
Sukta 3.14
Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.14)
Agni
Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)
अस्मिन् सूक्तेऽग्निः हर्षयुक्तो होतृरिव विदथेषु दृढं प्रतिष्ठाप्यते; स पृथिव्यां सर्वत्र स्वदीप्तिं रक्षोबलं च प्रसारयति। स सहसः (बलस्य) पुत्रः, विद्युत्-रथः, ज्वाला-केशः इति वर्ण्यते; मित्रेण वरुणेन मरुद्भिश्चापि स्तूयते। अन्ते कविः समग्रं यज्ञकर्माग्नये समर्पयति, तम् च पूर्णतया माधुर्येण च हविः जानीहि, आस्वादय चेति प्रार्थयते।
Mantra 1
आ होता मन्द्रो विदथान्यस्थात्सत्यो यज्वा कवितमः स वेधाः । विद्युद्रथः सहसस्पुत्रो अग्निः शोचिष्केशः पृथिव्यां पाजो अश्रेत् ॥
आ होता मन्द्रो विदथान्यस्थात्सत्यो यज्वा कवितमः स वेधाः। विद्युद्रथः सहसस्पुत्रो अग्निः शोचिष्केशः पृथिव्यां पाजो अश्रेत्॥
Mantra 2
अयामि ते नमउक्तिं जुषस्व ऋतावस्तुभ्यं चेतते सहस्वः । विद्वाँ आ वक्षि विदुषो नि षत्सि मध्य आ बर्हिरूतये यजत्र ॥
अयामि ते नमउक्तिं जुषस्व, ऋतावस्तुभ्यं चेतते सहस्वः। विद्वान् आवक्षि विदुषो नि षत्सि, मध्य आ बर्हिरूतये यजत्र॥
Mantra 3
द्रवतां त उषसा वाजयन्ती अग्ने वातस्य पथ्याभिरच्छ । यत्सीमञ्जन्ति पूर्व्यं हविर्भिरा वन्धुरेव तस्थतुर्दुरोणे ॥
द्रवतां त उषसा वाजयन्ती अग्ने वातस्य पथ्याभिरच्छ। यत्सीमञ्जन्ति पूर्व्यं हविर्भिरा वन्धुरेव तस्थतुर्दुरोणे॥
Mantra 4
मित्रश्च तुभ्यं वरुणः सहस्वोऽग्ने विश्वे मरुतः सुम्नमर्चन् । यच्छोचिषा सहसस्पुत्र तिष्ठा अभि क्षितीः प्रथयन्त्सूर्यो नॄन् ॥
मित्रश्च तुभ्यं वरुणः सहस्वोऽग्ने विश्वे मरुतः सुम्नमर्चन्। यच्छोचिषा सहसस्पुत्र तिष्ठा अभि क्षितीः प्रथयन्त्सूर्यो नॄन्॥
Mantra 5
वयं ते अद्य ररिमा हि काममुत्तानहस्ता नमसोपसद्य । यजिष्ठेन मनसा यक्षि देवानस्रेधता मन्मना विप्रो अग्ने ॥
अद्य वयं ते कामं ररिम; उत्तानहस्ताः नमसा उपसद्य। यजिष्ठेन मनसा देवान् यक्षि; अस्रेद्धता मन्मना विप्रोऽग्ने।
Mantra 6
त्वद्धि पुत्र सहसो वि पूर्वीर्देवस्य यन्त्यूतयो वि वाजाः । त्वं देहि सहस्रिणं रयिं नोऽद्रोघेण वचसा सत्यमग्ने ॥
त्वत्तः हि पुत्र सहसः वि पूर्वीः देवस्य ऊतयः वि वाजाः यन्ति। त्वं नो सहस्रिणं रयिं देहि—अद्रोघेण वचसा सत्येन, अग्ने।
Mantra 7
तुभ्यं दक्ष कविक्रतो यानीमा देव मर्तासो अध्वरे अकर्म । त्वं विश्वस्य सुरथस्य बोधि सर्वं तदग्ने अमृत स्वदेह ॥
तुभ्यं दक्ष कविक्रतो यानि इमानि देव मर्तासः अध्वरे अकर्म। त्वं विश्वस्य सुरथस्य बोधि; सर्वं तद् अग्ने अमृत स्वदेह।
It establishes Agni as the central priestly fire (Hotṛ) who makes the sacrifice effective and spreads protective, life-giving power across the human world.
These epithets stress Agni’s dynamic energy: he is born of power (sahas) and moves with swift, striking brilliance like lightning, carrying offerings upward.
At the start of a small fire offering or lamp-lighting, recite select verses to invite Agni, offer a little ghee (or symbolic offering), and conclude by dedicating your actions to clarity and right order (ṛta).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.