Sukta 15
Sukta 3.15
Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.15)
Agni
Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)
अयं सूक्तोऽग्निं विस्तीर्णं ज्वलन्तं तेजः समाह्वयति, यः द्विषतः रक्षांसि चोपद्रवांश्च अपहन्ति, उपासकं च शान्ति-रक्षा-समृद्धे महति शरणे प्रतिष्ठापयति। अग्निः अजेयः नेता यज्ञस्य गोप्ता च स्तूयते; स कर्म यथासिद्धिं नयति, सौख्यस्य पुरतः पथः (मुखानि) च विवृणोति। अन्त्यप्रार्थना चिरस्थायिनः लाभान् गो-प्रतीकैः (दीप्तिः/धनम्/विद्या) सूचयति, तथा प्रजां च अग्नेः स्थिरां प्रसाद-भावनां च याचते।
Mantras
Mantra 1
वि पाजसा पृथुना शोशुचानो बाधस्व द्विषो रक्षसो अमीवाः । सुशर्मणो बृहतः शर्मणि स्यामग्नेरहं सुहवस्य प्रणीतौ ॥
वि पाजसा पृथुना शोशुचानो बाधस्व द्विषो रक्षसोऽमीवाः। सुशर्मणो बृहतः शर्मणि स्याम्; अग्नेरहं सुहवस्य प्रणीताौ॥
Mantra 2
त्वं नो अस्या उषसो व्युष्टौ त्वं सूर उदिते बोधि गोपाः । जन्मेव नित्यं तनयं जुषस्व स्तोमं मे अग्ने तन्वा सुजात ॥
त्वं नोऽस्या उषसो व्युष्टौ त्वं सूर उदिते बोधि गोपाः। जन्मेव नित्यं तनयं जुषस्व स्तोमं मे अग्ने तन्वा सुजात॥
Mantra 3
त्वं नृचक्षा वृषभानु पूर्वीः कृष्णास्वग्ने अरुषो वि भाहि । वसो नेषि च पर्षि चात्यंहः कृधी नो राय उशिजो यविष्ठ ॥
त्वं नृचक्षा वृषभानु पूर्वीः कृष्णास्वग्ने अरुषो वि भाहि। वसो नेषि च पर्षि चात्यंहः कृधी नो राय उशिजो यविष्ठ॥
Mantra 4
अषाळ्हो अग्ने वृषभो दिदीहि पुरो विश्वाः सौभगा संजिगीवान् । यज्ञस्य नेता प्रथमस्य पायोर्जातवेदो बृहतः सुप्रणीते ॥
अषाळ्होऽग्ने वृषभो बलस्य दीदीहि; अस्मभ्यं सौभगस्य सर्वाः पुरः संजिगीवान्। यज्ञस्य नेता प्रथमस्य पायोः पालयिता, जातवेदः, बृहति विस्तारे अस्मान् सु-प्रणीतेन नय।
Mantra 5
अच्छिद्रा शर्म जरितः पुरूणि देवाँ अच्छा दीद्यानः सुमेधाः । रथो न सस्निरभि वक्षि वाजमग्ने त्वं रोदसी नः सुमेके ॥
अच्छिद्राणि शर्माणि बहूनि, हे जरितः; सुमेधाः सन् दीद्यानो देवान् अच्छ गच्छ। रथ इव सस्निः स्वपथं धावन्, वाजं प्रति अस्मान् अभि वक्षि; अग्ने, त्वं नः रोदसी सु-मेके।
Mantra 6
प्र पीपय वृषभ जिन्व वाजानग्ने त्वं रोदसी नः सुदोघे । देवेभिर्देव सुरुचा रुचानो मा नो मर्तस्य दुर्मतिः परि ष्ठात् ॥
प्र पीपय वृषभ, जिन्व वाजान्; अग्ने, त्वं नः रोदसी सु-दोघे कुरु। देवेभिर्देव सु-रुचा रुचानः, मा नः मर्त्यस्य दुर्मतिः परि ष्ठात्।
Mantra 7
इळामग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध । स्यान्नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे ॥
हे अग्ने, हवमानाय इळां पुरुदंसां गोः शश्वत्तमं सनिं साधय। अस्माकं सूनुः तनयो विजावान् स्यात्; अग्ने, सा ते सुमतिरस्मे भूयात्।
Frequently Asked Questions
It asks Agni to burn away hostile forces and suffering, to lead the sacrifice correctly, and to place the worshipper in a wide, secure peace while granting prosperity and lasting blessings.
Because Agni is the ritual’s guiding power: he receives offerings, carries them to the gods, protects the rite from obstacles, and ensures the worshipper’s intention reaches its goal.
In Vedic language, ‘cow’ can mean literal cattle and wealth, but also rays of light and insight; the hymn asks for an enduring, life-supporting increase on all these levels.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.