Sukta 13
Sukta 1.13
Medhātithi Kāṇva (traditional attribution for RV 1.13)
Agni
Gāyatrī
ऋग्वेदस्य १.१३ सूक्तं संक्षिप्तं निमन्त्रणात्मकं स्तोत्रम् अस्ति। अत्र अग्निः होतृरूपेण दूतत्वेन च प्रदीप्यते, यजमानः तं याचते यत् स देवान् यज्ञं प्रति आनयतु, हविः च सफलं करोतु। मन्त्राः क्रमेण विधिवत् नामग्रहणरूपेण प्रवर्तन्ते—रात्रिं उषसं च सहितान् प्रमुखान् देवशक्तीन् बर्हिषि उपवेशनाय आह्वयन्ति, हविर्भागं भोक्तुं च। अन्ते गृह्ययज्ञः स्वाहाकारैः सुसज्जितः, यथा देवाः समागच्छेयुः यजमानं च बलयेरन्।
Mantras
Mantra 1
सुसमिद्धो न आ वह देवाँ अग्ने हविष्मते । होतः पावक यक्षि च ॥
सुसमिद्धो न आ वह देवानग्ने हविष्मते । होतः पावक यक्षि च ॥
Mantra 2
मधुमन्तं तनूनपाद्यज्ञं देवेषु नः कवे । अद्या कृणुहि वीतये ॥
हे तनूनपात् कवे, नः यज्ञं देवेषु मधुमन्तं कुरु; अद्य तं वीतये—देवानाम् आनन्दागमन-आस्वादनाय—कृणुहि।
Mantra 3
नराशंसमिह प्रियमस्मिन्यज्ञ उप ह्वये । मधुजिह्वं हविष्कृतम् ॥
नराशंसं प्रियमिहास्मिन् यज्ञे उप ह्वये; मधुजिह्वं हविष्कृतं—येन वाक् मधुरा भूत्वा अस्माकं संकल्पस्य हविर् वहति।
Mantra 4
अग्ने सुखतमे रथे देवाँ ईळित आ वह । असि होता मनुर्हितः ॥
हे अग्ने, सुखतमे रथे देवाँ ईळित आ वह; असि होता मनुर्हितः—यज्ञस्य मानुष-व्यवस्थां स्थापयिता।
Mantra 5
स्तृणीत बर्हिरानुषग्घृतपृष्ठं मनीषिणः । यत्रामृतस्य चक्षणम् ॥
हे मनीषिणः, अनुशग् घृतपृष्ठं बर्हिः स्तृणीत—यत्रामृतस्य चक्षणं दृश्यते।
Mantra 6
वि श्रयन्तामृतावृधो द्वारो देवीरसश्चतः । अद्या नूनं च यष्टवे ॥
ऋतावृधोऽसश्चतः देवीर्द्वारो वि श्रयन्ताम—अद्य नूनं च यष्टवे।
Mantra 7
नक्तोषासा सुपेशसास्मिन्यज्ञ उप ह्वये । इदं नो बर्हिरासदे ॥
सुपेशसौ नक्तोषासा अस्मिन् यज्ञे उप ह्वये; इदं नो बर्हिर् आसदे।
Mantra 8
ता सुजिह्वा उप ह्वये होतारा दैव्या कवी । यज्ञं नो यक्षतामिमम् ॥
तौ सुजिह्वौ समीपं ह्वये—दैव्यौ होतारौ कवी; तौ नः इमं यज्ञं यक्षताम्।
Mantra 9
इळा सरस्वती मही तिस्रो देवीर्मयोभुवः । बर्हिः सीदन्त्वस्रिधः ॥
इळा सरस्वती मही—तिस्रो देवीर्मयोभुवः—अस्रिधो बर्हिषि सीदन्तु।
Mantra 10
इह त्वष्टारमग्रियं विश्वरूपमुप ह्वये । अस्माकमस्तु केवलः ॥
इह त्वष्टारम् अग्रियं विश्वरूपम् उप ह्वये; स नः केवलोऽस्तु।
Mantra 11
अव सृजा वनस्पते देव देवेभ्यो हविः । प्र दातुरस्तु चेतनम् ॥
हे वनस्पते देव, हविर्देवेभ्योऽवसृज प्रेषय। दातुश्चेतनं प्रचोदितं प्रागस्तु।
Mantra 12
स्वाहा यज्ञं कृणोतनेन्द्राय यज्वनो गृहे । तत्र देवाँ उप ह्वये ॥
स्वाहा। यज्वनो गृहे इन्द्राय यज्ञं कृणोतन। तत्राहं देवानुपह्वये।
Frequently Asked Questions
It is an invitation hymn: Agni is kindled and asked to bring the gods to the sacrifice, seat them on the barhis, and make the offerings reach them effectively.
Night and Dawn mark the sacred transitions of time; invoking them aligns the ritual with cosmic order and signals an auspicious moment for divine presence at the yajña.
“Svāhā” is the offering-call that seals an oblation; here it declares the sacrifice properly prepared (especially for Indra) and invites the gods to gather in the sacrificer’s home-rite.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.