Sukta 68
Sukta 1.68
Parāśara (traditional for this Agni hymn cluster)
Agni
Triṣṭubh (likely; confirm)
ଏହି ସୂକ୍ତରେ ସଦା ଜାଗ୍ରତ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି—ଯିଏ ସ୍ୱର୍ଗଦିଗକୁ ଉଦ୍ଧତ ହୁଏ, ଚଳମାନ ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତଙ୍କ ପଥକୁ ସୁସଂଘଟିତ କରେ, ଏବଂ ରାତ୍ରିମାନଙ୍କୁ “ଖୋଲି” ଆଲୋକ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଧର୍ମ୍ୟ କର୍ମ ପାଇଁ ସ୍ଥାନ କରେ। ଏହା ଜାଗୃତ ଜ୍ଞାତା ଓ ଗୃହପତି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ ଯେ, ଯେମାନେ ଆହୁତି ଦିଅନ୍ତି ଓ ଯେମାନେ ତାଙ୍କଠାରୁ ଶିକ୍ଷା ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି (ରାୟସ୍)ର ଦ୍ୱାରଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଶସ୍ତ କରନ୍ତୁ।
Mantras
Mantra 1
श्रीणन्नुप स्थाद्दिवं भुरण्युः स्थातुश्चरथमक्तून्व्यूर्णोत् ॥
ନିଜକୁ ପ୍ରସାରି, ଉତ୍ସୁକ (ଭୁରଣ୍ୟୁ) ସ୍ୱର୍ଗଦିଗକୁ ଉଠି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲା; ଯାହା ଥିର, ତାହା ପାଇଁ ଚଳମାନ ପଥକୁ ସେ ଉନ୍ମୋଚିତ କଲା, ଏବଂ ରାତ୍ରିମାନଙ୍କୁ ସେ ବିଶାଳଭାବେ ପ୍ରସାରିତ କଲା।
Mantra 2
परि यदेषामेको विश्वेषां भुवद्देवो देवानां महित्वा ॥
ଯେତେବେଳେ ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଦିବ୍ୟ-ଶକ୍ତି ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଆବରଣ କରୁଥିବା ଏକ ହୋଇଯାଏ—ମହିମାଦ୍ୱାରା ସେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଚାରିଦିଗରୁ ଘେରି ନିଜ ଭିତରେ ଧାରଣ କରେ।
Mantra 3
आदित्ते विश्वे क्रतुं जुषन्त शुष्काद्यद्देव जीवो जनिष्ठाः ॥
ତେବେ ନିଶ୍ଚୟ ସମସ୍ତେ ତୁମ କ୍ରତୁ (ଇଚ୍ଛା-ପ୍ରଜ୍ଞା)କୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି; ହେ ଦେବ, କାରଣ ତୁମେ ଶୁଷ୍କରୁ ଜୀବନ୍ତ ରୂପେ ଜନ୍ମିଲ—ଯେଉଁଠାରେ ବଞ୍ଜରତା ଥିଲା ସେଠାରେ ଜୀବନକୁ ଜାଗ୍ରତ କରିଥିବା।
Mantra 4
भजन्त विश्वे देवत्वं नाम ऋतं सपन्तो अमृतमेवैः ॥
ସମସ୍ତ ଦେବ ଦେବତ୍ୱ ଓ ‘ନାମ’ରେ ଭାଗୀ ହୁଅନ୍ତି; ଋତକୁ ଅନୁସରି ଚାଲି, ନିଜ ଗମନଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଅମୃତତ୍ୱକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
Mantra 5
ऋतस्य प्रेषा ऋतस्य धीतिर्विश्वायुर्विश्वे अपांसि चक्रुः ॥
ଋତର ହିଁ ପ୍ରେରଣା, ଋତର ହିଁ ଧୀ (ଚିନ୍ତନ); ବିଶ୍ୱାୟୁ—ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ସହିତ—ସମସ୍ତ କର୍ମକୁ ଗଢ଼ିଛି।
Mantra 6
यस्तुभ्यं दाशाद्यो वा ते शिक्षात्तस्मै चिकित्वान्रयिं दयस्व ॥
ଯେ ତୁମକୁ ଦାନ ଅର୍ପଣ କରେ, କିମ୍ବା ଯେ ତୁମଠାରୁ ଶିଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ—ତାହାକୁ, ହେ ଚିକିତ୍ୱାନ (ସଚେତନ ଜ୍ଞାତା), ରୟି—ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ଐଶ୍ୱର୍ୟର ପରିପୂର୍ଣ୍ଣତା—କୃପାକରି ଦାନ କର।
Mantra 7
होता निषत्तो मनोरपत्ये स चिन्न्वासां पती रयीणाम् ॥
ହୋତୃ ମନୁଙ୍କ ସନ୍ତତିମଧ୍ୟରେ ନିଷଣ୍ଣ (ଆସନସ୍ଥ) ହୋଇ—ସେ ନିଶ୍ଚୟ ହିଁ ସେଇ ରୟି (ଧନ)ମାନଙ୍କର ପତି, ସମ୍ପଦର ଅଧିପତି ହୁଏ।
Mantra 8
इच्छन्त रेतो मिथस्तनूषु सं जानत स्वैर्दक्षैरमूराः ॥
ସେମାନେ ନିଜ ତନୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରେତଃ (ସୃଜନବୀଜ) ଇଚ୍ଛି, ପରସ୍ପର ସମ୍ମତିକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି; ନିଜ ଦକ୍ଷମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା—ଅମୂଢ ହୋଇ—ସତ୍ୟ ଗଠନରେ ସମ୍ମତ ହୁଅନ୍ତି।
Mantra 9
पितुर्न पुत्राः क्रतुं जुषन्त श्रोषन्ये अस्य शासं तुरासः ॥
ପିତାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଯେପରି କ୍ରତୁ (ସଙ୍କଳ୍ପ)କୁ ପ୍ରିୟ କରନ୍ତି, ସେପରି ସେମାନେ ସେଇ କ୍ରତୁକୁ ଜୁଷନ୍ତି; ତୁରାସ (ଶୀଘ୍ର କର୍ମକର୍ତ୍ତା) ସେମାନେ ତାହାର ଶାସ (ଆଜ୍ଞା) ଶୁଣନ୍ତି ଏବଂ ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ ବଚନକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।
Mantra 10
वि राय और्णोद्दुरः पुरुक्षुः पिपेश नाकं स्तृभिर्दमूनाः ॥
ସେ ସମୃଦ୍ଧିର ଦ୍ୱାରଗୁଡ଼ିକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଖୋଲିଦିଏ; ବହୁନିବାସୀ ଶକ୍ତି ନିଜ ଦୃଢ଼ ଆଧାରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚେତନାର ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନିଷ୍ପୀଡିତ କରି ବାହାର କରେ—ଅନ୍ତରଗୃହର ଗୃହପତି (ଦମୂନାଃ)।
Frequently Asked Questions
It presents Agni as the awakened fire and guiding intelligence who maintains cosmic order and opens the way to prosperity (rayi) for those who worship and those who sincerely learn.
These are poetic symbols for Agni’s power to expand space for light and understanding: he "opens" the darkness (night) and also the "doors" of abundance and well-being.
Triṣṭubh is the most likely meter for RV 1.68, but confirming it strictly requires checking each verse’s syllable count and cadence across all 10 mantras.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.