Sukta 68
Sukta 1.68
Parāśara (traditional for this Agni hymn cluster)
Agni
Triṣṭubh (likely; confirm)
अयं सूक्तः अग्निं नित्यप्रबुद्धं वह्निं स्तौति, यः स्वर्गं प्रति उदेति, चरस्थावरयोः पथः सम्यक् नियच्छति, रात्र्यः च “विवृणोति”—येन प्रकाशाय ज्ञानाय धर्म्याय कर्मणे च अवकाशः भवति। स चित्संविदः ज्ञाता गृहपतिश्च अग्निः, ये हविषा यजन्ति ये च तस्मात् उपदेशं शिक्षां च इच्छन्ति, तेषां कृते रायसः समृद्धेः द्वाराणि विस्तीर्णानि करोतु इति प्रार्थ्यते।
Mantras
Mantra 1
श्रीणन्नुप स्थाद्दिवं भुरण्युः स्थातुश्चरथमक्तून्व्यूर्णोत् ॥
स्वयं प्रसार्य भुरण्युः स्वर्गं प्रति समुत्थितः; स्थातुः चरथं विवृणोति, अक्तून् च विस्तरेण व्यावृणोत्।
Mantra 2
परि यदेषामेको विश्वेषां भुवद्देवो देवानां महित्वा ॥
यदा एषां मध्ये एक एव देवः सर्वेषां देवानां परितः भवति—महत्त्वेन तेषां कर्माणि परिगृह्णाति परिधत्ते च।
Mantra 3
आदित्ते विश्वे क्रतुं जुषन्त शुष्काद्यद्देव जीवो जनिष्ठाः ॥
तदा हि सर्वे तव क्रतुं जुषन्ते; हे देव, त्वं शुष्कात् जीवो जनिष्ठाः, यत्र निर्जीवता तत्र जीवनं प्राबोधयः।
Mantra 4
भजन्त विश्वे देवत्वं नाम ऋतं सपन्तो अमृतमेवैः ॥
सर्वे देवाः देवत्वं नाम च भजन्ते; ऋतमनुसरन्तः स्वैर्गमनैरेवामृतत्वं प्राप्नुवन्ति।
Mantra 5
ऋतस्य प्रेषा ऋतस्य धीतिर्विश्वायुर्विश्वे अपांसि चक्रुः ॥
ऋतस्यैव प्रेषा, ऋतस्यैव धीतिḥ; विश्वायुः सर्वैरपांसिभिः सह कर्माणि चकार।
Mantra 6
यस्तुभ्यं दाशाद्यो वा ते शिक्षात्तस्मै चिकित्वान्रयिं दयस्व ॥
यस्तुभ्यं ददाति यो वा त्वत्तः शिक्षितुमिच्छति—तस्मै, हे चिकित्वन्, रयिं अन्तर्धनसमृद्धिं दयस्व।
Mantra 7
होता निषत्तो मनोरपत्ये स चिन्न्वासां पती रयीणाम् ॥
होता मनोरपत्ये निषत्तः स चिन्न्वासां रयीणां पतिः भवति—मानववंशेऽन्तर्निहितानां पूर्णतानामधिपतिः।
Mantra 8
इच्छन्त रेतो मिथस्तनूषु सं जानत स्वैर्दक्षैरमूराः ॥
तनूषु रेत इच्छन्तः स्वैर्दक्षैरमूराः मिथः सं जानते—सत्यरूपनिर्माणे सम्मतिं ददति।
Mantra 9
पितुर्न पुत्राः क्रतुं जुषन्त श्रोषन्ये अस्य शासं तुरासः ॥
पितुर्न पुत्राः क्रतुं यथा जुषन्ते तथा ते क्रतुं जुषन्ते; तूरासः श्रोषण्येऽस्य शासं शृण्वन्ति, नेतृवाक्यं चानुवर्तन्ते।
Mantra 10
वि राय और्णोद्दुरः पुरुक्षुः पिपेश नाकं स्तृभिर्दमूनाः ॥
स दमूनाः पुरुक्षुः रायः द्वाराणि विस्तीर्णानि विवृणोति; दृढैः स्तृभिः नाकं पिपेष—अन्तर्गृहस्य अधिपतिः।
Frequently Asked Questions
It presents Agni as the awakened fire and guiding intelligence who maintains cosmic order and opens the way to prosperity (rayi) for those who worship and those who sincerely learn.
These are poetic symbols for Agni’s power to expand space for light and understanding: he "opens" the darkness (night) and also the "doors" of abundance and well-being.
Triṣṭubh is the most likely meter for RV 1.68, but confirming it strictly requires checking each verse’s syllable count and cadence across all 10 mantras.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.