Rig Veda Sukta 5
Mandala 8Sukta 539 Mantras

Sukta 5

Sukta 8.5

Rishi

Kaṇva lineage (Aṣṭaka 8 Kaṇva collection)

Chandas

Gāyatrī (probable; requires verification)

Ten hymn z kolekcji Kāṇva rozpoczyna się luminarnym obrazem Uṣas, prawdziwej Jutrzenki, która przybywa z daleka i rozprzestrzenia swoje promienie w każdym kierunku, budząc życie i właściwy ruch. Gdy hymn postępuje, rama pochwały rozszerza się w prośbę skierowaną do Aśvinów o pomyślność: bydło, potomstwo, siłę i pożywną "iṣ" (wzrost), a kończy się kontrastowaniem prawdziwej ścieżki zysku z pustym pokazem, chwaląc hojnych patronów (Cedayas) jako przykłady właściwego postępu.

Recitation with translationRig Veda 8.5

In this hymn

Addressed to

  • UshasMantra 1Uṣas (Dawn; probable from aruṇa + spreading beam imagery, hymn context continues with Aśvins and Uṣas)

    Uṣas is the ‘true’ (satī) ruddy-shining dawn who comes from afar as if near, flashing with crimson light and spreading her radiance (bhānu) everywhere, awakening beings and setting the world into motion.

  • AshvinsMantras 2-5Aśvins (with Uṣas as associated power)
  • AshvinauMantras 6-39Aśvinau (the Twin Horsemen), invoked as swift helpers and bringers of boons through the hymn context (8.5.7+ explicit)

Mantras

Mantra 1

दूरादिहेव यत्सत्यरुणप्सुरशिश्वितत् । वि भानुं विश्वधातनत् ॥

Z daleka, jakby tu przed nami, Prawdziwy, rudawy błysk, rozbłysnął; ona rozpostarła swój promień na wszystkie strony.

Mantra 2

नृवद्दस्रा मनोयुजा रथेन पृथुपाजसा । सचेथे अश्विनोषसम् ॥

O cudotwórczy Aśvinowie, zaprzężeni myślą, waszym szeroko promiennym rydwanem towarzyszycie Jutrzence, poruszając się z mocą zwróconą ku ludziom.

Mantra 3

युवाभ्यां वाजिनीवसू प्रति स्तोमा अदृक्षत । वाचं दूतो यथोहिषे ॥

Do was obojga, o posiadacze dynamicznej obfitości, hymny spojrzały w odpowiedzi; jak posłaniec, mowa przychodzi do was, zajmując w was swoje miejsce.

Mantra 4

पुरुप्रिया ण ऊतये पुरुमन्द्रा पुरूवसू । स्तुषे कण्वासो अश्विना ॥

Bardzo umiłowani dla naszej pomocy, bardzo rozradzający, bogaci w trwałe obfitości, tak my, Kaṇvowie, wysławiamy Aśvinów w chwale.

Mantra 5

मंहिष्ठा वाजसातमेषयन्ता शुभस्पती । गन्तारा दाशुषो गृहम् ॥

Najhojniejsi, najbardziej zwycięscy w zdobywaniu siły, pobudzający do przodu, o panowie piękna, przybywajcie do domu dającego (tego, który składa ofiarę).

Mantra 6

ता सुदेवाय दाशुषे सुमेधामवितारिणीम् । घृतैर्गव्यूतिमुक्षतम् ॥

Wylejcie dla dającego Dobremu Bogu bogatą i luminarną inteligencję, która bezpiecznie nas przenosi; i jasnym olejem światła namaśćcie i umocnijcie ścieżkę krowy, ślad oświecających promieni wewnątrz nas.

Mantra 7

आ नः स्तोममुप द्रवत्तूयं श्येनेभिराशुभिः । यातमश्वेभिरश्विना ॥

Biegnijcie szybko ku naszej pieśni aspiracji; przybądźcie z waszymi szybkimi jastrzębiami, mocami bystrego lotu, i przybywajcie, o Aśvinowie, z waszymi końmi, siłami, które niosą duszę naprzód.

Mantra 8

येभिस्तिस्रः परावतो दिवो विश्वानि रोचना । त्रीँरक्तून्परिदीयथः ॥

Tymi mocami, którymi przemierzacie trzy odległe regiony i wszystkie świetliste przestrzenie nieba, krążycie przez trzy aktywne czasy, poruszając się wokół i opanowując rytmy naszego stawania się.

