Adhyaya 78: Names of the Four Directional Mountain-Kings and Their Lakes (Rudra’s Geographical Description)

Verse 1

रुद्र उवाच । तथा चतुर्णां वक्ष्यामि शैलेन्द्राणां यथाक्रमम् । अनुविध्यानि रम्याणि विहङ्गैः कूजितानि च ॥ ७८.१ ॥

Rudra rzekł: "Tak opiszę, we właściwej kolejności, czterech władców pośród gór - przyjemne pasma i obszary, a także te rozbrzmiewające śpiewem ptaków."

Verse 2

अनेकपक्षियुक्तात्मशृङ्गाणि सुबाहूनि च । देवानां दिव्यनारीभिः समं क्रीडामयानि च ॥ ७८.२ ॥

Istnieją regiony obfitujące w liczne ptaki, mające wzniosłe szczyty i pięknie uformowane występy niczym doskonałe 'ramiona'; są one miejscami zabaw razem z bogami i niebiańskimi kobietami.

Verse 3

किन्नरोद्गीतघुष्टानि शीतमन्दसुगन्धिभिः । पवनैः सेव्यमानानि रमणीयतराणि च ॥ ७८.३ ॥

Rozbrzmiewające pieśniami śpiewanymi przez Kinnarów, i otoczone chłodnymi, łagodnymi, pachnącymi wiatrami, są jeszcze bardziej zachwycające w swoim pięknie.

Verse 4

चतुर्द्दिक्षु विराजन्ते नामतः शृणुतानघाः । पूर्वे चैत्ररथं नाम दक्षिणे गन्धमादनम् । प्रभावेण सुतोयानि नवखण्डयुतानि च ॥ ७८.४ ॥

Jaśnieją one w czterech kierunkach - posłuchajcie ich imion, o bezgrzeszni. Na wschodzie znajduje się miejsce zwane Caitraratha; na południu, Gandhamādana. Dzięki swojej mocy, są tam również piękne wody i regiony podzielone na dziewięć części.

Verse 5

वनषण्डांस्तथाक्रम्य देवता ललनायुताः । यत्र क्रीडन्ति चोद्देशे मुदा परमया युताः ॥ ७८.५ ॥

Tak więc, po przejściu w odpowiedniej kolejności przez gaje leśne, bóstwa - w towarzystwie dziewcząt - bawią się w tym regionie, obdarowane najwyższą radością.

Verse 6

अनुबन्धानि रम्याणि विहगैः कूजितानि च । रत्नोपकीर्णतीर्थानि महापुण्यजलानि च ॥ ७८.६ ॥

Są tam przyjemne połączone obszary ziemi, wypełnione śpiewem ptaków; są tam również święte brody (tīrthy) usiane klejnotami oraz wody o wielkiej zasłudze, wysoko uświęcające.

Verse 7

अनेकजलयन्त्रैश्च नादितानि महान्ति च । शाखाभिर्लम्बमानाभी रुवत्पक्षिकुलालिभिः ॥ ७८.७ ॥

I znajduje się tam wiele wielkich urządzeń wodnych, głośno rozbrzmiewających; gałęzie opadają w dół, a roje ptaków i pszczół wydają okrzyki.

Verse 8

कमलोत्पलकह्लारशोभितानि सरांसि च । चतुर्षु तेषु गिरिषु नानागुणयुतेषु च ॥ ७८.८ ॥

Są tam jeziora przyozdobione lotosami, niebieskimi lotosami (utpala) i białymi liliami wodnymi (kahlāra); i wśród tych czterech gór również - obdarowanych wieloma różnorodnymi cechami.

Verse 9

अरुणोदं तु पूर्वेण दक्षिणे मानसṃ स्मृतम् । असितोदं पश्चिमे च महाभद्रं तथोत्तरे । कुमुदैः श्वेतकपिलैः कहलारैर्भूषितानि च ॥ ७८.९ ॥

Na wschodzie znajduje się Aruṇoda; na południu jest ono pamiętane jako Mānasa. Na zachodzie jest Asitoda, a na północy, Mahābhadra. Są one przyozdobione lotosami kumuda - białymi i płowymi - oraz liliami kahlāra.

Verse 10

अरुणोदयस्य ये शैलाः प्राच्याः वै नामतः स्मृताः । तान् कीर्त्यमानांस्तत्त्वेन शृणुध्वं गदतो मम ॥ ७८.१० ॥

Słuchajcie mnie, gdy mówię: góry wschodnie, zapamiętane z imienia jako należące do Aruṇodaya; poznajcie ich prawdziwą naturę, gdy są one wyliczane.

Verse 11

विकङ्को मणिशृङ्गश्च सुपात्रश्चोपलो महान् । महानीलोऽथ कुम्भश्च सुबिन्दुर्मदनस्तथा ॥ ७८.११ ॥

Są to: Vikaṅka, Maṇiśṛṅga, Supātra i wielki Upala; także Mahānīla, następnie Kumbha, Subindu i podobnie Madana.

