Sukta 16

Mantra 1

आ सत्यो यातु मघवाँ ऋजीषी द्रवन्त्वस्य हरय उप नः । तस्मा इदन्धः सुषुमा सुदक्षमिहाभिपित्वं करते गृणानः ॥

సత్యస్వరూపుడైన మఘవాన్ (ఇంద్రుడు), ఋజిషీ—నేరుగా పిండేవాడు—ఇక్కడికి రానివ్వండి; అతని హరి (తామ్రవర్ణ) అశ్వాలు మా వైపు వేగంగా దూసుకొచ్చుగాక. అతనికోసమే మేము సు-దక్షంగా (నైపుణ్యంతో) సోమరసాన్ని పిండాము—మేము స్తుతిస్తూ పాడినప్పుడు, అతడు ఇక్కడే మాతో అభిపిత్వం (అతి సన్నిహిత సంగమం, అంతరంగ ఏకత్వం) కలుగజేయునట్లు।

Mantra 2

अव स्य शूराध्वनो नान्तेऽस्मिन्नो अद्य सवने मन्दध्यै । शंसात्युक्थमुशनेव वेधाश्चिकितुषे असुर्याय मन्म ॥

ఈ రోజు ఈ సోమ-సవనంలో, మా ఆనందార్థం, ఆ శూరుడు ఈ మార్గాంతంలో మాకు తక్కువ కాకుండా ఉండుగాక—విఫలమవకూడదు. వేదా (జ్ఞాని), ఉశనా వలె, ఉక్థం (స్తుతి-హిమ్నం) ఉచ్ఛరిస్తాడు—చికితుషే (వివేకికి), అసుర్యా (ఆధ్యాత్మిక ప్రభుత్వం/తేజస్సు) కొరకు, ప్రేరిత మననం (మనం) రూపమైన భావం।

Mantra 3

कविर्न निण्यं विदथानि साधन्वृषा यत्सेकं विपिपानो अर्चात् । दिव इत्था जीजनत्सप्त कारूनह्ना चिच्चक्रुर्वयुना गृणन्तः ॥

కవివలె, గూఢమైన నిన్యం (అంతర్నిహిత రహస్యం) తెలిసి, విదథానీ (యజ్ఞ-సత్రాలు/జ్ఞాన-సమావేశాలు) సాధించాడు; వృషభుడు (బలవంతుడు) ఆ సేకం (ప్రవాహం) త్రాగి, అర్చా (స్తుతి) పాడాడు. ఈ విధంగా దివ్ (స్వర్గం) నుండి అతడు ఏడు కారు (కవి-ఋషులు) జన్మింపజేశాడు; వారు ఒక్క రోజులోనే, గృణంతః (స్తుతిస్తూ), వయునా (వివేకయుక్త కార్య-ఉపాయం) యొక్క కర్మాలను నిర్మించారు।

Mantra 4

स्वर्यद्वेदि सुदृशीकमर्कैर्महि ज्योती रुरुचुर्यद्ध वस्तोः । अन्धा तमांसि दुधिता विचक्षे नृभ्यश्चकार नृतमो अभिष्टौ ॥

స్తుతి-అర్కములచే సుందరంగా దర్శనీయమైన ఆ స్వర్య (స్వర్గ) ప్రకాశ-విస్తారాన్ని ఆయన తెలిసికొనగానే, ఉషస్సు విరియునపుడు మహా జ్యోతి ప్రకాశించి వెలిగింది. ఆయన—అత్యంత సత్యమైన మానవుడు—అభిష్ట విజయములో అంధ తమస్సులను విచక్షణతో గ్రహించి చెదరగొట్టి, సాధకులకై ఋతానుగుణమైన కర్మక్షేత్రాన్ని నిర్మించాడు.

Mantra 5

ववक्ष इन्द्रो अमितमृजीष्युभे आ पप्रौ रोदसी महित्वा । अतश्चिदस्य महिमा वि रेच्यभि यो विश्वा भुवना बभूव ॥

ఇంద్రుడు అపరిమిత మహిమకు ఎదిగాడు; తన విశాలత్వంతో ద్యావా-పృథివి అనే రెండు లోకాలను నింపాడు. అయినా దానికన్నా మించి అతని పరాక్రమం విస్తరిస్తుంది—సర్వ భువనములపై వ్యాపించి నిలిచినవాడు అతడే.

