Sukta 16

Mantra 1

आ सत्यो यातु मघवाँ ऋजीषी द्रवन्त्वस्य हरय उप नः । तस्मा इदन्धः सुषुमा सुदक्षमिहाभिपित्वं करते गृणानः ॥

সত্য মঘৱান, ঋজীষী (সোজাকৈ সোম-চাপা) আমাৰ ওচৰলৈ আহক; তেওঁৰ হৰয়ঃ (তাম্ৰবৰ্ণ অশ্বসমূহ) আমাৰ দিশে দ্ৰুত বেগে ধাৱিত হওক। তঁৰেই বাবে আমি সোমৰস—সাৰ—সু-দক্ষভাৱে নিংহৰি সাজু কৰিছোঁ; যাতে স্তৱিত হৈ তেওঁ ইয়াত আমাৰ সৈতে ঘন সান্নিধ্য, অন্তৰঙ্গ মিলন (অভিপিত্ব) স্থাপন কৰে।

Mantra 2

अव स्य शूराध्वनो नान्तेऽस्मिन्नो अद्य सवने मन्दध्यै । शंसात्युक्थमुशनेव वेधाश्चिकितुषे असुर्याय मन्म ॥

আজ সোম-সৱনত আমাৰ আনন্দৰ বাবে এই পথৰ অন্তত বীৰজন যেন আমাৰ পৰা নপৰে, যেন ঘাটতি নকৰে। উশনা-সদৃশ বেদা (জ্ঞাতা) উক্থ-স্তোত্ৰ উচ্চাৰে; বিচক্ষণজনৰ বাবে, আৰু আত্মশক্তিৰ অধিপতি ‘অসুৰ্য’ৰ বাবে, প্ৰেৰিত মনন।

Mantra 3

कविर्न निण्यं विदथानि साधन्वृषा यत्सेकं विपिपानो अर्चात् । दिव इत्था जीजनत्सप्त कारूनह्ना चिच्चक्रुर्वयुना गृणन्तः ॥

গোপন কৰ্ম-ৰহস্য সাধন কৰা কবিৰ দৰে তেওঁ বিদথসমূহ (যজ্ঞ-সভা/জ্ঞান-সত্ৰ) সম্পন্ন কৰিলে; বৃষভ, সিঞ্চিত ধাৰা পান কৰি, স্তোত্ৰ গাই উঠিল। এইদৰে দ্যুলোকৰ পৰা তেওঁ সাত কবিক জন্ম দিলে; আৰু একেদিনতে বোধ-ব্যৱস্থাৰ কৰ্মসমূহ (ৱয়ুনা) গঢ়ি তুলিলে—স্তৱন কৰি।

Mantra 4

स्वर्यद्वेदि सुदृशीकमर्कैर्महि ज्योती रुरुचुर्यद्ध वस्तोः । अन्धा तमांसि दुधिता विचक्षे नृभ्यश्चकार नृतमो अभिष्टौ ॥

যেতিয়া সি স্তোত্ৰ-ঋচাৰে সুদৰ্শন কৰা স্বৰ্গীয় বিস্তাৰ (স্বৰ্) জানিলে, তেতিয়া উষাৰ ভাঙনি-ক্ষণত মহাজ্যোতি দীপ্ত হ’ল। অভিষ্ট-লাভৰ সেই কাম্য বিজয়ত, সি—সৰ্বাধিক নৃতম—অন্ধ তমসাসমূহ চিনাকি কৰি ছিন্ন-বিক্ষিপ্ত কৰিলে, আৰু অন্বেষক নৰসকলৰ বাবে কৰ্মৰ ঋত-ক্ষেত্ৰ গঢ়ি দিলে।

Mantra 5

ववक्ष इन्द्रो अमितमृजीष्युभे आ पप्रौ रोदसी महित्वा । अतश्चिदस्य महिमा वि रेच्यभि यो विश्वा भुवना बभूव ॥

ইন্দ্ৰ অমিত মহিমালৈ বৃদ্ধি পাইছে; নিজৰ মহত্ত্বে সি দ্যৌ আৰু পৃথিৱী—উভয়কেই পূৰ্ণ কৰি দিলে। তাৰো ওপৰে তাৰ শক্তি বিস্তাৰিত হয়—যি সৰ্ব ভুবনসমূহৰ ওপৰত পৰিব্যাপ্ত হৈ উঠিছে।

