Sukta 154
Sukta 1.154
Dīrghatamas Āucathya (traditional for RV 1.154)
Viṣṇu
Triṣṭubh
अयं सूक्तो विष्णोर्वीर्याणि “विस्तीर्णानि पदानि” प्रख्यापयति, यैः स पृथिव्याः प्रदेशान् मिमीत, परं स्थानं स्थिरीकरोति, द्यावापृथिव्यौ च त्रिधा-प्रतिष्ठां कृत्वा धारयति। अन्ते विष्णोः “परमं पदम्” इति दर्शनं समाप्नोति—तत् तेजस्वि, अन्वेष्यं धाम, यत्र दीप्तयः “गावः” (रश्मयः/प्रज्ञाः) अनायासं चरन्ति, उपासकं तस्मिन् परमे ज्योतिषि आह्वयन्ति।
Mantras
Mantra 1
विष्णोर्नु कं वीर्याणि प्र वोचं यः पार्थिवानि विममे रजांसि । यो अस्कभायदुत्तरं सधस्थं विचक्रमाणस्त्रेधोरुगायः ॥
अधुना विष्णोर्नु वीर्याणि प्रवोचं—यः पार्थिवानि रजांसि विममे, यश्चोत्तरं सधस्थम् अस्कभायत्। स विचक्रमाणस्त्रेधा उरुगायो लोकानां त्रिविधां गतिं स्थापयामास।
Mantra 2
प्र तद्विष्णुः स्तवते वीर्येण मृगो न भीमः कुचरो गिरिष्ठाः । यस्योरुषु त्रिषु विक्रमणेष्वधिक्षियन्ति भुवनानि विश्वा ॥
तस्माद् विष्णुः स्ववीर्येण स्तूयते—मृगो न भीमः कुचरो गिरिष्ठाः। यस्योरुषु त्रिषु विक्रमणेषु भुवनानि विश्वान्यधिक्षियन्ति॥
Mantra 3
प्र विष्णवे शूषमेतु मन्म गिरिक्षित उरुगायाय वृष्णे । य इदं दीर्घं प्रयतं सधस्थमेको विममे त्रिभिरित्पदेभिः ॥
विष्णवे शूषमेतु मन्म—गिरिक्षिते उरुगायाय वृष्णे। य इदं दीर्घं प्रयतं सधस्थमेको विममे त्रिभिरित्पदेभिः॥
Mantra 4
यस्य त्री पूर्णा मधुना पदान्यक्षीयमाणा स्वधया मदन्ति । य उ त्रिधातु पृथिवीमुत द्यामेको दाधार भुवनानि विश्वा ॥
यस्य त्री पूर्णा मधुना पदान्यक्षीयमाणा स्वधया मदन्ति। य उ त्रिधातु पृथिवीमुत द्यामेको दाधार भुवनानि विश्वा॥
Mantra 5
तदस्य प्रियमभि पाथो अश्यां नरो यत्र देवयवो मदन्ति । उरुक्रमस्य स हि बन्धुरित्था विष्णोः पदे परमे मध्व उत्सः ॥
वयं तदस्य प्रियं पाथोऽभि प्राप्नुयाम, यत्र देवयवो नराः प्रमोदन्ते। उरुक्रमस्य हि स एव बन्धुरित्था; विष्णोः परमे पदे मध्वुत्सः।
Mantra 6
ता वां वास्तून्युश्मसि गमध्यै यत्र गावो भूरिशृङ्गा अयासः । अत्राह तदुरुगायस्य वृष्णः परमं पदमव भाति भूरि ॥
तावां वास्तूनि वयं गन्तुमिच्छामः, यत्र भूरिशृङ्गा गावोऽयासो विचरन्ति—ज्योतिर्ज्ञानरश्मय इव। अत्रैव उरुगायस्य वृष्णः परमो पदो भूरि प्रकाशते।
Frequently Asked Questions
It praises Viṣṇu as the wide-strider who measures and orders the worlds through his three strides, and it points to his highest, radiant “supreme step” (paramaṃ padam).
They describe Viṣṇu establishing the threefold cosmic order—often understood as earth, midspace, and heaven—and also symbolize an ascent to a highest station of light and truth.
“Paramaṃ padam” means Viṣṇu’s supreme step or highest place. The hymn treats it as a shining, sought-after realm—an image of the ultimate luminous goal for seers and worshippers.
Ask anything about Sukta 154 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.