Adhyaya 12: Supratīka’s Hymn to Rāma and the Granting of a Boon through Divine Manifestation

Verse 1

श्रीवराह उवाच । ततः पुत्रं रथाङ्गाग्निदग्धं श्रुत्वा नृपोत्तमः । सुप्रतीकः प्रतीतात्मा चिन्तयामास पार्थिवः । तस्य चिन्तयतस्त्वेवं तदा बुद्धिरजायत ॥ १२.१ ॥

Śrī Varāha rzekł: Wtedy, usłyszawszy, że jego syn został spalony przez ogień dysku, najwybitniejszy z królów, Supratīka, władca o spokojnym umyśle, pogrążył się w rozmyślaniach. Gdy tak rozważał, w jego umyśle zrodziło się postanowienie.

Verse 2

चित्रकूटे गिरौ विष्णुः सदा रामेति कीर्त्यते । ततोऽहं रामसंज्ञेन नाम्ना स्तौमि जगत्पतिम् ॥ १२.२ ॥

Na górze Citrakūṭa Viṣṇu jest zawsze czczony pod imieniem "Rāma". Dlatego wielbię Pana świata, używając przydomku "Rāma".

Verse 3

सुप्रतीक उवाच । नमामि रामं नरनाथमच्युतं कविं पुराणं त्रिदशारिनाशनम् । शिवस्वरूपं प्रभवं महेश्वरं सदा प्रपन्नार्तिहरं धृतश्रियम् ॥ १२.३ ॥

Supratīka rzekł: "Kłaniam się Rāmie, Acyucie, panu wśród ludzi; widzącemu, pradawnemu, niszczycielowi wrogów bogów; o pomyślnej naturze, źródłu, wielkiemu władcy, który zawsze usuwa cierpienie tych, którzy szukają ucieczki, i nosi trwały blask."

Verse 4

भवान् सदा देव समस्ततेजसां करोषि तेजांसि समस्तरूपधृक् । क्षितौ भवान् पञ्चगुणस्तथा जले चतुःप्रकारस्त्रिविधोऽथ तेजसि । द्विधाऽथ वायौ वियति प्रतिष्ठितो भवान् हरे शब्दवपुः पुमानसि ॥ १२.४ ॥

O Boże, nieustannie wzbudzasz moce wszystkich istot świetlistych, przyjmując wszystkie formy. W ziemi jesteś uformowany z pięciu cech; w wodzie z czterech; w ogniu z trzech; w wietrze z dwóch; a ustanowiony w przestrzeni, o Hari, jesteś Osobą, której ciałem jest dźwięk.

Verse 5

भवान् शशी सूर्यहुताशनोऽसि त्वयि प्रलीनं जगदेतदुच्यते । भवत्प्रतिष्ठं रमते जगत् यतः स्तुतोऽसि रामेति जगत् प्रतिष्ठितम् ॥ १२.५ ॥

Jesteś Księżycem, Słońcem i ogniem ofiarnym. Mówi się, że ten cały świat rozpuszcza się w tobie. Ponieważ świat trwa i znajduje swą stabilność w tobie, jesteś chwalony jako "Rāma"; świat jest ustanowiony w tobie.

Verse 6

भवार्णवे दुःखतरोर्मिसङ्कुले तथाक्षमाणाग्रहणेऽतिभीषणे । न मज्जति त्वत्स्मरणप्लवो नरः स्मृतोऽसि रामेति तथा तपोवने ॥ १२.६ ॥

W oceanie stawania się (saṃsāry), gęsto wypełnionym falami, które są drzewami cierpienia, i przerażającym swym uściskiem nieubłaganych sił, ten, kto posiada tratwę wspomnienia o Tobie, nie tonie. Tak jesteś pamiętany jako „Rāma”, nawet w ascetycznym lesie (tapovanie).

Verse 7

वेदेषु नष्टेषु भवांस्तथा हरे करोषि मात्स्यं वपुरात्मनः सदा । युगक्षये रञ्जितसर्वदिङ्मुखो भवांस्तथाग्निर्बहुरूपधृग्विभो ॥ १२.७ ॥

Gdy Wedy zostały utracone, Ty, o Hari, przyjmujesz własną formę Ryby raz po raz. Na końcu eonu stajesz się Ogniem, z twarzą zwróconą ku wszystkim kierunkom i je oświetlającą, o Potężny, nosicielu wielu form.

Verse 8

कौर्मं तथा ते वपुरास्थितः सदा युगे युगे माधव तोयमन्थने । न चान्यदस्तीति भवत्समं क्वचिज्जनार्दनाद्यः स्वयं भूतमुत्तमम् ॥ १२.८ ॥

I tak, o Mādhavo, przyjąłeś w każdym wieku tę formę żółwia podczas mielenia wód. Zaprawdę, nigdzie nie ma niczego równego Tobie, (Ty) Janārdano, któryś sam jest najwyższą istotą.

Verse 9

त्वया ततम् विश्वमिदं महात्मन् स्वकाखिलान् वेद दिशश्च सर्वाः । कथं त्वमाद्यं परमं तु धाम विहाय चान्यं शरणं व्रजामि ॥ १२.९ ॥

O wielkoduszny, przez Ciebie przeniknięte jest to całe wszechświat; znasz wszystko, co jest Twoje, wszystko w całości, i wszystkie kierunki. Jak mógłbym, opuszczając Ciebie, pierwotnego, najwyższe schronienie, udać się do jakiegokolwiek innego schronienia?

Verse 10

भवान् एकः पूर्वम् आसीत् ततश्च त्वत्तो मही सलिलं वह्निरुच्चैः । वायुस् तथा खं च मनोऽपि बुद्धि-श्चेतोगुणास्तत्प्रभवं च सर्वम् ॥ १२.१० ॥

Ty jeden istniałeś na początku; potem z Ciebie powstała ziemia, wody, ogień (wzniosły), wiatr i niebo; także umysł i intelekt, jakości umysłowe, i zaprawdę wszystko, co z nich pochodzi.

Verse 11

त्वया ततं विश्वमिदं समस्तं सनातनस्त्वं पुरुषो मतो मे । समस्तविश्वेश्वर विश्वमूर्ते सहस्रबाहो जय देव देव । नमोऽस्तु रामाय महानुभाव ॥ १२.११ ॥

Przez Ciebie przeniknięty jest ten cały wszechświat w swojej całości; w moim rozumieniu jesteś wiecznym Purushą. O Panie całego wszechświata, o ucieleśnieniu kosmosu, o tysiącoręki, zwycięstwo Tobie, o Boże bogów. Cześć Rāmie, wielkodusznemu.

Verse 12

इति स्तुतो देववरः प्रसन्नः तदा राज्ञः सुप्रतीकस्य मूर्तिम् । संदर्शयामास ततोऽभ्युवाच वरं वृणीष्वेति च सुप्रतीकम् ॥ १२.१२ ॥

Tak wychwalany, doskonały bóg stał się łaskawy. Wtedy objawił swoją własną formę królowi Supratīce; następnie zwrócił się do Supratīki, mówiąc: „Wybierz dar.”

Verse 13

एवं श्रुत्वा वचनं तस्य राजा ससम्भ्रमं देवदेवं प्रणम्य । उवाच देवेश्वर मे प्रयच्छ लयं यदास्ते परमं वपुस्ते ॥ १२.१३ ॥

Usłyszawszy tak jego słowa, król, pełen czci i wzruszenia, ukłonił się Bogu bogów i rzekł: „O Panie bogów, udziel mi tej layi (rozpuszczenia), w której przebywa Twoja najwyższa forma.”

Verse 14

इतीरिते राजवरः क्षणेन लयं तथाऽगादसुरघ्नमूर्तौ । स्थितस्तस्मिन्नात्मभूतो विमुक्तः स भूमिपः कर्मकाण्डैरनेकैः ॥ १२.१४ ॥

Gdy to zostało wypowiedziane, doskonały król w mgnieniu oka przeszedł w layę w tej formie, która jest pogromcą asurów. Ustanowiony w tym stanie, samoistny i wyzwolony, ten władca ziemi został tak uwolniony, mimo wielu procedur rytualnych (karma-kāṇḍ).

Verse 15

श्रीवराह उवाच । इतीरितं ते तु मया पुराणं स्वायम्भुवे चादिकृतैकदेशम् । शक्यं न चास्यैर्बहुभिः सहस्रैरपीह केनापि मुखेन वक्तुम् ॥ १२.१५ ॥

Śrī Varāha rzekł: „Tak opowiedziałem ci tę Purāṇę, część najpierw stworzoną w erze Svāyambhuva (Manu). Jednak nawet z wieloma tysiącami ust nie jest możliwe dla nikogo tutaj w pełni jej wypowiedzenie.”

Verse 16

उद्देशतः संस्मृतमात्रमेतन् मया भद्रे कथितं ते पुराणम् । समुद्रतोयात् परिमाणसृष्टिः क्वचित् क्वचिद् वृत्तमथो ह्यनर्घ्यम् ॥ १२.१६ ॥

O szlachetna pani, opowiedziałam ci tę Puranę jedynie w zarysie, o ile mogłam sobie przypomnieć. Z wód oceanu wyłania się opis miar i stworzenia; tu i ówdzie znajdują się narracje, zaprawdę, o nieocenionej wartości.

Verse 17

स्वयम्भुवा कथितं ब्रह्मणाऽपि नारायणेनेपि कुतो भवेऽन्यः । अशक्यमस्माभिरितीरितं ते तन्मूर्त्तित्वात् स्मरणेनेदमाद्यम् ॥ १२.१७ ॥

To zostało opowiedziane nawet przez Svayambhu (Brahmę), i przez Brahmę również; a nawet przez Narajanę, jak więc mógłby to uczynić ktokolwiek inny? Nie jesteśmy w stanie opisać ci tego; jednakże, ponieważ przybrało ono formę, tę pierwotną prawdę należy przywołać przez wspomnienie.

Verse 18

समुद्रे बालुकासंख्या विद्यते रजसः क्षितौ । न तु सृष्टेः पुनः संख्या क्रीडतः परमेष्ठिनः ॥ १२.१८ ॥

Ziarna piasku w oceanie mogą zostać policzone, i cząstki kurzu na ziemi mogą zostać policzone; lecz liczba stworzeń Paramesthina, gdy się bawi, nie może zostać policzona.

Verse 19

एष नारायणस्यांशो मया प्रोक्तः शुचिस्मिते । क्रीते वृत्तान्त एषश्च किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि ॥ १२.१९ ॥

O ty o czystym uśmiechu, opowiedziałam tę część dotyczącą Narajany. To jest epizod tak, jak się wydarzył, co innego pragniesz usłyszeć?