Sukta 55
Sukta 4.55
Vāmadeva Gautama (traditional for much of Mandala 4; hymn 4.55 often attributed within Vāmadeva cycle—verify per Anukramaṇī)
Multi-deity: Vasus, Dyāvāpṛthivī, Aditi, Varuṇa, Mitra (collective appeal)
Triṣṭubh (probable)
अयं सूक्तः वसुभ्यः, द्यावापृथिव्यै, अदितये, आदित्येभ्यश्च—विशेषतः वरुणाय मित्राय च—समूहप्रार्थना अस्ति, यत् यजमानं पालयन्तु यज्ञे च “वरिवः” (विस्तीर्णं निरुपद्रवं कल्याणम्) विवर्धयन्तु। सूक्ते प्रथमं मनुष्यकृतदमनकारीभ्यः बलैः विरुद्धं सत्यं रक्षणं कुतः इति त्वरिताः प्रश्नाः प्रवर्तन्ते; ततः विश्वदृष्ट्या जगतः शक्तयः स्वलक्ष्यं प्रति प्रवहन्तीति निरूप्यते; अन्ते च हितकराणां दिव्यानां शक्तीनां संक्षिप्ताह्वानेन समृद्धिं दातुं प्रार्थ्यते।
Mantras
Mantra 1
को वस्त्राता वसवः को वरूता द्यावाभूमी अदिते त्रासीथां नः । सहीयसो वरुण मित्र मर्तात्को वोऽध्वरे वरिवो धाति देवाः ॥
हे वसवः, कः वः त्राता? कः वः वरूता? हे द्यावाभूमी, हे अदिते, नः त्रासीथाम्। हे वरुण-मित्र, सहीयसः मर्त्यात् कः वः देवाः अध्वरे अस्मभ्यं वरिवो धाति?
Mantra 2
प्र ये धामानि पूर्व्याण्यर्चान्वि यदुच्छान्वियोतारो अमूराः । विधातारो वि ते दधुरजस्रा ऋतधीतयो रुरुचन्त दस्माः ॥
प्र ये पूर्व्याणि धामानि अर्चन्; यद् उच्छन्, अमूराः स्पष्टदर्शिनो वियोतारः पथो व्ययोतन्। विधातारोऽजस्राः ते तानि पृथक्-स्थानेषु दधुः; ऋतधीता दस्माः रुरुचन्त।
Mantra 3
प्र पस्त्यामदितिं सिन्धुमर्कैः स्वस्तिमीळे सख्याय देवीम् । उभे यथा नो अहनी निपात उषासानक्ता करतामदब्धे ॥
प्र पस्त्यामदितिं सिन्धुमर्कैः स्वस्तिमीळे सख्याय देवीम् । उभे यथा नो अहनी निपात उषासानक्ता करतामदब्धे ॥
Mantra 4
व्यर्यमा वरुणश्चेति पन्थामिषस्पतिः सुवितं गातुमग्निः । इन्द्राविष्णू नृवदु षु स्तवाना शर्म नो यन्तममवद्वरूथम् ॥
व्यर्यमा वरुणश्चेति पन्थामिषस्पतिः सुवितं गातुमग्निः । इन्द्राविष्णू नृवदु षु स्तवानाः शर्म नो यन्तममवद्वरूथम् ॥
Mantra 5
आ पर्वतस्य मरुतामवांसि देवस्य त्रातुरव्रि भगस्य । पात्पतिर्जन्यादंहसो नो मित्रो मित्रियादुत न उरुष्येत् ॥
आ पर्वतस्य मरुतामवांसि देवस्य त्रातुरव्रि भगस्य । पात्पतिर्जन्यादंहसो नो मित्रो मित्रियादुत न उरुष्येत् ॥
Mantra 6
नू रोदसी अहिना बुध्न्येन स्तुवीत देवी अप्येभिरिष्टैः । समुद्रं न संचरणे सनिष्यवो घर्मस्वरसो नद्यो अप व्रन् ॥
नु रोदसी द्यावापृथिव्यौ देव्यौ बुध्न्येनाहिना सह इष्टैः अप्येभिः स्तूयेताम्। सनिṣ्यवो घर्मस्वरसो नद्य इव सञ्चरणे समुद्रं प्रति स्वमार्गेणाप व्रन्ति।
Mantra 7
देवैर्नो देव्यदितिर्नि पातु देवस्त्राता त्रायतामप्रयुच्छन् । नहि मित्रस्य वरुणस्य धासिमर्हामसि प्रमियं सान्वग्नेः ॥
देवैः सह देवी अदितिर्नो निपातु; देवस्त्राता अप्रयुच्छन् नः त्रायताम्। नहि हि मित्रस्य वरुणस्य धासिं प्रमीयं कर्तुमर्हामः; न चाग्नेः सान्वः दृढात् प्रमीयाम।
Mantra 8
अग्निरीशे वसव्यस्याग्निर्महः सौभगस्य । तान्यस्मभ्यं रासते ॥
अग्निर्वसव्यस्य धनस्य ईशे; अग्निर्महः सौभाग्यस्य ईशे। तानि समृद्धिबलानि अस्मभ्यं रासताम्।
Mantra 9
उषो मघोन्या वह सूनृते वार्या पुरु । अस्मभ्यं वाजिनीवति ॥
उषो मघोन्याः, सूनृते वार्याणि पुरूणि अस्मभ्यं वह; वाजिनीवति, बलपूर्णे, तानि नः समानीष्व।
Mantra 10
तत्सु नः सविता भगो वरुणो मित्रो अर्यमा । इन्द्रो नो राधसा गमत् ॥
तत् सु नः सविता भगो वरुणो मित्रोऽर्यमा च देवकर्म आगच्छतु; इन्द्रोऽपि नः राधसा समृद्ध्या सह गच्छतु।
Frequently Asked Questions
It asks multiple divine powers to protect the worshipper and to create “varivas”—a wide, unobstructed space of safety and well-being—so the sacrifice and life-path can proceed without hindrance.
Because the hymn treats protection and success as a shared divine function: stability (Vasus), support (Heaven–Earth), boundless shelter (Aditi), moral order and harmony (Varuṇa–Mitra), and prosperous distribution and strength (other Ādityas and Indra).
Varivas means “wide space” or “free room”—both outer freedom from obstacles and inner relief from constriction—so that one can act rightly, worship effectively, and live without oppressive interference.
Ask anything about Sukta 55 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.