Mantra 6

विश्वानि शक्रो नर्याणि विद्वानपो रिरेच सखिभिर्निकामैः । अश्मानं चिद्ये बिभिदुर्वचोभिर्व्रजं गोमन्तमुशिजो वि वव्रुः ॥

శక్రుడు, మానవుని నిర్మించే నర్య కర్మములన్నిటిని తెలిసి, ఒకే కోరికగల సఖులతో కలిసి జలాలను విడుదల చేశాడు. వాక్శక్తితో వారు రాయినికూడా చీల్చారు; ఉషిజులు—యజ్ఞతపస్సులో జ్వలించే సాధకులు—గోమంతమైన, ప్రకాశమయ వ్రజాన్ని (గోశాల/వేడి) తెరిచి విస్తరించారు.

Mantra 7

अपो वृत्रं वव्रिवांसं पराहन्प्रावत्ते वज्रं पृथिवी सचेताः । प्रार्णांसि समुद्रियाण्यैनोः पतिर्भवञ्छवसा शूर धृष्णो ॥

నీవు జలాలను కప్పివేసిన వృత్రుణ్ని దూరం నుంచే కొట్టి పడగొట్టావు; చైతన్యంలో సమ్మతించిన పృథివి నీ వజ్రాన్ని ముందుకు నడిపింది. సముద్రీయ ప్రవాహాలను నీవు విముక్తం చేసి, వాటి అధిపతిగా అయ్యావు—ఓ శూరా, నీ శవసుతో ధృష్ణు (అదమ్యుడు)!

Mantra 8

अपो यदद्रिं पुरुहूत दर्दराविर्भुवत्सरमा पूर्व्यं ते । स नो नेता वाजमा दर्षि भूरिं गोत्रा रुजन्नङ्गिरोभिर्गृणानः ॥

ఓ పురుహూతా! జలాలను ఆపి ఉంచిన శిలా-పర్వతాన్ని నీవు చూర్ణం చేసి విరిచినప్పుడు, సరమా—నీ ప్రాచీన అంతఃప్రేరణ—ప్రకటించింది. మా నేతగా ఉండు; మాకు వాజ (బలం/విజయశక్తి) యొక్క విస్తార సమృద్ధిని ప్రసాదించు; అంగిరసులతో కలిసి, మా స్తుతిని స్వీకరిస్తూ, గుప్త గోత్రాలను (గో-ధనం/ప్రకాశ-ధేనువుల కంచె) విరిచి తెరువు.

Mantra 9

अच्छा कविं नृमणो गा अभिष्टौ स्वर्षाता मघवन्नाधमानम् । ऊतिभिस्तमिषणो द्युम्नहूतौ नि मायावानब्रह्मा दस्युरर्त ॥

ఓ నృమణో (మానవ మనస్సు నాయకా)! అభిష్ట విజయంలో, గట్టిగా పిలిచే ఆ కవి-ఋషి వైపు రా—ఓ మఘవన్, స్వర్షాతా (దివ్యప్రకాశ విజేత)! నీ ఊతులతో, దీప్త ధ్యుమ్నాల ఆహ్వానంలో అతన్ని ప్రేరేపిస్తూ, మాయావాన్, అబ్రహ్మా (మంత్రహీన) దస్యువును కింద పడవేయి.

Mantra 10

आ दस्युघ्ना मनसा याह्यस्तं भुवत्ते कुत्सः सख्ये निकामः । स्वे योनौ नि षदतं सरूपा वि वां चिकित्सदृतचिद्ध नारी ॥

హే దస్యు-ఘ్నా (దస్యువులను సంహరించువాడా), మనసుతో గృహాభిముఖంగా రా; ఒకే అభిలాష సఖ్యంలో కుత్సుడు నీకు ప్రియ సఖుడయ్యాడు. నీ స్వయ యోని/ఆధారంలో, ఒకే రూపమై, మీరు ఇద్దరూ కలిసి కూర్చోండి; ఋత (సత్య-నియమం) ద్వారా తెలిసిన ఆ నారీ మీ గూఢకర్మను నిశ్చయంగా గ్రహిస్తుంది.

