Sukta 16

Mantra 1

आ सत्यो यातु मघवाँ ऋजीषी द्रवन्त्वस्य हरय उप नः । तस्मा इदन्धः सुषुमा सुदक्षमिहाभिपित्वं करते गृणानः ॥

സത്യനായ മഘവാൻ, ഋജീഷി (നേരെ പിഴിയുന്നവൻ) ഇവിടെ വരട്ടെ; അവന്റെ ഹരി (കപില) അശ്വങ്ങൾ ഞങ്ങളിലേക്കു പാഞ്ഞുവരട്ടെ. അവനുവേണ്ടി തന്നെയാണ് ഞങ്ങൾ സുദക്ഷമായി സോമ-രസം പിഴിഞ്ഞത്—സ്തുതിക്കപ്പെട്ട് അവൻ ഇവിടെ ഞങ്ങളോടു അഭിപിത്വം, അന്തർഗ്ഗത സാന്നിധ്യവും ഘനിഷ്ഠ സംഗതിയും വരുത്തട്ടെ.

Mantra 2

अव स्य शूराध्वनो नान्तेऽस्मिन्नो अद्य सवने मन्दध्यै । शंसात्युक्थमुशनेव वेधाश्चिकितुषे असुर्याय मन्म ॥

ഇന്ന് ഈ സവനത്തിൽ, നമ്മുടെ മന്ദത-ആനന്ദത്തിനായി, ശൂരൻ ഈ പഥത്തിന്റെ അറ്റത്ത് ഞങ്ങളോടു കുറവാകാതിരിക്കട്ടെ. ഉശനയെപ്പോലെ വേധാ (ജ്ഞാതാവ്) ഉക്ത-സ്തുതിയെ ഉച്ചരിക്കുന്നു—ചികിതുഷേ (വിവേകിയ്ക്ക്) പ്രചോദിതമായ മൻമ, ആത്മശക്തിയുടെ അസുര്യാ (പ്രഭുത്വമയ ശക്തി)ക്കായി.

Mantra 3

कविर्न निण्यं विदथानि साधन्वृषा यत्सेकं विपिपानो अर्चात् । दिव इत्था जीजनत्सप्त कारूनह्ना चिच्चक्रुर्वयुना गृणन्तः ॥

കവിയെപ്പോലെ ഗുപ്ത നിണ്യ (അന്തരംഗ രഹസ്യം) അറിഞ്ഞ്, അവൻ വിദഥങ്ങളെ (ജ്ഞാന-സഭകളെ) സിദ്ധമാക്കി; വൃഷാ (വൃഷഭൻ) സേക (പ്രവാഹം) കുടിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ അർച്ചാ (ഗാനം) പാടി. ഇങ്ങനെ ദിവത്തിൽ നിന്ന് അവൻ ഏഴ് കാരു (കവികളെ) ജനിപ്പിച്ചു; ഒരേ അഹ്നാ (ദിവസം)കൊണ്ട്, ഗൃണന്തഃ (സ്തുതിക്കുന്നവർ) വയുനാ (ബോധ-വിധികൾ/പ്രവർത്തനങ്ങൾ) രൂപപ്പെടുത്തി.

Mantra 4

स्वर्यद्वेदि सुदृशीकमर्कैर्महि ज्योती रुरुचुर्यद्ध वस्तोः । अन्धा तमांसि दुधिता विचक्षे नृभ्यश्चकार नृतमो अभिष्टौ ॥

സ്തുതികളാൽ (അർക്കൈഃ) ദർശനീയമായി മനോഹരമാക്കിയ സ്വർഗീയ പ്രകാശ-വിസ്താരം (സ്വര്യത്) അവൻ അറിഞ്ഞപ്പോൾ, ഉഷസ്സിന്റെ വിരിയുന്ന വേളയിൽ മഹാ ജ്യോതി തെളിഞ്ഞു. ഇഷ്ടവിജയത്തിൽ, ഏറ്റവും യഥാർത്ഥ മനുഷ്യൻ (നൃതമഃ) അന്ധതമസ്സുകളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ചിതറിച്ചു; അന്വേഷിക്കുന്ന നരർക്കായി യുക്തമായ കർമക്ഷേത്രം (അഭിഷ്ടൗ) അവൻ നിർമ്മിച്ചു.

