
Sukta 1.14
Kaṇva
Agni (with Viśve Devāḥ as accompanying powers)
Gāyatrī (likely for RV 1.14.1; short 3×8 structure typical of the opening of many sūktas)
ऋग्वेदस्य १.१४ सूक्तं गायत्रीच्छन्दसि अग्न्याह्वानात्मकम्। कण्वऋषिः अग्निं विश्वैर्देवैः सह सोमपानाय यज्ञाय च आगन्तुं प्रार्थयते, स च निर्दोषो होतृरूपेण यज्ञं निर्वहति। सूक्ते पुनःपुनः अग्नेः आह्वातृ-वाहकत्वं प्रतिपाद्यते—देवान् ‘इह’ आनयन्, ऋतं प्रतिष्ठापयन्, मधुमत्सोमस्य (मधोः) आस्वादो यथाविधि सम्यग् उपभुज्यत इति साधयन्।
Mantra 1
ऐभिरग्ने दुवो गिरो विश्वेभिः सोमपीतये । देवेभिर्याहि यक्षि च ॥
हे अग्ने, एभिर्दुवो गिरो विश्वेभिर्देवैः सोमपीतये याहि; यक्षि च।
Mantra 2
आ त्वा कण्वा अहूषत गृणन्ति विप्र ते धियः । देवेभिरग्न आ गहि ॥
आ त्वा कण्वा आहूषत; गृणन्ति विप्राः ते धियः। देवेभिरग्ने आ गहि।
Mantra 3
इन्द्रवायू बृहस्पतिं मित्राग्निं पूषणं भगम् । आदित्यान्मारुतं गणम् ॥
इन्द्रवायू बृहस्पतिं मित्राग्निं पूषणं भगम्। आदित्यान् मारुतं गणम्।
Mantra 4
प्र वो भ्रियन्त इन्दवो मत्सरा मादयिष्णवः । द्रप्सा मध्वश्चमूषदः ॥
प्र वो भ्रियन्त इन्दवो मत्सरा मादयिष्णवः। द्रप्सा मध्वश्चमूषदः।
Mantra 5
ईळते त्वामवस्यवः कण्वासो वृक्तबर्हिषः । हविष्मन्तो अरंकृतः ॥
कण्वासोऽवस्यवस्त्वाम् ईळते, वृक्तबर्हिषो हविष्मन्तोऽरंकृताः। अस्माकं सुशोभिता यज्ञभूमिर् एकाग्रश्च मनोभावस्तव दैवं कर्म निर्विघ्नं प्रवर्तयताम्॥
Mantra 6
घृतपृष्ठा मनोयुजो ये त्वा वहन्ति वह्नयः । आ देवान्त्सोमपीतये ॥
घृतपृष्ठा मनोयुजो ये त्वां वहन्ति वह्नयः, ते सोमपीतये देवान् आ वहन्तु। संकल्पयुक्ता अन्तरशक्तयः दैवीः शक्तीः अस्माकं जाग्रतानन्दं प्रति नयन्तु॥
Mantra 7
तान्यजत्राँ ऋतावृधोऽग्ने पत्नीवतस्कृधि । मध्वः सुजिह्व पायय ॥
तान् यजत्रान् ऋतावृधोऽग्ने पत्नीवत् कृधि। मध्वः सुजिह्व पायय॥
Mantra 8
ये यजत्रा य ईड्यास्ते ते पिबन्तु जिह्वया । मधोरग्ने वषट्कृति ॥
ये यजत्रा ये ईड्यास्ते ते जिह्वया मधोरग्ने पिबन्तु । वषट्कृते त्वयि हविः शक्त्या मुद्र्यताम् ॥
Mantra 9
आकीं सूर्यस्य रोचनाद्विश्वान्देवाँ उषर्बुधः । विप्रो होतेह वक्षति ॥
आकीं सूर्यस्य रोचनादुषर्बुधो विप्रो होता इह विश्वान् देवान् वक्षति । यज्ञक्षेत्रे ज्योतिषः शक्तीः समाहरति ॥
Mantra 10
विश्वेभिः सोम्यं मध्वग्न इन्द्रेण वायुना । पिबा मित्रस्य धामभिः ॥
विश्वेभिः शक्तिभिः सह सोम्यं मध्वग्ने इन्द्रेण वायुना च पिब । मित्रस्य धामभिः—ऋतस्य सममात्राधारैः—पिब ॥
Mantra 11
त्वं होता मनुर्हितोऽग्ने यज्ञेषु सीदसि । सेमं नो अध्वरं यज ॥
त्वं मनुर्हितोऽग्ने होता; यज्ञेषु सीदसि। तस्मादस्माकमिममध्वरं निर्दोषं यज—यथाविधि समापय।
Mantra 12
युक्ष्वा ह्यरुषी रथे हरितो देव रोहितः । ताभिर्देवाँ इहा वह ॥
युक्ष्व ह्यरुषी रथे—हरितो देव रोहितः। ताभिर्देवानिहावह।
It asks Agni to come with all the gods for Soma-drinking, to carry out the sacrifice correctly, and to bring the divine powers into the ritual space.
Because Agni is the inviter and carrier; the hymn calls the ‘All-Gods’ as a complete set of divine forces to participate in the offering and strengthen ṛta (right order).
In ritual terms it means making the deities present at the altar to receive offerings; inwardly it suggests drawing higher qualities and clarity into one’s consciousness through the awakened inner fire (Agni).
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.