Mantra 11

यासि कुत्सेन सरथमवस्युस्तोदो वातस्य हर्योरीशानः । ऋज्रा वाजं न गध्यं युयूषन्कविर्यदहन्पार्याय भूषात् ॥

నీవు కుత్సునితో ఒకే రథంలో ప్రయాణిస్తావు, మా మేలును కోరుతూ; నీవు వాయువు యొక్క అంకుశం/ప్రేరకుడు, రెండు హరిత (తామ్రవర్ణ) అశ్వాల అధీశ్వరుడు. సూటిగా దూసుకుపోయే బల-సమృద్ధిని వేగవంతమైన మార్గంలా ఉత్సాహపరుస్తూ—కవి దూర తీరానికి కొట్టి, దాటుదల శోభితమై సిద్ధమగునట్లు చేశాడు.

Mantra 12

कुत्साय शुष्णमशुषं नि बर्हीः प्रपित्वे अह्नः कुयवं सहस्रा । सद्यो दस्यून्प्र मृण कुत्स्येन प्र सूरश्चक्रं वृहतादभीके ॥

కుత్సుని కోసం నీవు శుష్ణ—వృద్ధిని ఆపువాడిని—కూల్చివేశావు; దినాల సంగమంలో సహస్రగుణ కుయవను ఛిన్నభిన్నం చేశావు. వెంటనే కుత్సునితో దస్యువులను మట్టుబెట్టు; మరియు మా సమీప క్షేత్రంలో సూర్యుని చక్రం విశాలమై గిర్రున తిరుగుగాక.

Mantra 13

त्वं पिप्रुं मृगयं शूशुवांसमृजिश्वने वैदथिनाय रन्धीः । पञ्चाशत्कृष्णा नि वपः सहस्रात्कं न पुरो जरिमा वि दर्दः ॥

ఓ ఇంద్రా! యజ్ఞమార్గాన్ని తెలిసిన ఋజిశ్వన్‌ కోసం, ఉగ్రుడై పెరిగిన వేటగాడు పిప్రువును నీవు వశపరచితివి. సహస్రబలంపై నిలిచిన యాభై కృష్ణ (తమసిక) శక్తులను నీవు కూలదోసితివి; పురాలు/కోటలను—జరనే చీల్చినట్లుగా—నీవు విరిచివేసి మార్గాన్ని స్పష్టముగా చేసితివి.

Mantra 14

सूर उपाके तन्वं दधानो वि यत्ते चेत्यमृतस्य वर्पः । मृगो न हस्ती तविषीमुषाणः सिंहो न भीम आयुधानि बिभ्रत् ॥

ఓ వీరా! నీవు సమీప క్షేత్రంలో దేహాన్ని ధరించినప్పుడు, నీ అమృతస్వరూపపు తేజస్సు వ్యక్తమై విస్తరిస్తుంది. నీవు బలంతో ముందుకు దూసుకుపోతావు—మృగంలా, మహాబలమైన ఏనుగులా; భయంకర సింహంలా నీవు ఆయుధాలను ధరించుచున్నావు—అవరోధాన్ని ఛేదించే శక్తులనే.

Mantra 15

इन्द्रं कामा वसूयन्तो अग्मन्त्स्वर्मीळ्हे न सवने चकानाः । श्रवस्यवः शशमानास उक्थैरोको न रण्वा सुदृशीव पुष्टिः ॥

నిజమైన ధనాన్ని కోరే మా ఆకాంక్షలు ఇంద్రుని చేరాయి—సోమసవనంలో, ప్రకాశమయ సమృద్ధిని ప్రసాదించే ‘స్వర్మీళ్హ’లో ఆనందించునట్లే ఆనందిస్తూ. సత్యశ్రవణాన్ని ఆశించి, స్తోత్రాలతో వృద్ధి చెందుతూ, మేము ఒక రమ్య గృహాన్ని చేరుతాము—భావాన్ని పోషించే పరిపూర్ణత యొక్క సుందర దర్శనంలా.

Mantra 16

तमिद्व इन्द्रं सुहवं हुवेम यस्ता चकार नर्या पुरूणि । यो मावते जरित्रे गध्यं चिन्मक्षू वाजं भरति स्पार्हराधाः ॥

సులభంగా ఆహ్వానించదగిన ఆ ఇంద్రునినే మేము పిలుస్తాము; నర్య (మానవ-హితం) కోసం అనేక కార్యాలు చేసినవాడు అతడు. భక్తుడైన జరిత్ర (స్తుతికర్త) కొరకు, బంధనం/సంకటంలోనూ, క్షణంలోనే వాజం (విజయ-బలం, పోషణ) తెచ్చి ఇస్తాడు—హృదయానికి ప్రియమైన సంపదలను ప్రసాదించేవాడు.