Mantra 5

ववक्ष इन्द्रो अमितमृजीष्युभे आ पप्रौ रोदसी महित्वा । अतश्चिदस्य महिमा वि रेच्यभि यो विश्वा भुवना बभूव ॥

ഇന്ദ്രൻ അളവറ്റ മഹിമയിലേക്കു വളർന്നു; തന്റെ വിശാലതകൊണ്ട് ദ്യാവാ-പൃഥിവി എന്ന ഇരുവിധ ‘രോദസി’കളെയും നിറച്ചു. അതിനുമപ്പുറം പോലും അവന്റെ മഹിമ വ്യാപിക്കുന്നു—ഭവനങ്ങളായ എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും മൂടി നിൽക്കുന്നവൻ അവൻ തന്നേ.

Mantra 6

विश्वानि शक्रो नर्याणि विद्वानपो रिरेच सखिभिर्निकामैः । अश्मानं चिद्ये बिभिदुर्वचोभिर्व्रजं गोमन्तमुशिजो वि वव्रुः ॥

ശക്രൻ മനുഷ്യനെ പണിയുന്ന എല്ലാ കർമങ്ങളെയും അറിഞ്ഞവൻ; ഒരേ ആഗ്രഹമുള്ള സഖാക്കളോടൊപ്പം ജലങ്ങളെ മോചിപ്പിച്ചു. വാക്കിന്റെ ശക്തിയാൽ അവർ കല്ലും പിളർത്തി; ഉഷിജർ—അർപ്പണത്തിനായി ജ്വലിക്കുന്ന അന്വേഷകർ—ഗോമന്തമായ, പ്രകാശമുള്ള വ്രജം (ഗോവാടം/കിരണങ്ങളുടെ ഗൃഹം) വിശാലമായി തുറന്നു.

Mantra 7

अपो वृत्रं वव्रिवांसं पराहन्प्रावत्ते वज्रं पृथिवी सचेताः । प्रार्णांसि समुद्रियाण्यैनोः पतिर्भवञ्छवसा शूर धृष्णो ॥

ജലങ്ങളെ മൂടിപ്പിടിച്ചിരുന്ന വൃത്രനെ നീ സംഹരിച്ചു; ബോധത്തോടെ സമ്മതിച്ച ഭൂമി നിന്റെ വജ്രത്തെ മുന്നോട്ടു പ്രേരിപ്പിച്ചു. സമുദ്രജന്യ പ്രവാഹങ്ങളെ നീ മോചിപ്പിച്ചു, അവയുടെ അധിപനായിത്തീർന്നു—ഹേ ശൂര, ബലത്താൽ ധൃഷ്ടനും നിർഭയനും!

Mantra 8

अपो यदद्रिं पुरुहूत दर्दराविर्भुवत्सरमा पूर्व्यं ते । स नो नेता वाजमा दर्षि भूरिं गोत्रा रुजन्नङ्गिरोभिर्गृणानः ॥

ഹേ പുരുഹൂത, ജലങ്ങളെ തടഞ്ഞിരുന്ന അദ്രി (ശില) നീ ഭേദിച്ചപ്പോൾ, നിന്റെ പൂർവികയായ സരമാ—അന്തര്ദൃഷ്ടി—പ്രകടമായി. ഞങ്ങൾക്ക് നേതാവാകേണമേ; ബലത്തിന്റെ മഹത്തായ സമൃദ്ധി ഞങ്ങൾക്ക് നൽകേണമേ; ഞങ്ങൾ നിന്നെ സ്തുതിക്കുമ്പോൾ, അങ്കിരസശക്തികളോടുകൂടെ, മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഗോത്രങ്ങളെ (പ്രകാശത്തിന്റെ കാളിവളപ്പുകൾ) പൊളിച്ച് തുറക്കേണമേ.