Mantra 6

विश्वानि शक्रो नर्याणि विद्वानपो रिरेच सखिभिर्निकामैः । अश्मानं चिद्ये बिभिदुर्वचोभिर्व्रजं गोमन्तमुशिजो वि वव्रुः ॥

শক্তিমান শক্র, নৰ-নির্মাণকাৰী সকলো কৰ্ম জানি, এক-ইচ্ছাৰ সখাসকলৰ সৈতে জলসমূহ মুক্ত কৰিলে। বাক্‌-শক্তিৰে সিহঁতে শিলাও ভেদ কৰিলে, আৰু উশিজ—হবিৰ বাবে জ্বলন্ত অন্বেষকসকল—গোমন্ত, দীপ্তিময় গৱ-পেঞ্জৰ (ব্ৰজ) বহলকৈ উন্মুক্ত কৰিলে।

Mantra 7

अपो वृत्रं वव्रिवांसं पराहन्प्रावत्ते वज्रं पृथिवी सचेताः । प्रार्णांसि समुद्रियाण्यैनोः पतिर्भवञ्छवसा शूर धृष्णो ॥

যি বৃত্ৰই জলসমূহ আৱৰি ৰাখিছিল, তাক তুমি আঘাত কৰি নিধন কৰিলা; সচেতন সন্মতিত পৃথিৱীয়ে তোমাৰ বজ্ৰ আগুৱাই দিলে। তুমি সাগৰীয় স্ৰোতসমূহ মুক্ত কৰিলা, আৰু সিহঁতৰ অধিপতি হ’লা—হে বীৰ, বলত ধৃষ্ট, অদম্য।

Mantra 8

अपो यदद्रिं पुरुहूत दर्दराविर्भुवत्सरमा पूर्व्यं ते । स नो नेता वाजमा दर्षि भूरिं गोत्रा रुजन्नङ्गिरोभिर्गृणानः ॥

হে বহুবাৰ আহ্বানিত (পুরুহূত), যেতিয়া তুমি জলধাৰণ কৰা শিলাখণ্ড ভাঙিলা, তেতিয়া তোমাৰ প্ৰাচীন অন্তৰ্দৃষ্টি সৰমা প্ৰকাশিত হ’ল। আমাৰ বাবে নেতা হোৱা; আমাক বল-সমৃদ্ধি (বাজ) প্ৰচুৰ দিয়া—অঙ্গিৰস-শক্তিসমূহৰ সৈতে তোমাক স্তৱ কৰি, গোপন গোত্রাসমূহ ভাঙি উন্মুক্ত কৰা।

Mantra 9

अच्छा कविं नृमणो गा अभिष्टौ स्वर्षाता मघवन्नाधमानम् । ऊतिभिस्तमिषणो द्युम्नहूतौ नि मायावानब्रह्मा दस्युरर्त ॥

হে নৃমণো-নেতা, অভিষ্ট বিজয়লৈ কৱি-ঋষিৰ ওচৰলৈ আগবাঢ়া; হে স্বৰ্ষাতা, হে মঘৱন, তেওঁ উচ্চস্বৰে আহ্বান কৰে। তোমাৰ সহায়সমূহেৰে, দীপ্ত দ্যুম্নৰ আহ্বানত তাক উদ্দীপিত কৰি, মায়াবী, অব্ৰহ্মা দস্যুক তললৈ পেলোৱা।

Mantra 10

आ दस्युघ्ना मनसा याह्यस्तं भुवत्ते कुत्सः सख्ये निकामः । स्वे योनौ नि षदतं सरूपा वि वां चिकित्सदृतचिद्ध नारी ॥

হে দস্যুঘ্ন (দস্যু-নাশক), মনত ঘৰলৈ আহা; কুত্স তোমাৰ বাবে একেই কামনাৰ বন্ধুত্বৰ সখা হৈ উঠিল। নিজৰ যোনিত, একে ৰূপে, দুয়ো একেলগে বহা; ঋত (সত্য-ধৰ্ম) দ্বাৰা জানোতা নাৰী নিশ্চয়েই তোমালোকৰ গোপন কৰ্ম-চালনা উপলব্ধি কৰে।

Mantra 11

यासि कुत्सेन सरथमवस्युस्तोदो वातस्य हर्योरीशानः । ऋज्रा वाजं न गध्यं युयूषन्कविर्यदहन्पार्याय भूषात् ॥

