Sukta 39

Mantra 1

इन्द्रं मतिर्हृद आ वच्यमानाच्छा पतिं स्तोमतष्टा जिगाति । या जागृविर्विदथे शस्यमानेन्द्र यत्ते जायते विद्धि तस्य ॥

ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਉਚਾਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਤੋਮ (ਸਤੁਤੀ) ਨਾਲ ਘੜਿਆ ਮਤਿ (ਹਿਮਨ-ਵਿਚਾਰ) ਸਿੱਧਾ ਇੰਦਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਸੁਆਮੀ ਵੱਲ। ਵਿਦਥ (ਯਜ੍ਞ-ਸਭਾ/ਖੋਜ-ਸਭਾ) ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਉਹ ਘੋਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਜੋ ਕੁਝ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ (ਪ੍ਰਤਿਉੱਤਰ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ), ਉਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਜਾਣ—ਉਹ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਤੇਰੀ ਹੀ ਪ੍ਰਕਟਤਾ ਹੈ।

Mantra 2

दिवश्चिदा पूर्व्या जायमाना वि जागृविर्विदथे शस्यमाना । भद्रा वस्त्राण्यर्जुना वसाना सेयमस्मे सनजा पित्र्या धीः ॥

ਦਿਵ ਤੋਂ ਵੀ ਉਹ ਜਨਮਦੀ ਹੈ—ਪੂਰਵ੍ਯ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸਦਾ ਨਵਜਾਤ; ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਦਥ (ਯਜ੍ਞ-ਸਭਾ/ਖੋਜ-ਸਭਾ) ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਚਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਫੈਲਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਚਮਕੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ—ਅਰਜੁਨ (ਧਵਲ/ਦੀਪਤ) ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ—ਪਿਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨਾਤਨ ਇਹ ਪਿਤ੍ਰ੍ਯ ਧੀ (ਅੰਤਰਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ) ਇੱਥੇ ਸਾਡੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Mantra 3

यमा चिदत्र यमसूरसूत जिह्वाया अग्रं पतदा ह्यस्थात् । वपूंषि जाता मिथुना सचेते तमोहना तपुषो बुध्न एता ॥

ਇੱਥੇ ਵੀ—ਜਿੱਥੇ ਯਮ (ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੀ ਦ੍ਵਿਤ੍ਵ-ਸ਼ਕਤੀ) ਜਨਮੀ ਸੀ—ਜਿਹਵਾ ਦਾ ਅਗਲਾ ਸਿਰਾ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਉੱਛਲ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਜੋ ਰੂਪ ਯੁਗਲ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਜਨਮਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਹਨ ਅੰਧਕਾਰ ਦੇ ਹੰਤਾ, ਤਪਸ (ਤਪਃ) ਦੇ ਗਹਿਰੇ ਆਧਾਰ ਵਿੱਚ ਜੜੇ ਹੋਏ।

Mantra 4

नकिरेषां निन्दिता मर्त्येषु ये अस्माकं पितरो गोषु योधाः । इन्द्र एषां दृंहिता माहिनावानुद्गोत्राणि ससृजे दंसनावान् ॥

ਮਰਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿੰਦ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ—ਸਾਡੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ—ਜੋ ਗੋṣu (ਗਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ) ਯੋਧੇ ਸਨ। ਮਹਿਮਾਵਾਨ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਦੰਸਨਾਵਾਨ (ਕਾਰਜ-ਸਿੱਧੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ) ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਗੁਪਤ ਗੋਤ੍ਰਾਣੀ—ਬੰਦ ਕੀਤੇ ਗੋ-ਝੁੰਡ/ਕਿਰਣਾਂ—ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ।

Mantra 5

सखा ह यत्र सखिभिर्नवग्वैरभिज्ञ्वा सत्वभिर्गा अनुग्मन् । सत्यं तदिन्द्रो दशभिर्दशग्वैः सूर्यं विवेद तमसि क्षियन्तम् ॥

