Adhyaya 78: Names of the Four Directional Mountain-Kings and Their Lakes (Rudra’s Geographical Description)
Caturdiśaḥ Śailendrāḥ Sarasāṃś ca Nāmāni (Rudroktā Bhūgolīya-Vistṛtiḥ)
Ancient-Geography
வராஹ–பிருதிவி உரையாடல் பின்னணியில் இவ்வத்யாயத்தில் ருத்ரர் புனிதப் புவியியல் விவரத்தை உபதேசிக்கிறார். நான்கு திசைகளின் சைலேந்திரர்கள்—கிழக்கில் சைத்ரரத, தெற்கில் கந்தமாதன, மேலும் பிற திசைகளின் மலைப்பகுதிகள்—மற்றும் அவற்றின் சரஸ்கள்: கிழக்கில் அருணோத, தெற்கில் மானஸ, மேற்கில் அசிதோத, வடக்கில் மகாபத்ர எனப் பெயரிடப்படுகின்றன. பறவைகளின் குரல், மணமிகு குளிர்காற்று, தாமரையால் நிரம்பிய நீர், வனக்குஞ்சங்களில் தேவர்கள் மற்றும் அப்சரஸ்கள் விளையாடுதல் போன்ற வளமை வர்ணிக்கப்படுகிறது. பின்னர் ஒவ்வொரு திசையிலும் பல துணைமலைகளின் பெயர்கள் பட்டியலிடப்பட்டு, பூமியின் புனித ஒழுங்கும் உயிர்தாங்கும் நீர்வளமும் நினைவூட்டும் நில–நீர் வரைபடமாகச் சுருக்கப்படுகிறது.
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 78
Verse 1
रुद्र उवाच । तथा चतुर्णां वक्ष्यामि शैलेन्द्राणां यथाक्रमम् । अनुविध्यानि रम्याणि विहङ्गैः कूजितानि च ॥ ७८.१ ॥
ருத்ரன் கூறினான்—இப்போது நான் வரிசையாக நான்கு மலைமன்னர்களை விளக்குவேன். அவை இனிய மலைப்பகுதிகள்; பறவைகளின் கூவலால் ஒலிக்கின்றன.
Verse 2
अनेकपक्षियुक्तात्मशृङ्गाणि सुबाहूनि च । देवानां दिव्यनारीभिः समं क्रीडामयानि च ॥ ७८.२ ॥
அவை பல பறவைகளால் நிறைந்தவை, சிகரங்களால் அலங்கரிக்கப்பட்டவை, அழகிய ‘புஜ’ போன்ற முனைகள் உடையவை; தேவர்கள் திவ்ய மகளிருடன் விளையாடும் இடங்களும் ஆகும்.
Verse 3
किन्नरोद्गीतघुष्टानि शीतमन्दसुगन्धिभिः । पवनैः सेव्यमानानि रमणीयतराणि च ॥ ७८.३ ॥
அவை கின்னரர்களின் பாடலொலியால் முழங்குகின்றன; குளிர்ந்த, மென்மையான, மணமிகு தென்றல்கள் அவற்றைச் சூழ்ந்து சேவிப்பதால் மேலும் அழகுறுகின்றன.
Verse 4
चतुर्द्दिक्षु विराजन्ते नामतः शृणुतानघाः । पूर्वे चैत्ररथं नाम दक्षिणे गन्धमादनम् । प्रभावेण सुतोयानि नवखण्डयुतानि च ॥ ७८.४ ॥
அவை நான்கு திசைகளிலும் ஒளிர்கின்றன—ஓ பாவமற்றவர்களே, அவற்றின் பெயர்களைக் கேளுங்கள். கிழக்கில் ‘சைத்ரரதம்’, தெற்கில் ‘கந்தமாதனம்’. அவற்றின் மகிமையால் இனிய நீர்வழிகள் மற்றும் ஒன்பது பகுதிகளால் அமைந்த பிரதேசங்களும் உள்ளன.
Verse 5
वनषण्डांस्तथाक्रम्य देवता ललनायुताः । यत्र क्रीडन्ति चोद्देशे मुदा परमया युताः ॥ ७८.५ ॥
இவ்வாறு வனக்கூட்டங்களைத் தாண்டி, தேவர்கள்—மங்கையருடன்—அந்த இடத்தில் பரம ஆனந்தத்துடன் விளையாடுகின்றனர்.