Mantra 17

तिग्मा यदन्तरशनिः पताति कस्मिञ्चिच्छूर मुहुके जनानाम् । घोरा यदर्य समृतिर्भवात्यध स्मा नस्तन्वो बोधि गोपाः ॥

హే శూరా! మనుష్యులలో ఏదో ఒక బలహీన స్థలంపై లోపలికి తాకేలా తీక్ష్ణమైన అంతరశని (వజ్రం) పడినప్పుడు; హే ఆర్యా (ఉదారుడా)! భయంకరమైన ఢీకొట్టు/సమృతి (శక్తుల ఘోర సంఘర్షణ) ఉద్భవించినప్పుడు—మా తనువులకు గోపా (రక్షకుడు)గా మేల్కొని ఉండుము.

Mantra 18

भुवोऽविता वामदेवस्य धीनां भुवः सखावृको वाजसातौ । त्वामनु प्रमतिमा जगन्मोरुशंसो जरित्रे विश्वध स्याः ॥

వామదేవుని ధీలు (ప్రేరిత ఆలోచనలు)కు నీవు అవితా (సహాయకుడు)గా ఉండు; వాజసాతి (వాజ-లాభం/విజయం)లో నీవు అవృక (అక్షత, అజేయ) సఖుడవు. నిన్ను అను (అనుసరించి) మేము ప్రమతి (సమ్యక్-బోధ)ను పొందాము; జరిత్రునికి నీవు ఉరుశంస (విస్తృత-ప్రశంసిత) శక్తిగా, విశ్వధా (సర్వథా) సిద్ధిని ప్రసాదించుము.

Mantra 19

एभिर्नृभिरिन्द्र त्वायुभिष्ट्वा मघवद्भिर्मघवन्विश्व आजौ । द्यावो न द्युम्नैरभि सन्तो अर्यः क्षपो मदेम शरदश्च पूर्वीः ॥

ఇంద్రుని స్వప్రాణబలముగల ఈ నరులతోను, ఈ ఉదార శక్తులతోను, హే మఘవన్ (దానవంతుడా) ఉదార ప్రభూ, ప్రతి యుద్ధంలో మేము నిన్ను చుట్టుముట్టి నిలుద్దాం. ద్యౌ (ఆకాశం) తన ద్యుమ్నాలు—ప్రకాశ మహిమలు—తో వెలిగినట్లే, హే ఆర్య (శ్రేష్ఠుడా), రాత్రులలోను అనేక పూర్వ శరదృతువులలోను మేము ఆనందించుదాం—నీ జ్యోతిర్మయ విజయములో స్థిరమై.

Mantra 20

एवेदिन्द्राय वृषभाय वृष्णे ब्रह्माकर्म भृगवो न रथम् । नू चिद्यथा नः सख्या वियोषदसन्न उग्रोऽविता तनूपाः ॥

ఇలా వృషభుడు, వృష్ణుడు (బలవంతుడైన అధిపతి) అయిన ఇంద్రునికై మేము బ్రహ్మ—మంత్రాన్ని—రచించాము; భృగువులు రథాన్ని నిర్మించునట్లు. ఇంకా ఇప్పుడును, మా సఖ్యత (స్నేహం) విడిపోకుండునట్లు, ఆ ఉగ్రుడు (ప్రచండుడు) మా అవితా (రక్షకుడు/సహాయకుడు) కావాలి—తనూపాః, దేహధారిని కాపాడువాడు.

Mantra 21

नू ष्टुत इन्द्र नू गृणान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः । अकारि ते हरिवो ब्रह्म नव्यं धिया स्याम रथ्यः सदासाः ॥

ఇప్పుడు స్తుతింపబడినవాడా, హే ఇంద్రా, ఇప్పుడు గానముచేయబడినవాడా—జరిత్ర (స్తుతికర్త) కొరకు ఇషం (ప్రేరణ/పోషణబలం) నదులు నిండీ పొంగినట్లు నీవు పెంపొందించుము. హే హరివః (హరి అశ్వధారివా), నీ కొరకు నూతన బ్రహ్మ (మంత్రం) చేయబడింది; ధియా (ప్రేరిత బుద్ధి/దర్శనం) ద్వారా మేము రథ్యః (రథయోగ్యులు) కావలెను—సదాసాః, నీ సాంగత్యంలో నిత్యం ఆసీనులమై.