Mantra 9

अच्छा कविं नृमणो गा अभिष्टौ स्वर्षाता मघवन्नाधमानम् । ऊतिभिस्तमिषणो द्युम्नहूतौ नि मायावानब्रह्मा दस्युरर्त ॥

ആഗ്രഹിച്ച ജയത്തിലേക്ക്, ഹേ നൃമണോ (മനുഷ്യ-മനസ്സിന്റെ നേതാവേ), കവി-ഋഷിയിലേക്കു സമീപിക്കേണമേ—ഹേ സ്വർഷാതാ, ഹേ മഘവൻ, അവൻ ഉച്ചത്തിൽ വിളിക്കുമ്പോൾ. നിന്റെ ഊതികളാൽ, ദീപ്തമായ ദ്യുമ്നങ്ങളുടെ ആഹ്വാനത്തിൽ അവനെ പ്രേരിപ്പിച്ച്, മായാവിയും അബ്രഹ്മാ (മന്ത്രരഹിത) ദസ്യുബലത്തെയും താഴെയിടുക.

Mantra 10

आ दस्युघ्ना मनसा याह्यस्तं भुवत्ते कुत्सः सख्ये निकामः । स्वे योनौ नि षदतं सरूपा वि वां चिकित्सदृतचिद्ध नारी ॥

ഹേ ദസ്യുഘ്നാ (ദസ്യുക്കളെ സംഹരിക്കുന്നവനേ), മനസ്സോടെ വീട്ടിലേക്കു വരിക; ഒരേ ആഗ്രഹമുള്ള സൗഹൃദത്തിൽ കുത്സൻ നിനക്കു പ്രിയസഖാവായി. സ്വന്തം യോനിയിൽ, ഒരേ രൂപമായി, ഇരിക്കുവിൻ; ഋതം (സത്യക്രമം)കൊണ്ട് അറിയുന്ന നാരി നിന്റെ ഗൂഢപ്രവർത്തനം സത്യമായും തിരിച്ചറിയുന്നു.

Mantra 11

यासि कुत्सेन सरथमवस्युस्तोदो वातस्य हर्योरीशानः । ऋज्रा वाजं न गध्यं युयूषन्कविर्यदहन्पार्याय भूषात् ॥

നീ കുത്സനോടൊപ്പം ഒരേ രഥത്തിൽ പോകുന്നു, ഞങ്ങളുടെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട്; നീ വായുവിന്റെ അങ്കുശം (തോട) ആകുന്നു, രണ്ടു മഞ്ഞക്കുതിരകളുടെ അധിപൻ. നേരെ പോകുന്ന ശക്തിസമൃദ്ധിയെ വേഗപഥംപോലെ ഉത്തേജിപ്പിച്ച്, കവി അപ്പുറത്തീരത്തിനായി പ്രഹരിച്ചു—കടന്നുപോകൽ മനോഹരവും സിദ്ധവുമാക്കാൻ.

Mantra 12

कुत्साय शुष्णमशुषं नि बर्हीः प्रपित्वे अह्नः कुयवं सहस्रा । सद्यो दस्यून्प्र मृण कुत्स्येन प्र सूरश्चक्रं वृहतादभीके ॥

കുത്സനുവേണ്ടി നീ വർദ്ധന തടയുന്ന ശുഷ്ണനെ വീഴ്ത്തി; ദിവസങ്ങളുടെ സംഗമത്തിൽ സഹസ്രഗുണ കുയവനെ നീ തകർത്തു. ഉടൻ തന്നെ കുത്സനോടൊപ്പം ദസ്യുക്കളെ അടിച്ചമർത്തുക; ഞങ്ങളുടെ സത്തയുടെ സമീപഭൂമിയിൽ സൂര്യചക്രം വിശാലമായി ഉരുളട്ടെ.

Mantra 13

त्वं पिप्रुं मृगयं शूशुवांसमृजिश्वने वैदथिनाय रन्धीः । पञ्चाशत्कृष्णा नि वपः सहस्रात्कं न पुरो जरिमा वि दर्दः ॥

ഹേ ഇന്ദ്രാ, യജ്ഞപഥം കണ്ടെത്തുന്ന ഋജിശ്വനുവേണ്ടി, ഉഗ്രനായി വളർന്ന വേട്ടക്കാരൻ പിപ്രുവിനെ നീ കീഴടക്കി. ആയിരമടങ്ങിയ പിടിയിൽ നിന്നു അമ്പത് കൃഷ്ണ (അന്ധകാരമയ) ശക്തികളെ നീ താഴെയിട്ടു; ജരിമാ (വാർദ്ധക്യം) പോലെ തന്നെ പൂരഃ (ദുർഗങ്ങൾ) നീ പൊളിച്ചു വഴി തെളിച്ചു.