Verse 6
अनुबन्धानि रम्याणि विहगैः कूजितानि च । रत्नोपकीर्णतीर्थानि महापुण्यजलानि च ॥ ७८.६ ॥
அங்கே இனிய இணைந்த நிலப்பகுதிகள் உள்ளன; பறவைகளின் குயிலொலியால் நிறைந்தவை; ரத்தினங்கள் சிதறிய தீர்த்தத் துறைகளும், மஹாபுண்யம் தரும் நீர்களும் உள்ளன।
Verse 7
अनेकजलयन्त्रैश्च नादितानि महान्ति च । शाखाभिर्लम्बमानाभी रुवत्पक्षिकुलालिभिः ॥ ७८.७ ॥
பல நீர்யந்திரங்கள் அந்தப் பெரும் இடங்களை முழங்கச் செய்கின்றன; தொங்கும் கிளைகளுடன், குரலெழுப்பும் பறவைக் கூட்டங்களும் மொய்க்கும் தேனீக் குழுக்களும் நிறைந்துள்ளன।
Verse 8
कमलोत्पलकह्लारशोभितानि सरांसि च । चतुर्षु तेषु गिरिषु नानागुणयुतेषु च ॥ ७८.८ ॥
தாமரை, நீலோத்பலம், கஹ்லாரம் ஆகியவற்றால் அலங்கரிக்கப்பட்ட ஏரிகள் உள்ளன; மேலும் அந்த நான்கு மலைகளிலும்—பலவகை குணங்களால் நிறைந்தவையாக உள்ளன।
Verse 9
अरुणोदं तु पूर्वेण दक्षिणे मानसṃ स्मृतम् । असितोदं पश्चिमे च महाभद्रं तथोत्तरे । कुमुदैः श्वेतकपिलैः कहलारैर्भूषितानि च ॥ ७८.९ ॥
கிழக்கில் அருணோதம்; தெற்கில் மானசம் என நினைவுகூரப்படுகிறது; மேற்கில் அசிதோதம், வடக்கில் மஹாபத்ரம். இவை வெண்மையும் மஞ்சள்-பழுப்பும் கொண்ட குமுதங்களாலும் கஹ்லாரங்களாலும் அலங்கரிக்கப்பட்டவை।
Verse 10
अरुणोदयस्य ये शैलाः प्राच्याः वै नामतः स्मृताः । तान् कीर्त्यमानांस्तत्त्वेन शृणुध्वं गदतो मम ॥ ७८.१० ॥
அருணோதயத்துக்குரிய கிழக்குப் மலைகள் பெயரால் நினைவுகூரப்படுகின்றன; நான் உரைப்பதைக் கேட்டு, அவற்றைத் தத்துவத்தோடு உணர்ந்து கொள்ளுங்கள்।
Verse 11
विकङ्को मणिशृङ्गश्च सुपात्रश्चोपलो महान् । महानीलोऽथ कुम्भश्च सुबिन्दुर्मदनस्तथा ॥ ७८.११ ॥
இவை—விகங்க, மணிச்ருங்க, சுபாத்ரம் மற்றும் மகா உபல; மேலும் மகாநீலன், பின்னர் கும்பம், சுபிந்து மற்றும் மதனன்.
Verse 12
वेणुनद्धः सुमेदाश्च निषधो देवपर्वतः । इत्येते पर्वतवराः पुण्याश्च गिरयोऽपरे ॥ ७८.१२ ॥
வேணுநத்த, சுமேதா, நிஷத, தேவபர்வதம்—இவை சிறந்த மலைகள் எனக் கருதப்படுகின்றன; மேலும் புண்ணியமிக்க பிற சிகரங்களும் உள்ளன.
Verse 13
पूर्वेण मन्दरात् सिद्धाः पर्वताश्च मदायुताः । सरसो मानसस्येह दक्षिणेन महाचलाः ॥ ७८.१३ ॥
மந்தர மலைக்குக் கிழக்கில் சித்தர்கள் மற்றும் மதமத்த யானைகள் நிறைந்த மலைகள் உள்ளன; மேலும் மானசரோவரின் தெற்கில் மகா மலைத்தொடர்கள் உள்ளன.
Verse 14
ये कीर्तिता मया तुभ्यं नामतस्तान्निबोधत । शैलस्त्रिशिराश्चैव शिशिरश्चाचलोत्तमः ॥ ७८.१४ ॥
நான் உனக்குப் பெயர்ப் பெயராகக் கூறியவற்றை அவ்வாறே அறிந்துகொள்—சைலம், திரிசிரஸ், மேலும் சிசிரம்; அசையா மலைகளில் சிறந்தது.
Verse 15
कपिश्च शतमक्षश्च तुरगश्चैव सानुमान् । ताम्राहश्च विषश्चैव तथा श्वेतोदनो गिरिः ॥ ७८.१५ ॥
கபி, சதமக்ஷ, துரக, சானுமான்; மேலும் தாம்ராஹ, விஷ, மற்றும் ச்வேதோதன எனும் மலைகளும் உள்ளன.