Mantra 9

उत नो गोमतीरिष उत सातीरहर्विदा । वि पथः सातये सितम् ॥

I obdarzcie nas impulsami bogatymi w promienie wiedzy oraz zwycięstwami, które znają Dzień; uczyńcie szerokimi i jasnymi ścieżki dla naszego osiągnięcia, aby dusza mogła kroczyć w porządku sukcesu.

Mantra 10

आ नो गोमन्तमश्विना सुवीरं सुरथं रयिम् । वोळ्हमश्वावतीरिषः ॥

Przynieście nam, o Aśvinowie, pełnię bogatą w promienie, bogatą w heroiczne energie, i z rydwanem kroczącym we właściwym kierunku, przynieście rayi, obfitość bytu, niesioną przez moce końskie naszych impulsji.

Mantra 11

वावृधाना शुभस्पती दस्रा हिरण्यवर्तनी । पिबतं सोम्यं मधु ॥

Wiecznie wzrastający, panowie piękna i harmonijnej mocy, o cudowni o złotych krążących ścieżkach, pijcie miód somy, rozkosz, która oczyszcza i wznosi świadomość.

Mantra 12

अस्मभ्यं वाजिनीवसू मघवद्भ्यश्च सप्रथः । छर्दिर्यन्तमदाभ्यम् ॥

Dla nas i dla wszystkich bogatych w wolę dawania, o panowie obfitości i zwycięskiej siły, przynieście szeroką osłaniającą pokój; przynieście nie do zdobycia ochronę, która zachowuje byt bezpiecznym.

Mantra 13

नि षु ब्रह्म जनानां याविष्टं तूयमा गतम् । मो ष्वन्याँ उपारतम् ॥

Ku natchnionemu słowu ludów zstąpcie szybko, przybywajcie natychmiast; nie odwracajcie się ku innym wezwaniom, lecz zbliżcie się tutaj, gdzie wypowiedź duszy jest gotowa.

Mantra 14

अस्य पिबतमश्विना युवं मदस्य चारुणः । मध्वो रातस्य धिष्ण्या ॥

Pijcie z tego; wy jesteście godnymi uczestnikami pięknej ekstazy, pijcie z danego miodu-rozkoszy, o władcy na tronach, i pozwólcie mu ustanowić swoje właściwe działanie w nas.

Mantra 15

अस्मे आ वहतं रयिं शतवन्तं सहस्रिणम् । पुरुक्षुं विश्वधायसम् ॥

Przynieście nam rayi, obfitość, która mnoży się w setkach i tysiącach, obfitą w wiele wzrostów, wspierającą wszystkie nasze moce i podtrzymującą całe istnienie.

Mantra 16

पुरुत्रा चिद्धि वां नरा विह्वयन्ते मनीषिणः । वाघद्भिरश्विना गतम् ॥

Zaprawdę, w wielu miejscach oświeceni myśliciele wzywają was, o dwie heroiczne moce. O Aśvinowie, przybywajcie z wzniosłą wypowiedzią wieszczów, która niesie ofiarę w nasze istnienie.

Mantra 17

जनासो वृक्तबर्हिषो हविष्मन्तो अरंकृतः । युवां हवन्ते अश्विना ॥

Ludy, z rozścielonym świętym zielem przygotowanym, niosące ofiarę i należnie przygotowane, wzywają was obu, o Aśvinowie, niech więc wasze moce odpowiedzą w nas.

Mantra 18

अस्माकमद्य वामयं स्तोमो वाहिष्ठो अन्तमः । युवाभ्यां भूत्वश्विना ॥

Dzisiaj ten nasz hymn dla was jest najbardziej niosący, najbardziej intymny; o Aśvinowie, niech stanie się żywym połączeniem z wami oboma, przyciągając waszą siłę do nas.

Mantra 19

यो ह वां मधुनो दृतिराहितो रथचर्षणे । ततः पिबतमश्विना ॥

Ten skórzany worek miodowej słodyczy, który jest wystawiony dla was, o władcy poruszającego się rydwanu, pijcie z niego, o Aśvinowie. Przyjmijcie rozkosz, która umacnia podróż duszy.

