Adhyaya 76: Description of Svarga: Amarāvatī, the Sudharmā Assembly Hall, and the Directional Cities

Verse 1

रुद्र उवाच । तस्यैव मेरोः पूर्वे तु देशे परमवर्चसे । चक्रवाटपरिक्षिप्ते नानाधातुविराजिते ॥ ७६.१ ॥

ରୁଦ୍ର କହିଲେ—ସେହି ମେରୁ ପର୍ବତର ପୂର୍ବଦିଗରେ ପରମ ତେଜସ୍ୱୀ ଏକ ଦେଶ ଅଛି; ସେ ଚକ୍ରବାଟ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ଏବଂ ନାନା ଧାତୁରେ ବିରାଜିତ।

Verse 2

तत्र सर्वामरपुरं चक्रवातसमुद्धतम् । दुर्धर्षं बलदृप्तानां देवदानवरक्षसाम् । तत्र जाम्बूनदमयः सुप्राकारः सुतोरणः ॥ ७६.२ ॥

ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଅମରମାନଙ୍କର ନଗର ଥିଲା, ଯେନେ ଚକ୍ରବାତରେ ଉତ୍କ୍ଷିପ୍ତ। ବଳଗର୍ବରେ ମତ୍ତ ଦେବ, ଦାନବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ତାହା ଦୁର୍ଧର୍ଷ। ସେଠାରେ ଜାମ୍ବୂନଦ-ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ ଉତ୍ତମ ପ୍ରାକାର ଓ ସୁନ୍ଦର ତୋରଣ ଥିଲା।

Verse 3

तस्याप्युत्तरपूर्वे तु देशे परमवर्चसे । आलोकजनसंपूर्णा विमानशतसंकुला ॥ ७६.३ ॥

ସେହି ନଗରର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାଗରେ ପରମ ତେଜସ୍ୱୀ ଏକ ଦେଶ ଅଛି; ସେ ଆଲୋକମୟ ଜନମାନଙ୍କରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଶତଶତ ବିମାନରେ ସଙ୍କୁଳ।

Verse 4

महावापीसमायुक्ता नित्यं प्रमुदिता शुभा । शोभिता पुष्पशबलैः पताकाध्वजमालिनी ॥ ७६.४ ॥

ମହାବାପୀ (ବିଶାଳ ଜଳାଶୟ) ସହିତ ଯୁକ୍ତ, ନିତ୍ୟ ପ୍ରମୁଦିତ ଓ ଶୁଭ ଏହି ନଗରୀ ବିଚିତ୍ର ପୁଷ୍ପରେ ଶୋଭିତ ଏବଂ ପତାକା-ଧ୍ୱଜମାଳାରେ ଅଲଙ୍କୃତ।

Verse 5

देवैर्यक्षोप्सरोभिश्च ऋषिभिश्च सुषोभिता । पुरन्दरपुरी रम्या समृद्धा त्वमरावती ॥ ७६.५ ॥

ଦେବ, ଯକ୍ଷ, ଅପ୍ସରା ଓ ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁଶୋଭିତ ସେଇ ରମ୍ୟ ପୁରନ୍ଦରପୁରୀ—ତୁମେ ହିଁ ଅମରାବତୀ—ସମୃଦ୍ଧ ଓ ଐଶ୍ୱର୍ୟମୟ।

Verse 6

तस्या मध्येऽमरावत्यां वज्रवैडूर्यवेदिका । त्रैलोक्यगुणविख्याता सुधर्मा नाम वै सभा ॥ ७६.६ ॥

ସେଇ ଅମରାବତୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ବଜ୍ର ଓ ବୈଡୂର୍ୟମଣିର ବେଦିକା ଅଛି; ସେଠାରେ ‘ସୁଧର୍ମା’ ନାମକ ସଭା, ତ୍ରିଲୋକରେ ଗୁଣରେ ବିଖ୍ୟାତ।

Verse 7

तत्रास्ते श्रीपतेः श्रीमान् सहस्राक्षः शचीपतिः । सिद्धादिभिः परिवृतः सर्वाभिर्देवयोनिभिः ॥ ७६.७ ॥

ସେଠାରେ ଶ୍ରୀପତି (ବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ସହସ୍ରାକ୍ଷ, ଶଚୀପତି ଇନ୍ଦ୍ର ବିରାଜିତ; ସିଦ୍ଧାଦି ଓ ସମସ୍ତ ଦେବଯୋନିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବୃତ।

Verse 8

तत्र चैव सुवंशः स्याद् भास्करस्य महात्मनः । साक्षात् तत्र सुराध्यक्षः सर्वदेवनमस्कृतः ॥ ७६.८ ॥

ସେଠାରେ ମହାତ୍ମା ଭାସ୍କର (ସୂର୍ଯ୍ୟ)ଙ୍କ ସୁବଂଶ ମଧ୍ୟ ଅଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏବଂ ସେଠାରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ସୁରାଧ୍ୟକ୍ଷ ଅଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦେବତା ନମସ୍କାର କରନ୍ତି।