Verse 12

वेणुनद्धः सुमेदाश्च निषधो देवपर्वतः । इत्येते पर्वतवराः पुण्याश्च गिरयोऽपरे ॥ ७८.१२ ॥

Veṇunaddha, Sumedā, Niṣadha i Devaparvata, te są uważane za wybitne góry; a są również inne szczyty, które uznawane są za zasłużone.

Verse 13

पूर्वेण मन्दरात् सिद्धाः पर्वताश्च मदायुताः । सरसो मानसस्येह दक्षिणेन महाचलाः ॥ ७८.१३ ॥

Na wschód od góry Mandara znajdują się Siddhowie oraz góry obfitujące w słonie oszołomione jakby odurzone; a tutaj, na południe od jeziora Mānasarovar, wznoszą się wielkie pasma górskie.

Verse 14

ये कीर्तिता मया तुभ्यं नामतस्तान्निबोधत । शैलस्त्रिशिराश्चैव शिशिरश्चाचलोत्तमः ॥ ७८.१४ ॥

Te imiona, które zostały przeze mnie wam przekazane, poznajcie je według ich nazw: góry Śaila, Triśiras oraz Śiśira, najznakomitsze wśród nieruchomych gór.

Verse 15

कपिश्च शतमक्षश्च तुरगश्चैव सानुमान् । ताम्राहश्च विषश्चैव तथा श्वेतोदनो गिरिः ॥ ७८.१५ ॥

Są tam: Kapi, Śatamakṣa, Turaga oraz Sānumān; podobnie Tāmrāha i Viṣa; a także góra Śvetodana.

Verse 16

समूलश्चैव सरलॊ रत्नकेतुश्च पर्वतः । एकमूलो महाशृङ्गो गजमूलोऽपि शावकः ॥ ७८.१६ ॥

I jest Sarala zwana 'Samūla', oraz góra Ratnaketu; jest Mahāśṛṅga zwany 'Ekamūla', a także Śāvaka zwany 'Gajamūla'.

Verse 17

पञ्चशैलश्च कैलासो हिमवानचलोत्तमः । उत्तराः ये महाशैलास्तान् वक्ष्यामि निबोधत ॥ ७८.१७ ॥

Są Pañcaśaila, Kailāsa i Himavān, najprzedniejszy z gór. Otóż co do wielkich gór regionu północnego, opowiem o nich; słuchajcie uważnie.

Verse 18

कपिलः पिङ्गलो भद्रः सरसश्च महाचलः । कुमुदो मधुमांश्चैव गर्जनो मर्कटस्तथा ॥ ७८.१८ ॥

Nazywają się: Kapila, Piṅgala, Bhadra i Sarasa; także Mahācala; Kumuda i Madhumāṁś; podobnie Garjana i Markaṭa.

Verse 19

कृष्णश्च पाण्डवश्चैव सहस्रशिरसस्तथा । पारियात्रश्च शैलेन्द्रः शृङ्गवानचलोत्तमः । इत्येते पर्वतवराः श्रीमन्तः पश्चिमे स्मृताः ॥ ७८.१९ ॥

'Kṛṣṇa' i 'Pāṇḍava', a także 'Sahasraśiras'; również Pāriyātra, wspaniała góra, oraz Śṛṅgavān, najpiękniejszy ze szczytów, te są pamiętane jako sławne, najprzedniejsze góry w regionie zachodnim.

Verse 20

महाभद्रस्य सरस उत्तरॆण द्विजोत्तमाः । ये पर्वताः स्थिताः विप्रास्तान् वक्ष्यामि निबोधत ॥ ७८.२० ॥

O najlepszy z dwukrotnie urodzonych (dvija), na północ od jeziora Mahābhadry wznoszą się pewne góry, o bramini, te opiszę wam; słuchajcie z uważnym umysłem.

Verse 21

हंसकूटो महाशैलो वृषहंसश्च पर्वतः । कपिञ्जलश्च शैलेन्द्र इन्द्रशैलश्च सानुमान् ॥ ७८.२१ ॥

Są tam Haṃsakūṭa, wielka góra; Vṛṣahaṃsa, góra; Kapiñjala, władca gór; oraz Indraśaila, obdarzona grzbietami i szczytami.

Verse 22

नीलः कनकशृङ्गश्च शतशृङ्गश्च पर्वतः । पुष्करो मेघशैलोऽथ विरजाश्चाचलोत्तमः । जारुचिश्चैव शैलेन्द्र इत्येते उत्तराः स्मृताः ॥ ७८.२२ ॥

Oto góry: Nīla, Kanakaśṛṅga i Śataśṛṅga; Puṣkara; Meghaśaila; Virajā, wspaniała góra; oraz Jāruci, władca gór, te pamiętane są jako góry północne.

Verse 23

इत्येतॆषां तु मुख्यानामुत्तरेषु यथाक्रमम् । स्थलीरन्तरद्रोण्यश्च सरांसि च निबोधत ॥ ७८.२३ ॥

Tak więc, co do tych głównych gór, poznajcie, w regionach północnych i we właściwej kolejności, równinne obszary, zamknięte kotliny i doliny, a także jeziora.