Sukta 16
Sukta 4.16
Indra
अयं सूक्तः सोमाह्वानरूपः, येन मघवान् हरिवान् इन्द्रः शीघ्रं हरितैः अश्वैः सह आगत्य सुसंस्कृतं सुतं पिबतु, रक्षार्थं च सख्येन समीपं यायात् इति प्रार्थ्यते। अस्य वीर्यवेगः स्तूयते—रथः, सहायाः, दूरविजयाश्च—तथा कवेर् धियं वसूनी च पूर्णनद्य इव प्रवर्धयतु इति याच्यते। अन्ते ‘नवं ब्रह्म’ (नूतनं स्तोत्रम्) समर्प्यते, तथा इन्द्रस्य रथाय सख्याय च वयं सदा योग्याः स्याम इति प्रार्थना क्रियते।
Mantras
Mantra 1
आ सत्यो यातु मघवाँ ऋजीषी द्रवन्त्वस्य हरय उप नः । तस्मा इदन्धः सुषुमा सुदक्षमिहाभिपित्वं करते गृणानः ॥
आ सत्यो यातु मघवाञ् ऋजीषी; द्रवन्त्वस्य हरय उप नः। तस्मै इदं सुषुमाम सोमं सुदक्षम्; इहाभिपित्वं करतु गृणानः॥
Mantra 2
अव स्य शूराध्वनो नान्तेऽस्मिन्नो अद्य सवने मन्दध्यै । शंसात्युक्थमुशनेव वेधाश्चिकितुषे असुर्याय मन्म ॥
अव स्य शूराध्वनो नान्तेऽस्मिन्नो अद्य सवने मन्दध्यै। शंसात्युक्थमुषनेव वेधाश्चिकितुषे असुर्याय मन्म॥
Mantra 3
कविर्न निण्यं विदथानि साधन्वृषा यत्सेकं विपिपानो अर्चात् । दिव इत्था जीजनत्सप्त कारूनह्ना चिच्चक्रुर्वयुना गृणन्तः ॥
कविर्न निन्यं विदथानि साधन्; वृषा यत्सेकं विपिपानो अर्चात्। दिव इत्था जीजनत्सप्त कारून्; अह्ना चिच्चक्रुर्वयुना गृणन्तः॥
Mantra 4
स्वर्यद्वेदि सुदृशीकमर्कैर्महि ज्योती रुरुचुर्यद्ध वस्तोः । अन्धा तमांसि दुधिता विचक्षे नृभ्यश्चकार नृतमो अभिष्टौ ॥
यदा स स्तुत्यर्कैः सुदृशीकृतं स्वरं वेद, तदा उषसः प्रातःकाले महज्ज्योतिः प्रादुरभवत्। स नृतमोऽभिष्टलाभेऽस्मिन् अन्धान् तमांसि विविच्य व्यदधात्, नृभ्यश्च ऋतस्य कर्मक्षेत्रं चकार।
Mantra 5
ववक्ष इन्द्रो अमितमृजीष्युभे आ पप्रौ रोदसी महित्वा । अतश्चिदस्य महिमा वि रेच्यभि यो विश्वा भुवना बभूव ॥
इन्द्रोऽमितमहिमा ववक्षे; महत्त्वेन द्यावापृथिवी उभे आपप्रौ। अतश्चिदस्य महिमा विरेचि—यो विश्वानि भुवनानि परितो बभूव।
Mantra 6
विश्वानि शक्रो नर्याणि विद्वानपो रिरेच सखिभिर्निकामैः । अश्मानं चिद्ये बिभिदुर्वचोभिर्व्रजं गोमन्तमुशिजो वि वव्रुः ॥
शक्रो विश्वानि नर्याणि कर्माणि विद्वान्, निकामैः सखिभिः सह आपो रिरेच। वचोभिरश्मानमपि बिभिदुः, उशिजो हविषे ज्वलन्तो गोमन्तं व्रजं विवव्रुः।
Mantra 7
अपो वृत्रं वव्रिवांसं पराहन्प्रावत्ते वज्रं पृथिवी सचेताः । प्रार्णांसि समुद्रियाण्यैनोः पतिर्भवञ्छवसा शूर धृष्णो ॥