Verse 16
समूलश्चैव सरलॊ रत्नकेतुश्च पर्वतः । एकमूलो महाशृङ्गो गजमूलोऽपि शावकः ॥ ७८.१६ ॥
‘சமூல’ எனப் பெயர்பெற்ற சரளமும், ‘ரத்னகேது’ என்னும் மலைவும் உள்ளன; ‘ஏகமூல’ எனும் மகாச்ருங்கமும், ‘கஜமூல’ எனும் சாவகமும் உள்ளன।
Verse 17
पञ्चशैलश्च कैलासो हिमवानचलोत्तमः । उत्तराः ये महाशैलास्तान् वक्ष्यामि निबोधत ॥ ७८.१७ ॥
பஞ்சசைலம், கைலாசம், ஹிமவான்—மலைகளில் முதன்மை. இப்போது வடதிசையின் மகாமலைகளை நான் கூறுகிறேன்; கவனமுடன் கேளுங்கள்।
Verse 18
कपिलः पिङ्गलो भद्रः सरसश्च महाचलः । कुमुदो मधुमांश्चैव गर्जनो मर्कटस्तथा ॥ ७८.१८ ॥
கபில, பிங்கல, பத்ர, சரச; மேலும் மகாசல; குமுத, மதுமாஞ்ச; அதுபோல கர்ஜன, மர்கட எனும் மலைகள் உள்ளன।
Verse 19
कृष्णश्च पाण्डवश्चैव सहस्रशिरसस्तथा । पारियात्रश्च शैलेन्द्रः शृङ्गवानचलोत्तमः । इत्येते पर्वतवराः श्रीमन्तः पश्चिमे स्मृताः ॥ ७८.१९ ॥
கிருஷ்ண, பாண்டவ, ஸஹஸ்ரசிரஸ்; மேலும் மலைநாதன் பாரியாத்ரமும், சிகரங்களில் சிறந்த ச்ருங்கவானும்—இவர்கள் மேற்கு திசையின் புகழ்மிக்க மலைச்சிறப்புகள் என நினைக்கப்படுகின்றனர்।
Verse 20
महाभद्रस्य सरस उत्तरॆण द्विजोत्तमाः । ये पर्वताः स्थिताः विप्रास्तान् वक्ष्यामि निबोधत ॥ ७८.२० ॥
இருமுறை பிறந்தவர்களில் சிறந்த பிராமணர்களே! மகாபத்ர ஏரியின் வடக்கில் அமைந்துள்ள மலைகளை நான் கூறுகிறேன்; கவனமுடன் கேளுங்கள்।
Verse 21
हंसकूटो महाशैलो वृषहंसश्च पर्वतः । कपिञ्जलश्च शैलेन्द्र इन्द्रशैलश्च सानुमान् ॥ ७८.२१ ॥
(அங்கே) ஹம்ஸகூடம் எனும் மகாசைலம், வ்ருஷஹம்ஸம் எனும் மலை, கபிஞ்ஜலம் எனும் சைலேந்திரன், மேலும் சிகரங்களுடன் கூடிய இந்திரசைலம் உள்ளன।
Verse 22
नीलः कनकशृङ्गश्च शतशृङ्गश्च पर्वतः । पुष्करो मेघशैलोऽथ विरजाश्चाचलोत्तमः । जारुचिश्चैव शैलेन्द्र इत्येते उत्तराः स्मृताः ॥ ७८.२२ ॥
(வடக்குப் பர்வதங்கள்) நீலம், கனகச்ருங்கம், சதச்ருங்கம்; புஷ்கரம்; மேகசைலம்; விரஜா எனும் சிறந்த அசலம்; மேலும் ஜாருசி சைலேந்திரன்—இவையே வடக்கினவை என நினைவுகூரப்படுகின்றன।
Verse 23
इत्येतॆषां तु मुख्यानामुत्तरेषु यथाक्रमम् । स्थलीरन्तरद्रोण्यश्च सरांसि च निबोधत ॥ ७८.२३ ॥
இம்முக்கிய (மலைகள்) பற்றித், வடக்கு பகுதிகளில் வரிசைப்படி சமநில நிலப்பரப்புகள், உள்ளடங்கிய பள்ளத்தாக்குக் கிணறுகள் (த்ரோணிகள்) மற்றும் ஏரிகளையும் அறிந்துகொள்வீராக।
Frequently Asked Questions
Rather than prescribing a direct social rule, the text frames Earth’s stability through ordered geography: named mountains and lakes function as a schematic of terrestrial structure. The implicit instruction is that maintaining the integrity of waters (saras, tīrthas) and forested habitats sustains a balanced world, aligning sacred order with environmental continuity.
No explicit tithi, lunar phase, vrata timing, or seasonal ritual calendar is given in the cited passage. The chapter instead uses ecological descriptors—cool, fragrant breezes and blooming lotus-lakes—as atmospheric markers of a flourishing landscape rather than a dated ritual schedule.
Environmental balance is conveyed through hydrological and habitat imagery: lakes filled with lotuses (kamala, utpala, kahlāra), bird-rich groves, and clean, meritorious waters. By cataloguing lakes and mountains as interlinked systems across the four directions, the narrative presents Earth (Pṛthivī) as upheld by coherent water–forest–mountain networks, a model readily interpretable as early ecological ethics.
The principal cultural figure explicitly speaking is Rudra, who delivers the geographic enumeration. No royal dynasties, administrative lineages, or named human sages are foregrounded in this excerpt beyond the generic address to dvijottamas/vipras; the emphasis remains on place-names and landscape taxonomy.