ਸਾਥੀ ਵਾਂਗ—ਉੱਥੇ, ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ—ਨਵਗ੍ਵਾਂ ਨਾਲ—ਸਤ੍ਤਵ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਰਾਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਗਾ (ਗਾਂਵਾਂ/ਕਿਰਣਾਂ) ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ। ਇਹੀ ਸਤ੍ਯ ਹੈ: ਇੰਦਰ ਨੇ ਦਸ਼ਭਿਃ—ਦਸ਼ਗ੍ਵਾਂ ਨਾਲ—ਤਮਸ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਲੱਭ ਲਿਆ।

Mantra 6

इन्द्रो मधु सम्भृतमुस्रियायां पद्वद्विवेद शफवन्नमे गोः । गुहा हितं गुह्यं गूळ्हमप्सु हस्ते दधे दक्षिणे दक्षिणावान् ॥

ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਉਸ੍ਰੀਆ—ਚਮਕਦੀ ਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਭ੍ਰਿਤ ਮਧੁ ਲੱਭ ਲਿਆ; ਰਾਹ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ, ਗਾਂ ਦੇ ਖੁਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਕੋਲ, ਗੋ ਦੇ ਤੇਜਸਵੀ ਬਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਇਆ। ਗੁਹਾ ਵਿੱਚ ਨਿਹਿਤ, ਗੁਹ੍ਯ ਅਤੇ ਅਪ੍ਸੁ—ਜਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੜ੍ਹ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ—ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਵਾਨ, ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ-ਦਾਤਾ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ।

Mantra 7

ज्योतिर्वृणीत तमसो विजानन्नारे स्याम दुरितादभीके । इमा गिरः सोमपाः सोमवृद्ध जुषस्वेन्द्र पुरुतमस्य कारोः ॥

ਤਮਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਕੇ ਪਛਾਣਦਿਆਂ ਅਸੀਂ ਜੋਤ ਨੂੰ ਚੁਣੀਏ; ਦੁਰੀਤ ਨੇੜੇ ਦਬਾਏ ਤਾਂ ਵੀ ਅਸੀਂ ਉਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੀਏ। ਹੇ ਸੋਮਪਾ, ਹੇ ਸੋਮਵ੍ਰਿੱਧ, ਬਹੁਤ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਸ ਕਾਰੂ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗਿਰਾਂ—ਇਹ ਉਚਾਰਣ—ਹੇ ਇੰਦ੍ਰ, ਤੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।

Mantra 8

ज्योतिर्यज्ञाय रोदसी अनु ष्यादारे स्याम दुरितस्य भूरेः । भूरि चिद्धि तुजतो मर्त्यस्य सुपारासो वसवो बर्हणावत् ॥

ਯਜ्ञ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜੋਤ ਚਲੇ; ਰੋਦਸੀ—ਦਿਆਉ ਅਤੇ ਪૃਥਵੀ—ਉਸ ਦੀ ਸੰਗਤ ਕਰਨ; ਬਹੁਤੇ ਦੁਰੀਤ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਦੂਰ ਰਹੀਏ। ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਜਤ ਮਰਤ੍ਯ ਉੱਤੇ ਅਨੇਕ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਹੇ ਵਸੂਓ, ਤੁਸੀਂ ਸੁਪਾਰਾਸ—ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲੇ—ਬਰ੍ਹਣਾਵਤ्—ਉਠਾਉਣ ਤੇ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਹੋ।

Mantra 9

शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम् ॥

ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇਸ ਜੰਗੀ ਭਾਰ ਵਿੱਚ, ਵਾਜਸਾਤੌ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਖਾਰਥੀ ਦਾਤਾਰ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ। ਸਮਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਉਗ੍ਰ ਹੋ ਕੇ ਸਾਡੀ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾਂ (ਰੋਕਣ ਵਾਲਿਆਂ) ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ, ਧਨਾਂ ਦਾ ਸੰਜਿਤ—ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹਾਂ।