Rig Veda Sukta 35
Mandala 4Sukta 359 Mantras

Sukta 35

Sukta 4.35

Rishi

Vāmadeva Gautama (traditional for RV 4.35)

Devata

Ṛbhus (with Indra as associated power)

Chandas

Triṣṭubh (probable; needs metrical verification)

പരിപൂർണ്ണ നൈപുണ്യത്തിന് പ്രസിദ്ധരായ ദിവ്യ ശില്പി-ദർശികളായ ഋഭുക്കളെ ഈ സൂക്തം സോമപീഡനത്തിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുന്നു; ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം യാഗാർപ്പണത്തിന്റെ നിധിയിൽ പങ്കുചേരുവാൻ വിളിക്കുന്നു. അവരുടെ അത്ഭുതകർമ്മങ്ങൾ—പിതൃമാതാക്കളെ പുതുക്കി ജീവിപ്പിക്കൽ, ദേവന്മാരുടെ പാനപാത്രം നിർമ്മിക്കൽ, ഇന്ദ്രന്റെ വേഗമേറിയ മഞ്ഞക്കുതിരകളെ ഒരുക്കൽ—ഓർമ്മിപ്പിച്ച്, മൂന്നാം പീഡനത്തിലും അതിന്റെ ഉന്മാദകരമായ ശക്തിയിലും അവർക്കുള്ള അവകാശം ന്യായീകരിക്കുന്നു.

Mantras

Mantra 1

इहोप यात शवसो नपातः सौधन्वना ऋभवो माप भूत । अस्मिन्हि वः सवने रत्नधेयं गमन्त्विन्द्रमनु वो मदासः ॥

ഹേ ശവസിന്റെ പുത്രന്മാരേ, ഹേ സൗധന്വൻ ഋഭുക്കളേ, ഇവിടെ വരുവിൻ; പിന്മാറരുത്. കാരണം ഈ സവനത്തിൽ (സോമപീഡനത്തിൽ) നിങ്ങളുടെ രത്ന-നിധാനം സ്ഥാപിക്കപ്പെടേണ്ടതുണ്ട്; നിങ്ങളുടെ മദ-ഹർഷങ്ങൾ ഇന്ദ്രനെ അനുഗമിച്ച് പോകട്ടെ—അവനോടൊപ്പം യുക്തമായ ഭോഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കട്ടെ.

Mantra 2

आगन्नृभूणामिह रत्नधेयमभूत्सोमस्य सुषुतस्य पीतिः । सुकृत्यया यत्स्वपस्यया चँ एकं विचक्र चमसं चतुर्धा ॥

ഇവിടെ ഋഭുക്കൾക്കായുള്ള രത്ന-നിധാനം എത്തിയിരിക്കുന്നു; നന്നായി പിഴിഞ്ഞ (സുഷുത) സോമത്തിന്റെ പാനം ഇവിടെ ഉണ്ട്. കാരണം സുകൃത്യ (യുക്തമായ നൈപുണ്യം)യും സ്വപസ്യാ (പ്രകാശമയ കരകൗശലം)യും കൊണ്ടു അവർ ഒരു ചമസത്തെ നാലായി ചെയ്തു—ഒരേയൊരു ആനന്ദപാത്രത്തെ ചതുര്ധാ വിപുലമാക്കി.

Mantra 3

व्यकृणोत चमसं चतुर्धा सखे वि शिक्षेत्यब्रवीत । अथैत वाजा अमृतस्य पन्थां गणं देवानामृभवः सुहस्ताः ॥

അവർ ചമസത്തെ നാലായി രൂപപ്പെടുത്തി; ഒരാൾ പറഞ്ഞു— “സഖേ, ഈ ശിൽപവിദ്യ പഠിക്ക.” പിന്നെ ഈ വാജന്മാർ അമൃതത്തിന്റെ പഥം കണ്ടെത്തി; സുഖസ്തരായ ഋഭുക്കൾ ദേവഗണത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.

Mantra 4

किम्मयः स्विच्चमस एष आस यं काव्येन चतुरो विचक्र । अथा सुनुध्वं सवनं मदाय पात ऋभवो मधुनः सोम्यस्य ॥

ഈ ചമസം ഏതു ദ്രവ്യത്തിൽ നിന്നായിരുന്നു— നിങ്ങൾ കാവ്യപ്രേരിത ശിൽപത്തോടെ അതിനെ നാലായി രൂപപ്പെടുത്തിയതു? ഇനി ആനന്ദത്തിനായി സവനം പിഴിഞ്ഞെടുക്കുവിൻ; ഹേ ഋഭുക്കളേ, മധുമയ സോമം പാനം ചെയ്‍വിൻ— സോമ്യമായ മധുരത്വം ആസ്വദിക്കുവിൻ.

