जते मरुतः शुभे सुखं शूरो न मित्रावरुणा गविष्टिषु । रजांसि चित्रा वि चरन्ति तन्यवो दिवः सम्राजा पयसा न उक्षतम् ॥
मरुतो रथं युञ्जते शुभे सुखं; मित्रावरुणौ गविष्टिषु शूर इव। रजांसि चित्रा विचरन्ति तन्यवः; दिवः सम्राजौ, पयसा न उक्षतम्।
Mantra 6
वाचं सु मित्रावरुणाविरावतीं पर्जन्यश्चित्रां वदति त्विषीमतीम् । अभ्रा वसत मरुतः सु मायया द्यां वर्षयतमरुणामरेपसम् ॥
वाचं सु मित्रावरुणाविरावतीं पर्जन्यश्चित्रां वदति त्विषीमतीम्। अभ्रा वसत मरुतः सु मायया; द्यां वर्षयत मरुतोऽरुणामरेपसम्।
Mantra 7
धर्मणा मित्रावरुणा विपश्चिता व्रता रक्षेथे असुरस्य मायया । ऋतेन विश्वं भुवनं वि राजथः सूर्यमा धत्थो दिवि चित्र्यं रथम् ॥
धर्मेण मित्रावरुणौ विपश्चितौ व्रतानि रक्षथोऽसुरस्य मायया। ऋतेन विश्वं भुवनं विराजथः; सूर्यं दिवि चित्र्यं रथं धत्तः॥
Frequently Asked Questions
They are a paired Vedic divinity of order: Mitra represents harmony and covenant, and Varuṇa represents moral oversight and the binding power of law. Together they guard Ṛta, the cosmic right order.
The hymn shows that divine order is not abstract: Mitra-Varuṇa regulate the Sun’s course and also release rain through clouds and Parjanya. Light and water become signs that Ṛta is functioning in the world.
Live by truth and right rule (satya, dharma, vrata). The hymn teaches that when order is upheld inwardly and socially, the same divine order supports well-being—symbolized by sweet, nourishing rain.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.