Mantra 14

सूर उपाके तन्वं दधानो वि यत्ते चेत्यमृतस्य वर्पः । मृगो न हस्ती तविषीमुषाणः सिंहो न भीम आयुधानि बिभ्रत् ॥

ഹേ ശൂരാ, ഉപാകേ (സമീപ മേഖലയിലായി) നീ തനു ധരിച്ചു, നിന്റെ അമൃത (അമര) വർപഃ—തേജോമയ രൂപം—പ്രകടമായി വ്യാപിക്കുമ്പോൾ; നീ തവിഷിയോടെ മുന്നേറുന്നു—മൃഗംപോലെ, മഹാബലമുള്ള ഹസ്തിപോലെ. ഭീമസിംഹംപോലെ നീ ആയുധാനി (ശസ്ത്ര-ശക്തികൾ) ധരിക്കുന്നു—അവരോദ്ധം ഭേദിക്കുന്ന ശക്തികൾ.

Mantra 15

इन्द्रं कामा वसूयन्तो अग्मन्त्स्वर्मीळ्हे न सवने चकानाः । श्रवस्यवः शशमानास उक्थैरोको न रण्वा सुदृशीव पुष्टिः ॥

വസു (സത്യധനം) ആഗ്രഹിക്കുന്ന നമ്മുടെ കാമങ്ങൾ ഇന്ദ്രനിലേക്കു പോയിരിക്കുന്നു—സ്വർമീൾഹെ (പ്രകാശമയ സമൃദ്ധിദാതാവിൽ) പോലെ, സവനെ (സോമയാഗത്തിൽ) ആനന്ദിക്കുന്നവയായി. ശ്രവസ്യവഃ—സത്യശ്രവണത്തെ തേടുന്നവർ—ഉക്ഥൈഃ (സ്തോത്രങ്ങളാൽ) വളർന്ന്, ഞങ്ങൾ രണ്വ ഓകഃ (ആനന്ദമയ ഗൃഹം) പ്രാപിക്കുന്നു; സുദൃശീ പുഷ്ടിപോലെ—സുന്ദര ദർശനമായി, ജീവനെ പോഷിപ്പിക്കുന്ന പൂർണത.

Mantra 16

तमिद्व इन्द्रं सुहवं हुवेम यस्ता चकार नर्या पुरूणि । यो मावते जरित्रे गध्यं चिन्मक्षू वाजं भरति स्पार्हराधाः ॥

ആ ഇന്ദ്രനെയേ—സുഹവൻ, എളുപ്പത്തിൽ ആഹ്വാനിക്കാവുന്നവൻ—ഞങ്ങൾ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; മനുഷ്യർക്കായി അനേകം നര്യ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തവൻ അവൻ. ഭക്തിയുള്ള സ്തോതാവിന്, ബന്ധനത്തിൽ നിന്നുപോലും, ക്ഷണത്തിൽ വാജ (വിജയബലം/പോഷക അന്നം) കൊണ്ടുവരുന്നവൻ—ഹൃദയത്തിന് പ്രിയമായ സമ്പത്തുകളോടെ.

Mantra 17

तिग्मा यदन्तरशनिः पताति कस्मिञ्चिच्छूर मुहुके जनानाम् । घोरा यदर्य समृतिर्भवात्यध स्मा नस्तन्वो बोधि गोपाः ॥

ഹേ ശൂരാ, തീക്ഷ്ണ അന്തർശനി (വജ്രം) മനുഷ്യരുടെ ഏതെങ്കിലും ദുർബലസ്ഥാനത്തിനുള്ളിൽ പതിക്കുമ്പോൾ; ഹേ ആര്യാ, ഭയങ്കരമായ ഏറ്റുമുട്ടൽ/സംഘർഷം ഉയരുമ്പോൾ—അപ്പോൾ ഞങ്ങളുടെ തനുക്കൾ (ദേഹങ്ങൾ) കാക്കുന്ന ഗോപനായി ജാഗരൂകനായി ഇരിക്ക, സംരക്ഷിക്ക.