यो वृत्रोऽपो वव्रिवांसं तं त्वं पराहन्; पृथिवी सचेताः सती तव वज्रं प्रावत्ते। समुद्रियाणि प्रवाहाणि त्वं प्रामुञ्चः, तेषां पतिरभवः—हे शूर, शवसा धृष्णोऽजित।
Mantra 8
अपो यदद्रिं पुरुहूत दर्दराविर्भुवत्सरमा पूर्व्यं ते । स नो नेता वाजमा दर्षि भूरिं गोत्रा रुजन्नङ्गिरोभिर्गृणानः ॥
हे पुरुहूत, यदा त्वमपो धारयन्तमद्रिं दर्दराः, तदा ते पूर्व्या सरमा आविर्भूत। स नः नेता भव; वाजं भूरि नः दधाः—अङ्गिरोभिर्गृणानः गोत्राणि रुज।
Mantra 9
अच्छा कविं नृमणो गा अभिष्टौ स्वर्षाता मघवन्नाधमानम् । ऊतिभिस्तमिषणो द्युम्नहूतौ नि मायावानब्रह्मा दस्युरर्त ॥
हे नृमणो-नेतन्, अभिष्टौ कवीं प्रति गाः; हे स्वर्षात, हे मघवन्, स आह्वयति। ऊतिभिस्तमिष्णो द्युम्नहूतौ तं प्रेरय; मायावान् अब्रह्मा दस्युर्नि अर्त।
Mantra 10
आ दस्युघ्ना मनसा याह्यस्तं भुवत्ते कुत्सः सख्ये निकामः । स्वे योनौ नि षदतं सरूपा वि वां चिकित्सदृतचिद्ध नारी ॥
हे दस्युघ्न, मनसा गृहमेव आगच्छ; कुत्सस्ते सख्ये निकामः सखा बभूव। स्वे योनौ सरूपौ युवां सह निषीदतम्; ऋतचिद्विद्या नारी युवयोर्गूढं कर्म चिकित्सति।
Mantra 11
यासि कुत्सेन सरथमवस्युस्तोदो वातस्य हर्योरीशानः । ऋज्रा वाजं न गध्यं युयूषन्कविर्यदहन्पार्याय भूषात् ॥
कुत्सेन सह सरथं यासि, अस्माकं कल्याणमवस्युः; वातस्य तोदोऽसि, हर्योरुभयोरीशानः। ऋज्रां वाजसमृद्धिं न शीघ्रमार्गं युयूषन्, कविर्दूरपार्यायाहन्, यत् पारगमनं भूषात् सिद्धं च।
Mantra 12
कुत्साय शुष्णमशुषं नि बर्हीः प्रपित्वे अह्नः कुयवं सहस्रा । सद्यो दस्यून्प्र मृण कुत्स्येन प्र सूरश्चक्रं वृहतादभीके ॥
कुत्साय शुष्णमशुषं निबर्हीः; अह्नां प्रपित्वे सहस्रं कुयवं चूर्णयः। सद्यो दस्यून् कुत्स्येन प्रमृण; सूरश्चक्रं चाभीके वृहतत् प्रवर्तताम्।
Mantra 13
त्वं पिप्रुं मृगयं शूशुवांसमृजिश्वने वैदथिनाय रन्धीः । पञ्चाशत्कृष्णा नि वपः सहस्रात्कं न पुरो जरिमा वि दर्दः ॥
त्वं पिप्रुं मृगयं शूशुवांसम् ऋजिश्वने वैदथिनाय रन्धीः। पञ्चाशत्कृष्णा नि वपः सहस्रात्, कं न पुरो जरिमा वि दर्दः॥
Mantra 14
सूर उपाके तन्वं दधानो वि यत्ते चेत्यमृतस्य वर्पः । मृगो न हस्ती तविषीमुषाणः सिंहो न भीम आयुधानि बिभ्रत् ॥
सूर उपाके तन्वं दधानो, वि यत्ते चेत्य अमृतस्य वर्पः। मृगो न हस्ती तविषीमुषाणः, सिंहो न भीम आयुधानि बिभ्रत्॥
Mantra 15
इन्द्रं कामा वसूयन्तो अग्मन्त्स्वर्मीळ्हे न सवने चकानाः । श्रवस्यवः शशमानास उक्थैरोको न रण्वा सुदृशीव पुष्टिः ॥
इन्द्रं कामा वसूयन्तो अग्मन्, स्वर्मीळ्हे न सवने चकानाः। श्रवस्यवः शशमानास उक्थैः, ओको न रण्वा सुदृशीव पुष्टिः॥
