Sukta 38
Sukta 3.38
Viśvāmitra Gāthina (attributed for Mandala 3 Indra cycle; hymn-level attribution)
Indra (with inner-psychological emphasis on Indra as the illumined Mind-Power); ancillary: Savitṛ appears later in the hymn
Triṣṭubh (dominant meter for RV 3.38)
विश्वामित्रस्यायं सूक्तः कवेर् धियं सुव्यक्तं युक्ताश्वमिव शीघ्रं प्रवर्तयति—अन्तर्दर्शनं ऋषीणां सख्यं च अन्विच्छन्—इन्द्रं च आह्वयति यत् स अवरोधान् भिन्द्यात् पूर्णतां च जयेत्। इन्द्रः न केवलं बाह्यसमरे वीर्यवान् इति स्तूयते, अपि तु स एव दीप्तो मनोबलः, येन गुह्याः ‘प्राणाः’ सत्यानि च प्रबुध्यन्ते प्रवर्तन्ते च। उत्तरभागे सूक्ष्मो विश्वनियमः प्रकाशते—धर्मणि अन्तर्गताः गन्धर्वाः—तत्र च सावितुः आनुषङ्गिकं सान्निध्यं दृश्यते, यः सम्यग्दर्शनस्य प्रबोधकः प्रेरकश्च।
Mantras
Mantra 1
अभि तष्टेव दीधया मनीषामत्यो न वाजी सुधुरो जिहानः । अभि प्रियाणि मर्मृशत्पराणि कवीँरिच्छामि संदृशे सुमेधाः ॥
अभि तष्टेव दीधया मनीषाम् उद्योजयामि—अत्यो न वाजी सुधुरो जिहानः। प्रियाणि च गूढप्राणानि मर्मृशन् प्रबोधयन्, अहं सुमेधाः संदृशेऽन्तर्दर्शनाय कवीन् ऋषीन् इच्छामि।
Mantra 2
इनोत पृच्छ जनिमा कवीनां मनोधृतः सुकृतस्तक्षत द्याम् । इमा उ ते प्रण्यो वर्धमाना मनोवाता अध नु धर्मणि ग्मन् ॥
कवीनां जनिम इनोत पृच्छ; मनोधृताः सुकृतः शक्तयः चेतनाद्याम् अतक्षन्। तवेमाः प्राण्यः प्रवृत्तयः मनोवातेन प्रेर्यमाणाः वर्धन्ते; अथ नु धर्मणि—ऋते—गच्छन्ति।
Mantra 3
नि षीमिदत्र गुह्या दधाना उत क्षत्राय रोदसी समञ्जन् । सं मात्राभिर्ममिरे येमुरुर्वी अन्तर्मही समृते धायसे धुः ॥
अत्रैव ते गुह्यानि निहितानि दधति; उत क्षत्राय रोदसी समञ्जन्। मात्राभिः उरुर्वीं विस्तीर्णां निर्माय सीमां चक्रुः; अन्तर्मही समृते—सुसंहिते ऋत-व्यवस्थायाम्—धायसे पोषणाय आधारान् अधुः।
Mantra 4
आतिष्ठन्तं परि विश्वे अभूषञ्छ्रियो वसानश्चरति स्वरोचिः । महत्तद्वृष्णो असुरस्य नामा विश्वरूपो अमृतानि तस्थौ ॥
आतिष्ठन्तं परि विश्वे अभूषन्; श्रियो वसानः चरति स्वरोचिः। महत्तद्वृष्णो असुरस्य नाम; विश्वरूपोऽमृतानि तस्थौ॥
Mantra 5
असूत पूर्वो वृषभो ज्यायानिमा अस्य शुरुधः सन्ति पूर्वीः । दिवो नपाता विदथस्य धीभिः क्षत्रं राजाना प्रदिवो दधाथे ॥
असूत पूर्वो वृषभो ज्यायानि; इमा अस्य शुरुधः सन्ति पूर्वीः। दिवो नपाता विदथस्य धीभिः; क्षत्रं राजाना प्रदिवो दधाथे॥
Mantra 6
त्रीणि राजाना विदथे पुरूणि परि विश्वानि भूषथः सदांसि । अपश्यमत्र मनसा जगन्वान्व्रते गन्धर्वाँ अपि वायुकेशान् ॥
त्रीणि राजाना विदथे पुरूणि; परि विश्वानि भूषथः सदांसि। अपश्यमत्र मनसा जगन्वान्; व्रते गन्धर्वान् अपि वायुकेशान्॥
Mantra 7
तदिन्न्वस्य वृषभस्य धेनोरा नामभिर्ममिरे सक्म्यं गोः । अन्यदन्यदसुर्यं वसाना नि मायिनो ममिरे रूपमस्मिन् ॥
तदिन्न्वस्य वृषभस्य धेनोर्गोः सक्म्यं नामभिर्ममिरे—तस्याः प्रभामयं पयः। अन्यदन्यदसुर्यं वसानाः मायिनोऽस्मिन् भुवने नानारूपं न्यधुः।
Mantra 8
तदिन्न्वस्य सवितुर्नकिर्मे हिरण्ययीममतिं यामशिश्रेत् । आ सुष्टुती रोदसी विश्वमिन्वे अपीव योषा जनिमानि वव्रे ॥
तदिन्न्वस्य सवितुर्न किञ्चन मे हिरण्ययीममतिं यामशिश्रेत्—तां मम कोऽपि निवारयितुं शक्नोति। आ सुष्टुती रोदसी विश्वमिन्वे, अपीव योषा जनिमानि वव्रे।
Mantra 9
युवं प्रत्नस्य साधथो महो यद्दैवी स्वस्तिः परि णः स्यातम् । गोपाजिह्वस्य तस्थुषो विरूपा विश्वे पश्यन्ति मायिनः कृतानि ॥
युवां प्रत्नस्य महः साधथो यत्—दैवी स्वस्तिः परि णः स्यातम्। गोपाजिह्वस्य तस्थुषो विरूपाः कृतानि विश्वे मायिनः पश्यन्ति।
Mantra 10
शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम् ॥
शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम् ॥
Frequently Asked Questions
It asks Indra for help in overcoming obstacles and conflicts, and for “vāja”—a winning fullness that includes strength, clarity, and prosperity.
Because the poet is describing disciplined inspiration: the mind is harnessed and driven forward so it can reach inner vision and effective mantra-power.
They point to subtle guardians of inspired order within “vrata” (cosmic law), suggesting that behind the ritual and the world there is a hidden, structured harmony that vision can perceive.
Ask anything about Sukta 38 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
