Sukta 56
Sukta 4.56
Vāmadeva Gautama (traditional for Mandala 4)
Dyāvāpṛthivī (Heaven and Earth)
Trishtubh (probable; verify)
अयं सूक्तो द्यावापृथिव्यौ स्तौति—आद्यौ विपुलौ जनितरौ, ये अन्तरिक्षं विवर्धयतः, ऋतं धारयतः, यज्ञं च रोचयतः। वामदेवो याचते यत् ते शुचिभिः स्तोमैः दीप्ते भवताम्, उरुं रक्षां प्रयच्छताम्, यज्ञस्य परितो निषीदतां च, येन उपासकः सम्यक्पथे ध्रुवो भवेत्।
Mantras
Mantra 1
मही द्यावापृथिवी इह ज्येष्ठे रुचा भवतां शुचयद्भिरर्कैः । यत्सीं वरिष्ठे बृहती विमिन्वन्रुवद्धोक्षा पप्रथानेभिरेवैः ॥
मही द्यावापृथिवी, इह ज्येष्ठे, शुचयद्भिरर्कैः अस्माकं कृते रुचा भवताम्। यदा सीं वरिष्ठे बृहती विमिन्वन्, तदा रुवद्धोक्षा पप्रथानेभिरेवैः ताः प्रथयति।
Mantra 2
देवी देवेभिर्यजते यजत्रैरमिनती तस्थतुरुक्षमाणे । ऋतावरी अद्रुहा देवपुत्रे यज्ञस्य नेत्री शुचयद्भिरर्कैः ॥
देवी देवेभिर्यजते यजत्रैरमिनती तस्थतुरुक्षमाणे । ऋतावरी अद्रुहा देवपुत्रे यज्ञस्य नेत्री शुचयद्भिरर्कैः ॥
Mantra 3
स इत्स्वपा भुवनेष्वास य इमे द्यावापृथिवी जजान । उर्वी गभीरे रजसी सुमेके अवंशे धीरः शच्या समैरत् ॥
स इत्स्वपा भुवनेष्वास य इमे द्यावापृथिवी जजान । उर्वी गभीरे रजसी सुमेके अवंशे धीरः शच्या समैरत् ॥
Mantra 4
नू रोदसी बृहद्भिर्नो वरूथैः पत्नीवद्भिरिषयन्ती सजोषाः । उरूची विश्वे यजते नि पातं धिया स्याम रथ्यः सदासाः ॥
नू रोदसी बृहद्भिर्नो वरूथैः पत्नीवद्भिरिषयन्ती सजोषाः । उरूची विश्वे यजते नि पातं धिया स्याम रथ्यः सदासाः ॥
Mantra 5
प्र वां महि द्यवी अभ्युपस्तुतिं भरामहे । शुची उप प्रशस्तये ॥
हे द्यवी महान्तौ शुचिदीप्तिमन्तौ युवाम् अभि वयं प्र उपस्तुतिं भरामहे। शुचीनां शक्तीनां प्रशस्तये वयं शुच्या प्रशस्त्या उप समीमहे, या पन्थानं विवृणोति।
Mantra 6
पुनाने तन्वा मिथः स्वेन दक्षेण राजथः । ऊह्याथे सनादृतम् ॥
स्वया तन्वा पुनाने मिथः स्वेन दक्षेण युवां राजथः। सनाद् ऋतं ऊह्याथे, धारयथः च।
Mantra 7
मही मित्रस्य साधथस्तरन्ती पिप्रती ऋतम् । परि यज्ञं नि षेदथुः ॥
युवां मितस्य मही कर्म साधथः; तरन्तौ ऋतं पिप्रती पूरयथः। यज्ञं परि पर्युपविश्य, तस्मिन्न् अन्तः निषीदथः, मानुषे हविषि सामञ्जस्यं स्थापयथः।
Frequently Asked Questions
They are Heaven and Earth praised together as a divine pair—the vast, ancient supports of the world who give space, stability, and protection.
The poet asks Heaven-and-Earth to shine through pure hymns, protect the worshipper with broad shelter, and establish ṛta (right order) within the sacrifice.
Mitra represents harmony and right relations; the hymn says Heaven-and-Earth ‘accomplish Mitra’s work’ by nourishing ṛta and making the yajña orderly and effective.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.