Mantra 20

तेन नो वाजिनीवसू पश्वे तोकाय शं गवे । वहतं पीवरीरिषः ॥

Tą rozkoszą, którą przyjmujecie, o posiadacze obfitości siły, przynieście nam karmiący wzrost, dobrostan dla naszych energii, dla naszej rozwijającej się duszy-dziecka, i dla świetlistych stad, promieni wiedzy.

Mantra 21

उत नो दिव्या इष उत सिन्धूँरहर्विदा । अप द्वारेव वर्षथः ॥

A dla nas wylejcie niebiańskie impulsy; i otwórzcie rzeki przepływu przez znających Dzień, wylejcie je jakby odsłaniając drzwi, o Aśvinowie.

Mantra 22

कदा वां तौग्र्यो विधत्समुद्रे जहितो नरा । यद्वां रथो विभिष्पतात् ॥

Kiedy Taugra, porzucony w oceanie, będzie wam służył, o dwaj bohaterowie, kiedy wasz rydwan leci ze swymi mocami? Także niech wasze szybkie ocalenie dosięgnie nas w naszym niebezpieczeństwie.

Mantra 23

युवं कण्वाय नासत्या ऋपिरिप्ताय हर्म्ये । शश्वदूतीर्दशस्यथः ॥

Wy dwaj, o Nāsatyowie, zawsze udzielacie swych pomocy Kaṇvie, nienaruszonemu, nieokaleczonemu, w jego wysokim mieszkaniu; tak nieustannie pielegnujecie niezłomnego szukającego.

Mantra 24

ताभिरा यातमूतिभिर्नव्यसीभिः सुशस्तिभिः । यद्वां वृषण्वसू हुवे ॥

Z tymi pomocami, zawsze nowymi i pięknie skutecznymi, przyjdźcie do nas, gdy was wzywam, o dzielni przynosiciele obfitości. Niech wasze świeże moce wejdą w nasze dzieło.

Mantra 25

यथा चित्कण्वमावतं प्रियमेधमुपस्तुतम् । अत्रिं शिञ्जारमश्विना ॥

Jak niegdyś przybyliście z pomocą Kaṇvie, Priyamedhy chwalonemu w obrzędzie, i Atriemu w ucisku tłoczenia, tak, o Aśvinowie, przyjdźcie teraz na nasze wezwanie z tą samą zbawczą mocą.

Mantra 26

यथोत कृत्व्ये धनेंऽशुं गोष्वगस्त्यम् । यथा वाजेषु सोभरिम् ॥

Jak w trudnej do zdobycia nagrodzie, i jak pośród świetlistych stad podtrzymaliście Agastyę, tak też na polach obfitości umocnijcie Sobharīego, niech więc wasza siła działa dla nas w każdym staraniu.

Mantra 27

एतावद्वां वृषण्वसू अतो वा भूयो अश्विना । गृणन्तः सुम्नमीमहे ॥

Tyleśmy wyrzekli do was, o Panowie przynoszący siłę; a teraz, o Aśvinowie, o jeszcze więcej prosimy, wysławiając, błagamy o waszą łaskawą łaskę, wewnętrzne szczęście, które nastawia byt na właściwy tor.

Mantra 28

रथं हिरण्यवन्धुरं हिरण्याभीशुमश्विना । आ हि स्थाथो दिविस्पृशम् ॥

Na rydwan zaprzężony w złotą uprząż, ze złotymi lejcami, o Aśvinowie, stańcie i przybądźcie: wasz ruch dotyka nieba; niech ta wyższa przestrzeń wejdzie w naszą obecną podróż.

Mantra 29

हिरण्ययी वां रभिरीषा अक्षो हिरण्ययः । उभा चक्रा हिरण्यया ॥

Złota jest wasza rama rydwanu, złoty dyszel, złota oś; oba koła są złote, niech ta całkowita świetlistość uczyni naszą ścieżkę gładką i całą, bez wewnętrznego pęknięcia.

Mantra 30

तेन नो वाजिनीवसू परावतश्चिदा गतम् । उपेमां सुष्टुतिं मम ॥

Tą samą zbawczą mocą, o władcy zwycięskiej pełni, przyjdźcie do nas nawet z najdalszej odległości; zbliżcie się do tej dobrze ukształtowanej pieśni pochwalnej, i niech ona stanie się kanałem dla waszego wzrostu w nas.

