
Sukta 3.39
Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3)
Triṣṭubh
इन्द्राय त्रिष्टुभः सूक्तेऽस्मिन् हृदयात् प्रभवती प्रेरिता मति-स्तोमः प्रभुं प्रति उद्गच्छति; यजमानस्य अन्तः स्थितां स्वकीयां शक्तिं स ज्ञात्वा प्रबोधयत्विति प्रार्थ्यते। नवग्वैर्दशग्वैश्च सह निगूढं सूर्यं सत्यकर्मणा अन्वविन्ददिति—तमसः प्रकाशस्य पुनरुद्धारः—स्मार्यते; ततः वर्तमानसङ्ग्रामे सहाय्यं, निरोधकानां जयः, तथा धनसमृद्धि-क्षेमयोः प्राप्तिश्च याच्यते।
Mantra 1
इन्द्रं मतिर्हृद आ वच्यमानाच्छा पतिं स्तोमतष्टा जिगाति । या जागृविर्विदथे शस्यमानेन्द्र यत्ते जायते विद्धि तस्य ॥
इन्द्रं मतिर्हृद आ वच्यमानाच्छा पतिं स्तोमतष्टा जिगाति । या जागृविर्विदथे शस्यमानेन्द्र यत्ते जायते विद्धि तस्य ॥
Mantra 2
दिवश्चिदा पूर्व्या जायमाना वि जागृविर्विदथे शस्यमाना । भद्रा वस्त्राण्यर्जुना वसाना सेयमस्मे सनजा पित्र्या धीः ॥
दिवश्चिदा पूर्व्या जायमाना वि जागृविर्विदथे शस्यमाना । भद्रा वस्त्राण्यर्जुना वसाना सेयमस्मे सनजा पित्र्या धीः ॥
Mantra 3
यमा चिदत्र यमसूरसूत जिह्वाया अग्रं पतदा ह्यस्थात् । वपूंषि जाता मिथुना सचेते तमोहना तपुषो बुध्न एता ॥
अत्रापि यत्र यमसूरः (नियमनकारी यमलशक्तिः) अजायत, जिह्वायाः अग्रं पतदा उदतिष्ठत् स्थिरमभवत्। वपूँषि जातानि मिथुना सचेते; एते तमोहनाः, तपसः बुध्ने प्रतिष्ठिताः।
Mantra 4
नकिरेषां निन्दिता मर्त्येषु ये अस्माकं पितरो गोषु योधाः । इन्द्र एषां दृंहिता माहिनावानुद्गोत्राणि ससृजे दंसनावान् ॥
मर्त्येषु न केचन तेषां निन्दिता भवन्ति—येऽस्माकं पितरो गोषु (गो-रूपेषु ज्योतिषु) योधाः। इन्द्रः महिम्ना महान् तान् दृंहितवान्; दंसनावान् सन् उद्गोत्राणि (निगूढानि गोसमूहान्/किरणान्) ससृजे।
Mantra 5
सखा ह यत्र सखिभिर्नवग्वैरभिज्ञ्वा सत्वभिर्गा अनुग्मन् । सत्यं तदिन्द्रो दशभिर्दशग्वैः सूर्यं विवेद तमसि क्षियन्तम् ॥
सखा ह यत्र सखिभिः नवग्वैः सत्त्वभिरभिज्ञ्वा गा (किरणरूपाः) अनुग्मन्। सत्यं तद्—इन्द्रो दशभिर्दशग्वैः सह तमसि क्षियन्तं सूर्यं विवेद।
Mantra 6
इन्द्रो मधु सम्भृतमुस्रियायां पद्वद्विवेद शफवन्नमे गोः । गुहा हितं गुह्यं गूळ्हमप्सु हस्ते दधे दक्षिणे दक्षिणावान् ॥
इन्द्र उ॒स्रिया॑यां गवां मधु सम्भृतं पद्वद्विवेद शफवन्नमे गोः। गुहाहितं गुह्यं गूळ्हमप्सु स दक्षिणे हस्ते दधे—दक्षिणावान्।
Mantra 7
ज्योतिर्वृणीत तमसो विजानन्नारे स्याम दुरितादभीके । इमा गिरः सोमपाः सोमवृद्ध जुषस्वेन्द्र पुरुतमस्य कारोः ॥
तमसो विजानन् ज्योतिर् वृणीत; दुरितादभीकेऽपि वयं दूरं स्याम। इमा गिरः सोमपाः सोमवृद्ध, पुरुतमस्य कारोर् इन्द्र, जुषस्व।
Mantra 8
ज्योतिर्यज्ञाय रोदसी अनु ष्यादारे स्याम दुरितस्य भूरेः । भूरि चिद्धि तुजतो मर्त्यस्य सुपारासो वसवो बर्हणावत् ॥
यज्ञाय ज्योतिर् रोदसी अनु स्यात्; दुरितस्य भूरेर् वयं दूरं स्याम। भूरि हि तुजतो मर्त्यस्य; वसवः सुपारासो बर्हणावत्।
Mantra 9
शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम् ॥
शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम् ॥
The hymn opens with the heart-born inspired thought, fashioned into praise, going straight to Indra as Lord, asking him to recognize the power awakening through the rite.
It develops Indra’s identity as helper and truth-worker, recalling the companionship of the Navagvas/Daśagvas and the pursuit of the ‘cows’ (rays), culminating in the discovery of the Sun hidden in darkness.
The revelation that Indra ‘found the Sun in the darkness’—a paradigmatic victory of truth and light over concealment—becomes the warrant for present assistance.
The hymn closes with an urgent, practical invocation: may Indra hear, come fiercely to help in battles, slay the obstructers, and secure the conquerable riches for well-being.
इन्द्रं मतिर्हृद आ वच्यमानाच्छा पतिं स्तोमतष्टा जिगाति । या जागृविर्विदथे शस्यमानेन्द्र यत्ते जायते विद्धि तस्य ॥sūryaṃ viveda tamasi kṣiyantam
ghnantaṃ vṛtrāṇi
It teaches that sincere, well-shaped praise rising from the heart reaches Indra, who then awakens his power in the worshipper—breaking obstacles and bringing victory, abundance, and light.
They represent Indra’s companions in a truth-seeking quest where the ‘rays/cows’ are followed and the Sun is discovered hidden in darkness—an image for recovering lost light and clarity.
Traditionally it fits Indra-focused soma/fire rites for strength and success; in a simple recitation practice it is used to pray for courage, removal of inner blocks, and clear insight during difficult struggles.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.