
Sukta 1.154
Dīrghatamas Āucathya (traditional for RV 1.154)
Viṣṇu
Triṣṭubh
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ವಿಷ್ಣುವಿನ ವೀರ “ವಿಶಾಲ ಪಾದಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು” ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ; ಅವುಗಳ ಮೂಲಕ ಅವನು ಭೌಮ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತಾನೆ, ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗ-ಭೂಮಿಗಳನ್ನು ತ್ರಿವಿಧ ಆಧಾರವಾಗಿ ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ “ಪರಮ ಪಾದ” (paramaṃ padam) ಎಂಬ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ—ಪ್ರಕಾಶಮಯ, ಅನ್ವೇಷಿಸಲ್ಪಡುವ ನಿವಾಸ; ಅಲ್ಲಿ ದೀಪ್ತ “ಗೋಗಳು” (ಕಿರಣಗಳು/ಅಂತರ್ದೃಷ್ಟಿಗಳು) ಅಶ್ರಾಂತವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ, ಉಪಾಸಕನನ್ನು ಆ ಪರಮ ಜ್ಯೋತಿಯ ಕಡೆಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತವೆ.
Mantra 1
विष्णोर्नु कं वीर्याणि प्र वोचं यः पार्थिवानि विममे रजांसि । यो अस्कभायदुत्तरं सधस्थं विचक्रमाणस्त्रेधोरुगायः ॥
ಈಗ ನಾನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ವೀರ್ಯ (ವೀರ ಪರಾಕ್ರಮ)ಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತೇನೆ: ಯಾರು ಪಾರ್ಥಿವ ರಾಜಾಂಸಿ—ಭೌಮ ಲೋಕವಿಸ್ತಾರಗಳನ್ನು—ಮಾಪಿದರು; ಯಾರು ಮೇಲಿನ ಸಧಸ್ಥ (ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನ)ವನ್ನು ಆಧಾರಗೊಳಿಸಿದರು; ಮತ್ತು ಉರುಗಾಯ (ವಿಶಾಲ-ಸ್ತುತಿ)ಯೋಗ್ಯನಾದ ವಿಷ್ಣು ತ್ರೇಧಾ—ಮೂರುಮಟ್ಟದ ಗತಿ—ಯಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟು ಮುಂದುವರಿದರು.
Mantra 2
प्र तद्विष्णुः स्तवते वीर्येण मृगो न भीमः कुचरो गिरिष्ठाः । यस्योरुषु त्रिषु विक्रमणेष्वधिक्षियन्ति भुवनानि विश्वा ॥
ಆದುದರಿಂದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಅವನ ವೀರ್ಯದಿಂದ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ—ಭೀಕರವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಮೃಗದಂತೆ, ಪರ್ವತಶಿಖರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನು. ಅವನ ವಿಶಾಲ ಮೂರು ವಿಕ್ರಮಣಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳೂ ತಮ್ಮ ನಿವಾಸವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತವೆ.
Mantra 3
प्र विष्णवे शूषमेतु मन्म गिरिक्षित उरुगायाय वृष्णे । य इदं दीर्घं प्रयतं सधस्थमेको विममे त्रिभिरित्पदेभिः ॥
ವಿಷ್ಣುವಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಚಿಂತನೆ ಬಲದಿಂದ ಮುಂದುವರಿಯಲಿ—ಗಿರಿಕ್ಷಿತ, ಉರುಗಾಯ, ವೃಷ್ಣ; ಯಾರು ಏಕನಾಗಿ ಈ ದೀರ್ಘವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಸದಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕೇವಲ ಮೂರು ಪಾದಗಳಿಂದ ಅಳೆಯಿದರು.
Mantra 4
यस्य त्री पूर्णा मधुना पदान्यक्षीयमाणा स्वधया मदन्ति । य उ त्रिधातु पृथिवीमुत द्यामेको दाधार भुवनानि विश्वा ॥
ಯಾರ ಮೂರು ಪಾದಗಳು ಮಧುವಿನಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣ—ಅಕ್ಷಯ, ಸ್ವಧೆಯಿಂದ ಹರ್ಷಿಸುವವು. ಮತ್ತು ಯಾರು ಏಕನಾಗಿ ಪೃಥಿವಿಯನ್ನೂ ದ್ಯೌವನ್ನೂ ತ್ರಿಧಾತು ಆಧಾರವಾಗಿ ಧರಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಭುವನಗಳನ್ನು ತಾಳುತ್ತಾರೆ.
Mantra 5
तदस्य प्रियमभि पाथो अश्यां नरो यत्र देवयवो मदन्ति । उरुक्रमस्य स हि बन्धुरित्था विष्णोः पदे परमे मध्व उत्सः ॥
ನಾವು ಆ ಪ್ರಿಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಲುಪೋಣ; ಅಲ್ಲಿ ದೇವವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ನರರು ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದೇ ಉರುಕ್ರಮನ (ವಿಷ್ಣುವಿನ) ನಿಜವಾದ ಬಂಧುತ್ವ; ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮ ಪಾದದಲ್ಲಿ ಮಧುರಾನಂದದ ಸ್ರೋತವಿದೆ.
Mantra 6
ता वां वास्तून्युश्मसि गमध्यै यत्र गावो भूरिशृङ्गा अयासः । अत्राह तदुरुगायस्य वृष्णः परमं पदमव भाति भूरि ॥
ನಾವು ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಆ ನಿವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ; ಅಲ್ಲಿ ಬಹು-ಶೃಂಗಗಳ ಗೋವುಗಳು—ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಜ್ಞಾನದ ಕಿರಣಗಳು—ಅಲಸದೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿ, ಉರುಗಾಯನಾದ (ವಿಶಾಲ-ಸ್ತುತಿಗೋಚರ) ವೃಷಭನ, ವ್ಯಾಪಕನ, ಪರಮ ಪಾದವು ಅಪಾರ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ.
It praises Viṣṇu as the wide-strider who measures and orders the worlds through his three strides, and it points to his highest, radiant “supreme step” (paramaṃ padam).
They describe Viṣṇu establishing the threefold cosmic order—often understood as earth, midspace, and heaven—and also symbolize an ascent to a highest station of light and truth.
“Paramaṃ padam” means Viṣṇu’s supreme step or highest place. The hymn treats it as a shining, sought-after realm—an image of the ultimate luminous goal for seers and worshippers.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.