Mantra 31

आ वहेथे पराकात्पूर्वीरश्नन्तावश्विना । इषो दासीरमर्त्या ॥

Przyjedźcie z dalekiego zaświata, o Aśvinowie, rozkoszując się starożytnymi ofiarami; o nieśmiertelni, obdarzcie nas strumieniami iṣ, żywiących impulsów, które karmią marsz duszy.

Mantra 32

आ नो द्युम्नैरा श्रवोभिरा राया यातमश्विना । पुरुश्चन्द्रा नासत्या ॥

Przyjdźcie do nas z oświeconymi mocami, z szerokością sławy, z pełnią bytu; o Aśvinowie, wielorayowi Nāsatyowie, przynieście lśniącą wielorakość, która czyni naszą naturę jasnym polem dla prawdy.

Mantra 33

एह वां प्रुषितप्सवो वयो वहन्तु पर्णिनः । अच्छा स्वध्वरं जनम् ॥

Niech skrzydlate moce, bogate w iskrzącą się siłę, poniosą was tutaj; przyjdźcie do ludu, którego ofiara jest dobrze uporządkowana, aby właściwy rytm ofiarowania stał się właściwym rytmem życia wewnętrznego.

Mantra 34

रथं वामनुगायसं य इषा वर्तते सह । न चक्रमभि बाधते ॥

Wasz rydwan porusza się w harmonii ze śpiewem; obraca się z żywiącym impulsem jako towarzyszem i nie uderza o koło, niech więc nasz ruch będzie bez wewnętrznej przeszkody, zgrany z właściwym rytmem.

Mantra 35

हिरण्ययेन रथेन द्रवत्पाणिभिरश्वैः । धीजवना नासत्या ॥

Złotym rydwanem, z końmi, których same dłonie są szybkie, o Nāsatyowie, szybcy w natchnionej myśli, wejdźcie w nasze jestestwo i uczyńcie naszą inteligencję prędkością światła, która niesie życie naprzód w prawdzie.

Mantra 36

युवं मृगं जागृवांसं स्वदथो वा वृषण्वसू । ता नः पृङ्क्तमिषा रयिम् ॥

Wy dwaj, o Aśvinowie, silni w wylewaniu rozkoszy, radujcie się przebudzonym Poszukiwaczem w nas; wtedy zmieszajcie dla nas, mocą wewnętrznego pożywienia, pełnię bytu w nasze życie.

Mantra 37

ता मे अश्विना सनीनां विद्यातं नवानाम् । यथा चिच्चैद्यः कशुः शतमुष्ट्रानां ददत्सहस्रा दश गोनाम् ॥

Wy Ashvinowie, rozpoznajcie dla mnie zdobycie tego, co pradawne i co zawsze nowe; tak jak niegdyś Caidya Kaśu dał w obfitości, tak i wy obdarzcie nas hojnym wzrostem, mocami i promieniami światła w tysiącach i dziesiątkach.

Mantra 38

यो मे हिरण्यसंदृशो दश राज्ञो अमंहत । अधस्पदा इच्चैद्यस्य कृष्टयश्चर्मम्ना अभितो जनाः ॥

On, który powiększył dla mnie złotozłudne moce dziesięciu królów, tak że nawet ludy Caidyi, poniżone w swych krokach, stały objęte prawem ochrony: tak boski wzrost ustanawia strzeżony porządek wokół szukającego.

Mantra 39

माकिरेना पथा गाद्येनेमे यन्ति चेदयः । अन्यो नेत्सूरिरोहते भूरिदावत्तरो जनः ॥

Niech nikt nie podąża tą drogą zwykłego śpiewu; ci Cedayowie kroczą inną ścieżką. Żaden inny opiekun prawdziwie ich nie przewyższa: są oni ludem bardziej obfitym w dawaniu, obrazem właściwego ruchu duszy, który wybiera prawdziwą ścieżkę wzrostu.

Inside Sukta 5

How it unfolds

  1. Where it opens

    A vivid epiphany of Dawn: from far away she appears as if close, ruddy-flashing, spreading her beam in all directions.

  2. Development

    The hymn moves from cosmic description to human petition—seeking nourishment, strength, cattle, and offspring—then folds in the Aśvins as swift agents who ‘bring’ thriving increase.

