Sukta 15
Sukta 1.15
Medhātithi Kāṇva (traditional for RV 1.15)
Indra (Soma-drinker)
Gāyatrī
ऋग्वेदस्य १.१५ सूक्तं गायत्रीछन्दसि विरचितम्। अत्र इन्द्रः सोमपानाय ऋतस्य सहचर्येण आहूयते, यथा यजमानस्य बलं रक्षणं च प्रादुर्भवेत्। सूक्तं सोमाभिषवस्य वातावरणं—अद्रयः, ऋत्विजः, तथा द्रविणोदा इति धनप्रदा शक्तिः—इत्येतैः क्रमशः सञ्चरति; अन्ते च गार्हपत्याग्नौ कर्म प्रतिष्ठाप्य, यज्ञस्य ऋतनेता अग्निः इति समाप्यते।
Mantras
Mantra 1
इन्द्र सोमं पिब ऋतुना त्वा विशन्त्विन्दवः । मत्सरासस्तदोकसः ॥
इन्द्र सोमं पिब ऋतुना; त्वा विशन्त्विन्दवः—मत्सरासस्तदोकसः।
Mantra 2
मरुतः पिबत ऋतुना पोत्राद्यज्ञं पुनीतन । यूयं हि ष्ठा सुदानवः ॥
हे मरुतः, ऋतुना सोमं पिबत; पोत्रात् यज्ञं पुनीत, अस्माकं हविः प्रसादयत। यूयं हि सुदानवः—सुदातारः उदारशक्तयः।
Mantra 3
अभि यज्ञं गृणीहि नो ग्नावो नेष्टः पिब ऋतुना । त्वं हि रत्नधा असि ॥
हे ग्नावः, हे नेष्टः, अस्माकं यज्ञम् अभि गृणीहि; ऋतुना पिब। त्वं हि रत्नधा असि—रत्नानां धारयिता निधाता च।
Mantra 4
अग्ने देवाँ इहा वह सादया योनिषु त्रिषु । परि भूष पिब ऋतुना ॥
हे अग्ने, देवान् इह आवह; त्रीषु योनिषु तान् सादय। परितो भूषय; ऋतुना पिब।
Mantra 5
ब्राह्मणादिन्द्र राधसः पिबा सोममृतूँरनु । तवेद्धि सख्यमस्तृतम् ॥
हे इन्द्र, ब्राह्मणात् स्वस्य राधसः सोमं पिब; ऋतून् अनु—ऋतस्य प्रमाणानुगतः। तव हि सख्यम् अत्रुटम् (अखण्डम्) अस्ति।
Mantra 6
युवं दक्षं धृतव्रत मित्रावरुण दूळभम् । ऋतुना यज्ञमाशाथे ॥
हे मित्रावरुणौ, धृतव्रतौ, दुर्द्धर्षं दक्षं युवां धारयथः। ऋतुना—ऋतस्य सम्यक् छन्दसा—युवां यज्ञम् अस्मासु आशाथे (प्राप्नुथः पोषयथश्च)।
Mantra 7
द्रविणोदा द्रविणसो ग्रावहस्तासो अध्वरे । यज्ञेषु देवमीळते ॥
द्रविणोदा—द्रविणसः दातारः—ग्रावहस्तासः, अध्वरे, यज्ञेषु देवं ईळते (स्तुवन्ति)।
Mantra 8
द्रविणोदा ददातु नो वसूनि यानि शृण्विरे । देवेषु ता वनामहे ॥
द्रविणोदा नो वसूनि ददातु यानि देवेषु श्रूयन्ते प्रमाणीकृतानि च; तानि वयं देवेषु वनामहे।
Mantra 9
द्रविणोदाः पिपीषति जुहोत प्र च तिष्ठत । नेष्ट्रादृतुभिरिष्यत ॥
द्रविणोदा पिपीषति; जुहोत, प्र च तिष्ठत। नेष्ट्रा ऋतुभिः प्रेरिताः पथि इष्यत।
Mantra 10
यत्त्वा तुरीयमृतुभिर्द्रविणोदो यजामहे । अध स्मा नो ददिर्भव ॥
हे द्रविणोदः, यत्त्वा वयं ऋतुभिः सह तुरीयम् इव यजामहे; अथ स्मा नो ददिर्भव—सम्पूर्णदायी दाता भव।
Mantra 11
अश्विना पिबतं मधु दीद्यग्नी शुचिव्रता । ऋतुना यज्ञवाहसा ॥
हे अश्विनौ, मधु पिबतम्; दीद्यग्नीव दीप्तौ, शुचिव्रतौ, यज्ञवाहसौ—ऋतुना (ऋतेन) आगत्य एतत् माधुर्यम् स्वाधीनं कुरुतम्।
Mantra 12
गार्हपत्येन सन्त्य ऋतुना यज्ञनीरसि । देवान्देवयते यज ॥
गार्हपत्येन आधारभूतेन, ऋतुना स्थितः त्वं यज्ञनीर् असि; देवयते जनाय देवान् यज।
Frequently Asked Questions
It teaches that Indra’s strength and help come when Soma is offered in harmony with ṛta—right order, right timing, and right measure—so the sacrifice becomes effective.
Draviṇodā represents the wealth-giving power that arises from a well-performed sacrifice—prosperity as a sacred outcome of correct ritual action.
It closes by grounding the rite in the steady household fire (Gārhapatya) and affirming Agni as the leader of sacrifice (yajña-nī), who carries offerings to the gods for the sincere seeker.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.