Mantra 16
तमिद्व इन्द्रं सुहवं हुवेम यस्ता चकार नर्या पुरूणि । यो मावते जरित्रे गध्यं चिन्मक्षू वाजं भरति स्पार्हराधाः ॥
तमिद्व इन्द्रं सुहवं हुवेम—यः ता चकार नर्या पुरूणि। यो मावते जरित्रे गध्यं चित् मक्षू वाजं भरति स्पार्हराधाः॥
Mantra 17
तिग्मा यदन्तरशनिः पताति कस्मिञ्चिच्छूर मुहुके जनानाम् । घोरा यदर्य समृतिर्भवात्यध स्मा नस्तन्वो बोधि गोपाः ॥
तिग्मा यदन्तरशनि: पताति कस्मिंचिच्छूर मुहुकॆ जनानाम्। घोरा यदర్య समृतिर्भवात्यध स्मा नस्तन्वो बोधि गोपाः॥
Mantra 18
भुवोऽविता वामदेवस्य धीनां भुवः सखावृको वाजसातौ । त्वामनु प्रमतिमा जगन्मोरुशंसो जरित्रे विश्वध स्याः ॥
भुवोऽविता वामदेवस्य धीनां भुवः सखावृको वाजसातौ। त्वामनु प्रमतिमा जगन्मोरुशंसो जरित्रे विश्वधा स्याः॥
Mantra 19
एभिर्नृभिरिन्द्र त्वायुभिष्ट्वा मघवद्भिर्मघवन्विश्व आजौ । द्यावो न द्युम्नैरभि सन्तो अर्यः क्षपो मदेम शरदश्च पूर्वीः ॥
एभिर्नृभिरिन्द्र त्वायुभिष्ट्वा मघवद्भिर्मघवन् विश्व आजौ परितो गृह्णीमहि। द्यावो न द्युम्नैरभि सन्तोऽर्य, क्षपो मदेम शरदश्च पूर्वीः—तव दीप्ते विजये।
Mantra 20
एवेदिन्द्राय वृषभाय वृष्णे ब्रह्माकर्म भृगवो न रथम् । नू चिद्यथा नः सख्या वियोषदसन्न उग्रोऽविता तनूपाः ॥
एवेदिन्द्राय वृषभाय वृष्णे ब्रह्माकर्म अकराम भृगवो न रथम्। नू चिद्यथा नः सख्या वियोषद्, असन्न उग्रोऽविता तनूपाः।
Mantra 21
नू ष्टुत इन्द्र नू गृणान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः । अकारि ते हरिवो ब्रह्म नव्यं धिया स्याम रथ्यः सदासाः ॥
नू ष्टुत इन्द्र नू गृणान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः। अकारि ते हरिवो ब्रह्म नव्यं, धिया स्याम रथ्यः सदासाः।
Frequently Asked Questions
It invites Indra to come quickly to the Soma offering and grant strength, victory, prosperity, and a deep sense of divine closeness to the singer and patrons.
Because Soma is the ritual draught that ‘draws’ Indra near; the hymn frames praise and offering together so Indra accepts the drink and responds with power and blessings.
It means a “new sacred utterance” or fresh hymn—an inspired composition offered to Indra as part of the ritual, asking that inspiration and help keep flowing.
Ask anything about Sukta 16 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.