  3. Climax

    The strongest turning point is the direct boon-request: the divine powers are asked to convey ‘pīvarī iṣaḥ’—rich, nurturing increase—for energies, progeny, and herds (outer and inner wealth).

  4. Where it settles

    It closes by distinguishing the true track of progress from mere song-display, praising a community/patrons (Cedayas) as surpassing in generosity and thus aligned with the right path of increase.

The deity: Uṣas

  • Cosmic functionShe opens the day, drives away darkness, reveals paths, stirs creatures to activity, and renews the order of time by her regular return; in the hymn’s wider movement, her coming also prepares the way for the Aśvins’ help and boons.
  • Inner significanceDawn symbolizes the arising of clarity in the mind—discernment, hopeful energy, and the first illumination that makes right choice and right movement possible; the Aśvin dimension adds the sense of swift aid, healing, and practical uplift once the inner light has appeared.

The seer

  • Kāṇva (Kāṇva lineage seer)Kāṇva gotra / Kāṇva family (Aṣṭaka 8 Kāṇva collection) · The Kāṇvas are among the most prominent Rigvedic seer-families, noted for vivid dawn-and-journey imagery, practical ritual petitions for prosperity, and hymns that link cosmic light with social generosity and right conduct.

Famous verses

vi bhānuṃ viśvadhā atanat
Verse 8.5.1Sets the hymn’s luminous keynote: Uṣas is ‘true,’ ruddy-flashing, and universally spreading her beam—an archetypal Rigvedic Dawn revelation that frames the rest of the requests.Read verse 8.5.1 →
vahatam pīvarīr iṣaḥ
Verse 8.5.20A central petition verse (Aśvin frame) asking the divine pair to ‘carry’ abundant nourishment and well-being for cattle, offspring, and vital energies—summarizing the hymn’s practical aim of increase.Read verse 8.5.20 →
माकिरेना पथा गाद्येनेमे यन्ति चेदयः । अन्यो नेत्सूरिरोहते भूरिदावत्तरो जनः ॥
Verse 8.5.39Concluding ethical-social emphasis: rejects a misleading ‘path’ of mere display and elevates true patrons as unmatched in generosity, tying prosperity to right movement and right giving.Read verse 8.5.39 →

Attributes of the deity

  • Ruddy radiance (aruṇa) and far-seen approach
  • Truth-bearing, orderly return (satī)
  • Spreading beams/revelation (bhānu)
  • Awakener of life, work, and aspiration
  • Path-revealer and remover of obscurity
  • Prepares the advent of help and increase (Aśvin boon-bestowal context)

Also by this seer

  • Large portions of Mandala 8 (Kāṇva corpus) are attributed to Kāṇva seers and their descendants.
  • Hymns to Uṣas, the Aśvins, Indra, and allied deities in the Kāṇva collection, often emphasizing renewal, protection, and increase.
  • A recurrent poetic style in Mandala 8: brisk meters, energetic invocations, and patron-focused praise (dāna-stuti elements).

The rite, step by step

  • Perform morning purification and establish the sacred fire (Agni) with customary observances.
  • Recite the opening verses as Uṣas-invocation: welcome the approaching light and affirm the spread of her beams.
  • Continue with petitions for increase and well-being (iṣ), aligning household aims (cattle, offspring, strength) with ṛta (right order).
  • Invoke the Aśvins as swift bringers of nourishment and protection, asking them to ‘carry’ (vahatam) abundant sustenance.
  • Conclude with a resolve toward the ‘right path’—rejecting mere display and affirming generosity and truthful progress—followed by standard oblations and closing formulas appropriate to the rite.

Offerings

  • Ghee (ājya) into the fire
  • Milk/curds or simple morning oblations (as per household rite)
  • Soma-related offerings when used in Soma context
  • Symbolic offering of praise (stotra/śastra) as the hymn itself

Frequently Asked Questions

It begins with clear Dawn (Uṣas) imagery—ruddy light and spreading beams—but later verses function as Aśvin petitions for nourishment and well-being. Many Mandala 8 hymns move fluidly between closely linked morning deities.

Cosmically it is sunrise filling the world with light; inwardly it points to clarity spreading through the mind, making right perception and right action possible.

That closing praise highlights that true prosperity is tied to right conduct and generosity. The hymn contrasts genuine increase and giving with mere show, presenting worthy patrons as models of the ‘right path.’

Ask anything about Sukta 5 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play