Sukta 39

Mantra 1

इन्द्रं मतिर्हृद आ वच्यमानाच्छा पतिं स्तोमतष्टा जिगाति । या जागृविर्विदथे शस्यमानेन्द्र यत्ते जायते विद्धि तस्य ॥

हृदयातून उच्चारलेली, स्तोमाने घडवलेली मती—वाणी होऊन—सरळ इंद्राकडे, स्वामीकडे जाते. ती जागृत; विदथात (यज्ञसभेत) प्रकाशमान होऊन स्तुतिली जाते. हे इंद्रा! तुझ्यात जे काही (प्रतिसाद-शक्ती म्हणून) जन्मते, ते तुझेच—आमच्यात प्रकट झालेले—असे जाण.

Mantra 2

दिवश्चिदा पूर्व्या जायमाना वि जागृविर्विदथे शस्यमाना । भद्रा वस्त्राण्यर्जुना वसाना सेयमस्मे सनजा पित्र्या धीः ॥

ती दिव्य लोकातूनही जन्मते—प्राचीन असूनही नित्य-नव; जागृत होऊन विदथात (यज्ञसभेत) तिचा उच्चार झाला की ती विस्तारते. शुभ, उज्ज्वल वस्त्रे परिधान करून—पितृपरंपरेतून जन्मलेली सनातन ‘धी’ (अंतर्दृष्टी) इथे आमचीच होते.

Mantra 3

यमा चिदत्र यमसूरसूत जिह्वाया अग्रं पतदा ह्यस्थात् । वपूंषि जाता मिथुना सचेते तमोहना तपुषो बुध्न एता ॥

इथेही—जिथे यम-स्वरूप द्वय-बंधनशक्ती उत्पन्न झाली—जिभेचा अग्रभाग उफाळून प्रकट झाला व स्थिर उभा राहिला. युग्म-शक्ती म्हणून जन्मलेली रूपे परस्पर संयोगात येतात—ही तमोहन, तपस् (संकल्प-उष्णता) यांच्या गहन पायावर अधिष्ठित आहेत.

Mantra 4

नकिरेषां निन्दिता मर्त्येषु ये अस्माकं पितरो गोषु योधाः । इन्द्र एषां दृंहिता माहिनावानुद्गोत्राणि ससृजे दंसनावान् ॥

मर्त्यांमध्ये कोणीही त्यांची निंदा करू शकत नाही—ते आमचे पितर; गोषु (प्रकाश-गायींमध्ये) योद्धे होते. महिमावान इंद्राने त्यांना दृढ केले; आणि दंसनावान (कर्मसामर्थ्यवान) होऊन त्याने गोत्रे उघडून वर सोडली—लपलेले कळप (रश्मी) मुक्त केले.

Mantra 5

सखा ह यत्र सखिभिर्नवग्वैरभिज्ञ्वा सत्वभिर्गा अनुग्मन् । सत्यं तदिन्द्रो दशभिर्दशग्वैः सूर्यं विवेद तमसि क्षियन्तम् ॥

सखा म्हणून—तेथे, सख्यांसह—नवग्वांसोबत, सत्त्व-शक्तींनी मार्ग ओळखून, ते गा (रश्मी) यांच्या मागोमाग गेले. हेच सत्य: इंद्राने दहा—दशग्वांसह—तमसात वसणारा सूर्य शोधून काढला.

Mantra 6

इन्द्रो मधु सम्भृतमुस्रियायां पद्वद्विवेद शफवन्नमे गोः । गुहा हितं गुह्यं गूळ्हमप्सु हस्ते दधे दक्षिणे दक्षिणावान् ॥

इंद्राने उष्रिया (दीप्तिमती) गायीमध्ये साठवलेले मधु शोधून काढले; मार्ग जाणणाऱ्यासारखा, गायीच्या खुराच्या ठशाच्या पदावर, किरणाच्या कच्च्या बळात त्याने ते मिळवले. गुहेत लपलेले, गुप्त आणि जलांत गूढ असलेले ते—त्याने आपल्या उजव्या हातात धारण केले; तो इंद्र, जो दक्षिणा-शक्तीने समृद्ध आहे.

Mantra 7

ज्योतिर्वृणीत तमसो विजानन्नारे स्याम दुरितादभीके । इमा गिरः सोमपाः सोमवृद्ध जुषस्वेन्द्र पुरुतमस्य कारोः ॥

तमापासून वेगळे ओळखून आम्ही ज्योतीची निवड करू; संकट जवळ येऊन दडपले तरी आम्ही दुरितापासून दूर राहू. हे सोमपा, हे सोमवृद्ध! अनेक कर्मांचा कर्ता याच्या या स्तुतिवाणी—हे इंद्रा—तू स्वीकार.

Mantra 8

ज्योतिर्यज्ञाय रोदसी अनु ष्यादारे स्याम दुरितस्य भूरेः । भूरि चिद्धि तुजतो मर्त्यस्य सुपारासो वसवो बर्हणावत् ॥

यज्ञाबरोबर ज्योती चालो, आणि द्यावा-पृथिवी त्याच्या मागोमाग राहो; आम्ही विपुल दुरितापासून दूर राहो. कारण आक्रमित मर्त्यावर अनेक दडपणे येतात; पण हे वसवो, तुम्ही ‘सुपारास’—सुखे पार नेणारे—विस्तारक व उन्नायक बळ धारण करणारे आहात.

Mantra 9

शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम् ॥

कल्याणासाठी, या संग्राम-भारात, वाज-प्राप्तीच्या विजयात सर्वाधिक पुरुषार्थी, दानवीर इंद्राला आम्ही हाक देतो. तो आमची हाक ऐकतो; समरांत सहाय्यासाठी उग्र आहे; वृत्रांना (अवरोधकांना) घालवितो; आणि धनांचा संजयिता (विजेता) आहे।