তুমি কুত্সৰ সৈতে একে ৰথত যোৱা, আমাৰ মঙ্গল কামনা কৰি; তুমি বায়ুৰ অঙ্কুশ, দুটা হৰিত (তাম্ৰবৰ্ণ) অশ্বৰ অধিপতি। ঋজ্ৰ—সোজা গতিৰ বল-সমৃদ্ধি—দ্ৰুত পথৰ দৰে তাড়না কৰি, কবি (ঋষি) দূৰ পাৰলৈ আঘাত কৰিলে, পাৰাপাৰক শোভন আৰু সিদ্ধ কৰিবলৈ।

Mantra 12

कुत्साय शुष्णमशुषं नि बर्हीः प्रपित्वे अह्नः कुयवं सहस्रा । सद्यो दस्यून्प्र मृण कुत्स्येन प्र सूरश्चक्रं वृहतादभीके ॥

কুত্সৰ বাবে তুমি শুষ্ণ—বৃদ্ধি-ৰোধক—ক নিপাত কৰিলে; দিনসমূহৰ মিলনত তুমি সহস্ৰগুণ কুয়ৱক চূৰ্ণ কৰিলে। তৎক্ষণাৎ কুত্সৰ সৈতে দস্যুসকলক নিধন কৰা; আৰু আমাৰ সন্নিহিত ক্ষেত্ৰত সূৰ্যৰ চক্ৰ বিশালভাৱে গড়াগড়ি চলক।

Mantra 13

त्वं पिप्रुं मृगयं शूशुवांसमृजिश्वने वैदथिनाय रन्धीः । पञ्चाशत्कृष्णा नि वपः सहस्रात्कं न पुरो जरिमा वि दर्दः ॥

তুমি পিপ্ৰু নামৰ মৃগয়া-কাৰী, উগ্ৰ হৈ উঠা শিকারীক, যজ্ঞপথৰ সন্ধানী ঋজিশ্বনৰ হিতাৰ্থে বশ কৰিলা। সহস্ৰ-আশ্ৰয়ৰ পৰা পঞ্চাশটা কৃষ্ণ শক্তিক তুমি তললৈ নিক্ষেপ কৰিলা; আৰু জৰাৰ দৰে দুৰ্গসমূহ ভাঙি, পথ স্পষ্ট কৰি দিলা।

Mantra 14

सूर उपाके तन्वं दधानो वि यत्ते चेत्यमृतस्य वर्पः । मृगो न हस्ती तविषीमुषाणः सिंहो न भीम आयुधानि बिभ्रत् ॥

হে সূৰ! নিকট ক্ষেত্ৰত দেহ ধাৰণ কৰি, যেতিয়া তোমাৰ অমৃত জ্যোতি প্ৰকাশ পাই বিস্তাৰিত হয়, তেতিয়া তুমি তীব্ৰ বলৰে আগবাঢ়া—মৃগৰ দৰে, মহাহস্তীৰ দৰে; ভয়ংকৰ সিংহৰ দৰে তুমি অস্ত্ৰসমূহ বহন কৰা—বাধা ভাঙি পেলোৱা শক্তিসমূহ।

Mantra 15

इन्द्रं कामा वसूयन्तो अग्मन्त्स्वर्मीळ्हे न सवने चकानाः । श्रवस्यवः शशमानास उक्थैरोको न रण्वा सुदृशीव पुष्टिः ॥

সত্য ধন কামনা কৰা আমাৰ ইচ্ছাসমূহ ইন্দ্ৰৰ ওচৰলৈ গৈছে—সোম-সৱনত স্বৰ্মীঢ়ৰ দৰে আনন্দিত। সত্যশ্ৰৱণৰ অন্বেষী, উক্তিসমূহে বৃদ্ধি পাই, আমি আনন্দময় গৃহত উপনীত হওঁ—সুন্দৰ দৰ্শনৰ দৰে, পুষ্টি যি সত্তাক পোষণ কৰে।

Mantra 16

तमिद्व इन्द्रं सुहवं हुवेम यस्ता चकार नर्या पुरूणि । यो मावते जरित्रे गध्यं चिन्मक्षू वाजं भरति स्पार्हराधाः ॥

সেই ইন্দ্ৰকেই আমি আহ্বান কৰোঁ—সু-হৱ, সহজে আহ্বানযোগ্য; যিজনে নৰ্য, মানৱৰ কল্যাণৰ বাবে বহু কৰ্ম সাধন কৰিছে। যি ভক্ত জৰিত্ৰ গায়কৰ বাবে, বাধা-সংকটৰ মাজৰ পৰাও, ক্ষিপ্ৰে ‘ৱাজ’—বল-সমৃদ্ধি—আনি দিয়ে, হৃদয়-স্পৃহণীয় ধন-সম্পদসহ।