Verse 9

तस्याश्च दिक्षु विस्तीर्णा तत्तद्गुणसमन्विता । तेजोवती नाम पुरी हुताशस्य महात्मनः ॥ ७६.९ ॥

ସେଇ ଅଞ୍ଚଳର ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତରେ ତତ୍ତତ୍ ଗୁଣସମନ୍ୱିତ ଭାବେ ବିସ୍ତୃତ ‘ତେଜୋବତୀ’ ନାମକ ପୁରୀ ଥିଲା; ଏହା ମହାତ୍ମା ହୁତାଶ (ଅଗ୍ନି)ଙ୍କର ନଗରୀ।

Verse 10

तत्तद्गुणवती रम्या पुरी वैवस्वतस्य च । नाम्ना संयमनी नाम पुरी त्रैलोक्यविश्रुता ॥ ७६.१० ॥

ବୈବସ୍ୱତ (ଯମ)ଙ୍କର ମଧ୍ୟ ତତ୍ତତ୍ ଗୁଣଯୁକ୍ତ ରମଣୀୟ ପୁରୀ ଅଛି; ନାମରେ ସେ ‘ସଂୟମନୀ’, ଯାହା ତ୍ରିଲୋକରେ ବିଶ୍ରୁତ।

Verse 11

तथा चतुर्थे दिग्भागे नैर्ऋताधिपतेः शुभा । नाम्ना कृष्णावती नाम विरूपाक्षस्य धीमतः ॥ ७६.११ ॥

ତଥା ଚତୁର୍ଥ ଦିଗ୍ଭାଗରେ, ନୈଋତ (ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ) ଅଞ୍ଚଳାଧିପତିଙ୍କ ଶୁଭ ଅଧିକାରରେ, ଧୀମାନ୍ ବିରୂପାକ୍ଷଙ୍କ ‘କୃଷ୍ଣାବତୀ’ ନାମକ (ପୁରୀ) ଅଛି।

Verse 12

पञ्चमे ह्युत्तरपुटे नाम्ना शुद्धवती पुरी । उदकाधिपतेः ख्याता वरुणस्य महात्मनः ॥ ७६.१२ ॥

ପଞ୍ଚମ ଉତ୍ତର-ପୁଟରେ ‘ଶୁଦ୍ଧବତୀ’ ନାମକ ପୁରୀ ଅଛି; ଏହା ଉଦକାଧିପତି ମହାତ୍ମା ବରୁଣଙ୍କର ନଗରୀ ବୋଲି ଖ୍ୟାତ।

Verse 13

तथा पञ्चोत्तरे देवस्वस्योत्तरपुटे पुरी । वायोर्गन्धवती नाम ख्याता सर्वगुणोत्तरा ॥ ७६.१३ ॥

ତଥା ପଞ୍ଚୋତ୍ତର ଭାଗରେ, ଦେବସ୍ୱର ଉତ୍ତର-ପୁଟରେ ଏକ ପୁରୀ ଅଛି; ସେହି ପୁରୀ ବାୟୁଙ୍କ ‘ଗନ୍ଧବତୀ’ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ, ଏବଂ ସର୍ବଗୁଣୋତ୍ତର ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣିତ।

Verse 14

तस्योत्तरपुटे रम्या गुह्यकाधिपतेः पुरी । नाम्ना महोदया नाम शुभा वैदूर्यवेदिका ॥ ७६.१४ ॥

ତାହାର ଉତ୍ତର ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ଗୁହ୍ୟକାଧିପତିଙ୍କ ଏକ ରମ୍ୟ ପୁରୀ ଅଛି। ତାହା ‘ମହୋଦୟା’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଶୁଭ ଏବଂ ବୈଦୂର୍ୟ ରତ୍ନର ବେଦିକାରେ ସୁଶୋଭିତ।

Verse 15

तथाष्टमेऽन्तरपुटे ईशानस्य महात्मनः । पुरी मनोहरा नाम भूतैर्नानाविधैर्युता । पुष्पैर्धन्यैश्च विविधैर्वनैराश्रमसंस्थितैः ॥ ७६.१५ ॥

ଏହିପରି ଅଷ୍ଟମ ଅନ୍ତର୍ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ମହାତ୍ମା ଈଶାନଙ୍କ ‘ମନୋହରା’ ନାମକ ପୁରୀ ଅଛି। ସେଠାରେ ନାନାବିଧ ଭୂତ/ଜୀବ ନିବାସ କରନ୍ତି ଏବଂ ପୁଷ୍ପ, ଧାନ୍ୟ ଓ ଆଶ୍ରମସ୍ଥିତ ବିଭିନ୍ନ ବନରେ ସମୃଦ୍ଧ।

Verse 16

प्रार्थ्यते देवलोकोऽयं स स्वर्ग इति कीर्तितः ॥ ७६.१६ ॥

ଏହି ଦେବଲୋକ ଆକାଙ୍କ୍ଷିତ; ତେଣୁ ଏହାକୁ ‘ସ୍ୱର୍ଗ’ ବୋଲି କୀର୍ତିତ କରାଯାଏ।