Mantra 18

भुवोऽविता वामदेवस्य धीनां भुवः सखावृको वाजसातौ । त्वामनु प्रमतिमा जगन्मोरुशंसो जरित्रे विश्वध स्याः ॥

വാമദേവന്റെ ധീ (പ്രേരിത ബുദ്ധി/ധ്യാനം)കൾക്ക് നീ സഹായകനാകുക; വാജസാതൗ (വാജത്തിന്റെ ജയത്തിൽ) അവൃക—ഹാനിക്കപ്പെടാത്ത—സഖാവാകുക. നിന്നെ അനുഗമിച്ച് ഞങ്ങൾ സമ്യക് പ്രമതി (ശരിയായ ബോധം)യിൽ എത്തി; എല്ലാ രീതിയിലും സ്തോതാവിന് നീ ഉരു‍ശംസ (വിശാലമായി പ്രശംസിക്കപ്പെട്ട) പൂർണ്ണത നൽകുന്ന ശക്തിയായി ഇരിക്ക.

Mantra 19

एभिर्नृभिरिन्द्र त्वायुभिष्ट्वा मघवद्भिर्मघवन्विश्व आजौ । द्यावो न द्युम्नैरभि सन्तो अर्यः क्षपो मदेम शरदश्च पूर्वीः ॥

ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ തന്നെയുള്ള ആയുസ്സുബലമുള്ള ഈ പുരുഷന്മാരാൽ, ഈ ദാനശീല ശക്തികളാൽ—ഹേ മഘവൻ, ദാനവന്തനായ അധിപനേ—എല്ലാ യുദ്ധങ്ങളിലും ഞങ്ങൾ നിന്നെ ചുറ്റിപ്പറ്റി ആവിഷ്കരിക്കട്ടെ. ദ്യാവാ തന്റെ ദ്യുമ്നങ്ങളാൽ പ്രകാശിക്കുന്നതുപോലെ, ഹേ ആര്യ (ഉദാത്ത), രാത്രികളിലും അനേകം മുൻ ശറദ്‌ഋതുക്കളിലും ഞങ്ങൾ ആനന്ദിക്കട്ടെ—നിന്റെ ദീപ്ത വിജയത്തിൽ നിലകൊണ്ട്.

Mantra 20

एवेदिन्द्राय वृषभाय वृष्णे ब्रह्माकर्म भृगवो न रथम् । नू चिद्यथा नः सख्या वियोषदसन्न उग्रोऽविता तनूपाः ॥

ഇങ്ങനെ വൃഷഭൻ, വൃഷ്ണൻ—ബലവാനായ അധിപതി—ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി ഞങ്ങൾ ബ്രഹ്മ (മന്ത്രം) നിർമ്മിച്ചു; ഭൃഗുക്കൾ രഥം നിർമ്മിക്കുന്നതുപോലെ. ഇപ്പോഴും, നമ്മുടെ സഖ്യം വിച്ഛേദിക്കപ്പെടാതിരിക്കട്ടെ; ആ ഉഗ്രൻ നമ്മുടെ അവിതാ (സഹായി) ആയിരിക്കട്ടെ—തനൂപാ (ദേഹരക്ഷകൻ) ആയി.

Mantra 21

नू ष्टुत इन्द्र नू गृणान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः । अकारि ते हरिवो ब्रह्म नव्यं धिया स्याम रथ्यः सदासाः ॥

ഇപ്പോൾ സ്തുതനായേ, ഹേ ഇന്ദ്ര; ഇപ്പോൾ ഗൃണാന—ഗാനത്താൽ സ്തുതിക്കപ്പെട്ടവനേ—ജരിത്ര (സ്തോതൃ)നുവേണ്ടി ഇഷ് (പ്രേരണ/പോഷണം) നദികൾ നിറഞ്ഞൊഴുകുന്നതുപോലെ വർധിപ്പിക്കണമേ. ഹരിവോ—താമ്രവർണ്ണ അശ്വങ്ങളുടെ ധാരകനേ—നിനക്കായി പുതിയ ബ്രഹ്മ (മന്ത്രം) നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ധിയാ (പ്രേരിത ദർശനം) കൊണ്ടു ഞങ്ങൾ രഥ്യ—രഥയോഗ്യർ—ആകട്ടെ, നിന്റെ സദസ്സിൽ സദാ ആസീനരായി.