Mantra 17

तिग्मा यदन्तरशनिः पताति कस्मिञ्चिच्छूर मुहुके जनानाम् । घोरा यदर्य समृतिर्भवात्यध स्मा नस्तन्वो बोधि गोपाः ॥

যেতিয়া তীক্ষ্ণ অন্তৰশনি (বজ্ৰ) মানুহৰ কোনো দুৰ্বল ঠাইত ভিতৰত পৰে, হে শূৰ বীৰ; যেতিয়া ভয়ংকৰ সংঘাত-সমৃদ্ধি উদ্ভৱ হয়, হে আৰ্য, উদাৰজন—তেতিয়া আমাৰ তনুৰ গোপা হৈ সজাগ হওঁ, ৰক্ষা কৰোঁ।

Mantra 18

भुवोऽविता वामदेवस्य धीनां भुवः सखावृको वाजसातौ । त्वामनु प्रमतिमा जगन्मोरुशंसो जरित्रे विश्वध स्याः ॥

ৱামদেৱৰ ধী (প্ৰেৰিত চিন্তা)-সমূহৰ তুমি সহায়ক হওঁ; ৱাজ-সাতৌ (ৱাজ জয়)ত অক্ষত, অনাহত বন্ধু হওঁ। তোমাক অনুসৰি আমি প্ৰমতি—সঠিক বোধ—লৈ আহিছোঁ; জৰিত্ৰ গায়কৰ বাবে তুমি উৰু-শংস, বিস্তৃত-প্ৰশংসিত সিদ্ধি-শক্তি হওঁ, সকলো দিশে।

Mantra 19

एभिर्नृभिरिन्द्र त्वायुभिष्ट्वा मघवद्भिर्मघवन्विश्व आजौ । द्यावो न द्युम्नैरभि सन्तो अर्यः क्षपो मदेम शरदश्च पूर्वीः ॥

ইন্দ্ৰ, তোমাৰ এই জীৱশক্তিসম্পন্ন নৰসমূহে, এই দানশীল শক্তিসমূহে—হে মঘৱন, দানশীল প্ৰভু—প্ৰত্যেক যুঁজত আমি তোমাক চাৰিওফালে আৱৰি ধৰোঁ। দ্যৌলোক যেন নিজৰ দ্যুম্ন-জ্যোতিসমূহেৰে দীপ্ত, হে আৰ্য (উদাৰ-উচ্চ), তেনেদৰে তোমাৰ দীপ্ত বিজয়ত আমি ৰাতিসমূহ আৰু বহু পূৰ্বৰ শৰৎসমূহ জুৰি আনন্দ কৰোঁ।

Mantra 20

एवेदिन्द्राय वृषभाय वृष्णे ब्रह्माकर्म भृगवो न रथम् । नू चिद्यथा नः सख्या वियोषदसन्न उग्रोऽविता तनूपाः ॥

এইদৰে ইন্দ্ৰৰ বাবে—বৃষভ, বৃষ্ণ (বলৱান অধিপতি)—আমি ব্ৰহ্ম (মন্ত্ৰ-কর্ম) গঢ়িলোঁ, যেন ভৃগুসকলে ৰথ গঢ়ে। আৰু এতিয়াও, যাতে আমাৰ সখ্যা বিচ্ছিন্ন নহয়, সেই উগ্ৰজন আমাৰ সহায়ক হওক—তনূপা, দেহধাৰী জীৱক ৰক্ষা কৰা।

Mantra 21

नू ष्टुत इन्द्र नू गृणान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः । अकारि ते हरिवो ब्रह्म नव्यं धिया स्याम रथ्यः सदासाः ॥

এতিয়া প্ৰশংসিত, হে ইন্দ্ৰ; এতিয়া গীত, হে ইন্দ্ৰ—গায়কৰ বাবে ইষা (প্ৰেৰণা/পুষ্টি) তুমি নদীসমূহে যেন ভৰি উথলি উঠে তেনেদৰে বৃদ্ধি কৰা। হে হৰিবো (তাম্ৰবৰ্ণ অশ্ববাহক), তোমাৰ বাবে নতুন ব্ৰহ্ম (মন্ত্ৰ) ৰচিত হ’ল; ধীয়াৰে (প্ৰজ্ঞা-দৰ্শনে) আমি ৰথ্য—ৰথৰ যোগ্য—হওঁ, সদাসা:—সদাই তোমাৰ সান্নিধ্যত আসীন।