Mantra 5

शच्याकर्त पितरा युवाना शच्याकर्त चमसं देवपानम् । शच्या हरी धनुतरावतष्टेन्द्रवाहावृभवो वाजरत्नाः ॥

ശചീ-ശക്തിയാൽ നിങ്ങൾ രണ്ടു പിതാക്കളെ വീണ്ടും യുവാക്കളാക്കി; അതേ ശചീകൊണ്ട് ചമസത്തെ ദേവപാനയോഗ്യമാക്കി. ശചീകൊണ്ട് നിങ്ങൾ രണ്ടു ഹരികളെ രൂപപ്പെടുത്തി— ധനുസ്സുപോലെ വേഗമുള്ള ഇന്ദ്രവാഹനങ്ങളെ; ഹേ ഋഭുക്കളേ, വാജ-രത്നങ്ങളിൽ സമൃദ്ധരേ!

Mantra 6

यो वः सुनोत्यभिपित्वे अह्नां तीव्रं वाजासः सवनं मदाय । तस्मै रयिमृभवः सर्ववीरमा तक्षत वृषणो मन्दसानाः ॥

ഹേ വാജാസു/ഋഭുക്കളേ! ദിവസങ്ങളുടെ സന്ധി-സംയോഗത്തിൽ, ആനന്ദത്തിനായി തീവ്രമായ സോമപീഡനം നിങ്ങളുടെ വേണ്ടി ആരാണോ പീഡിപ്പിക്കുന്നത്—അവനുവേണ്ടി, ഹേ വൃഷണന്മാരേ, മദത്തിൽ ആനന്ദിച്ച്, സർവ്വവീര (എല്ലാ വീരശക്തികളുമുള്ള) സമ്പത്ത് രൂപപ്പെടുത്തി; ആ സമൃദ്ധി അവന്റെ ഉള്ളിൽ സ്ഥാപിക്കുവിൻ.

Mantra 7

प्रातः सुतमपिबो हर्यश्व माध्यंदिनं सवनं केवलं ते । समृभुभिः पिबस्व रत्नधेभिः सखीँर्याँ इन्द्र चकृषे सुकृत्या ॥

ഹേ ഹര്യശ്വ ഇന്ദ്രാ! പ്രഭാതത്തിൽ നീ പീഡിപ്പിച്ച സോമം കുടിച്ചു; മധ്യാഹ്ന സവനം മുഴുവനായും നിനക്കുതന്നെയാണ്. രത്നധാരികളായ ഋഭുക്കളോടൊപ്പം കുടിക്ക—ഹേ ഇന്ദ്ര, നിന്റെ സുകൃത്യ (ശ്രേഷ്ഠകർമ്മം) കൊണ്ട് നീ സഖാക്കളാക്കിയ ആ സുഹൃത്തുകളോടൊപ്പം.

Mantra 8

ये देवासो अभवता सुकृत्या श्येना इवेदधि दिवि निषेद । ते रत्नं धात शवसो नपातः सौधन्वना अभवतामृतासः ॥

നിങ്ങൾ സുകൃത്യയാൽ ദേവന്മാരായി; ശ്യേനങ്ങളെപ്പോലെ ദ്യൗവിൽ ഇരിപ്പിടം കൈവരിച്ചു. അതിനാൽ, ഹേ ശവസോനപാതന്മാരേ, ഹേ സൗധന്വനന്മാരേ, രത്നം സ്ഥാപിക്കുവിൻ; ഞങ്ങൾക്കായി അമൃതശക്തികളായി മാറുവിൻ—മനുഷ്യനിൽ അമരലാഭം സ്ഥാപിക്കുന്നവരായി.

Mantra 9

यत्तृतीयं सवनं रत्नधेयमकृणुध्वं स्वपस्या सुहस्ताः । तदृभवः परिषिक्तं व एतत्सं मदेभिरिन्द्रियेभिः पिबध्वम् ॥

ഹേ സുഹസ്തന്മാരേ, സ്വപസ്യാ (സുകർമ്മകർതൃ) ഋഭുക്കളേ! നിങ്ങൾ സോമത്തിന്റെ തൃതീയ സവനം രത്നധേയ—ധനവഹമായ ഒഴുക്ക്—ആക്കി രൂപപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ, അപ്പോൾ നിങ്ങളുടെ വേണ്ടി പരിഷിക്തം (ചൊരിഞ്ഞു വെച്ച) ഈ സോമം, ഇന്ദ്രിയ (അന്തരംഗ അധിപത്യശക്തികൾ)ങ്ങളെ ഉണർത്തുന്ന മദങ്ങളോടുകൂടെ, പാനം ചെയ്യുവിൻ.

Frequently Asked Questions

The Ṛbhus are divine craftsmen who became godlike through perfect skill. The hymn praises their famous works and invites them to the Soma offering.

The Ṛbhus are closely linked with Indra because their craftsmanship supports his power—especially his Soma-driven strength and his two tawny steeds. So the hymn invites them to rejoice in the offering ‘following Indra.’

It is the third Soma pressing (tṛtīya savana), a later round of Soma preparation and offering. RV 4.35 treats it as a special, treasure-bearing portion prepared for the Ṛbhus to drink.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App