
Sukta 8.48
Ten hymn somowy wysławia zakosztowaną "słodycz" (madhu) Somy jako życiodajną moc, która rozjaśnia umysł, poszerza wewnętrzną wolność i gromadzi bogów oraz śmiertelników wokół jedynej podtrzymującej istoty. Soma jest wychwalany jako wewnętrzny strażnik obecny w każdej kończynie, proszony o wybaczenie uchybień w prawym działaniu (vrata) i przyzywany dla wszechstronnej ochrony oraz dostępu do świata słońca (svar). Hymn przesuwa się więc od ekstatycznego doświadczenia ku etycznemu pojednaniu, a ostatecznie ku kompleksowej opiece ze strony Somy/Indu.
Mantra 1
स्वादोरभक्षि वयसः सुमेधाः स्वाध्यो वरिवोवित्तरस्य । विश्वे यं देवा उत मर्त्यासो मधु ब्रुवन्तो अभि संचरन्ति ॥
Ze słodkiego skosztowałem, z siły życiowej; stając się jasnego umysłu i wewnętrznie władczy, wszedłem w szerszą wolność. Wokół tego Miodu wszyscy bogowie i śmiertelni poruszają się razem, nazywając go słodyczą.
Mantra 2
अन्तश्च प्रागा अदितिर्भवास्यवयाता हरसो दैव्यस्य । इन्दविन्द्रस्य सख्यं जुषाणः श्रौष्टीव धुरमनु राय ऋध्याः ॥
Wejdź do środka i idź naprzód; stań się Aditi, bezgraniczna, odpędzając nadmiar boskiego żaru. o Kropla Somy, ciesząc się przyjaźnią z Indrą, rozkwitnij w bogactwach, jak dobrze zaprzężona klacz podążająca za dyszlem.
Mantra 3
अपाम सोमममृता अभूमागन्म ज्योतिरविदाम देवान् । किं नूनमस्मान्कृणवदरातिः किमु धूर्तिरमृत मर्त्यस्य ॥
Wypiliśmy Somę; staliśmy się nieśmiertelni. Przeszliśmy do Światła; znaleźliśmy bogów. Co może nam teraz uczynić wrogość? Co może uczynić podstęp zwodziciela, o Nieśmiertelny, przeciwko śmiertelnikowi, który wszedł w ten stan?
Mantra 5
इमे मा पीता यशस उरुष्यवो रथं न गावः समनाह पर्वसु । ते मा रक्षन्तु विस्रसश्चरित्रादुत मा स्रामाद्यवयन्त्विन्दवः ॥
Te krople Somy, wypite przeze mnie, pełne chwały i gotowe do obrony, zaprzęgły się jak konie do rydwanu w stawach. Niech strzegą mnie przed rozpadem w ruchu życia, a Indus niech odpędzi ode mnie znużenie i osłabienie.
Mantra 6
अग्निं न मा मथितं सं दिदीपः प्र चक्षय कृणुहि वस्यसो नः । अथा हि ते मद आ सोम मन्ये रेवाँ इव प्र चरा पुष्टिमच्छ ॥
Jak ogień rozniecony przez tarcie, rozpal się we mnie. Daj nam jaśniejsze widzenie i lepszy stan. Albowiem w twoim uniesieniu, o Somo, czuję, że idziesz naprzód jak bogata moc, zmierzając ku obfitości.
Mantra 7
इषिरेण ते मनसा सुतस्य भक्षीमहि पित्र्यस्येव रायः । सोम राजन्प्र ण आयूंषि तारीरहानीव सूर्यो वासराणि ॥
Z gorliwym umysłem spożywamy cię, wyciśnięty Somo, jak skarb przodków. o Królu Somo, noś nasze siły życiowe naprzód, jak Słońce niesie dni w ich rozszerzającym się biegu.
Mantra 8
सोम राजन्मृळया नः स्वस्ति तव स्मसि व्रत्यास्तस्य विद्धि । अलर्ति दक्ष उत मन्युरिन्दो मा नो अर्यो अनुकामं परा दाः ॥
O Królu Somo, bądź łaskawy dla nas; obdarz nas pomyślnością. Jesteśmy Twoimi wyznawcami - wiedz o tym. Moc rozeznania jest przebudzona, a siła woli również, o Indu; nie wydawaj nas wrogowi 'innemu' według jego pragnienia.
Mantra 9
त्वं हि नस्तन्वः सोम गोपा गात्रेगात्रे निषसत्था नृचक्षाः । यत्ते वयं प्रमिनाम व्रतानि स नो मृळ सुषखा देव वस्यः ॥
Tyś istotnie stróżem naszego jestestwa, o Somo; w każdym członku i w każdej części zająłeś swoje miejsce, o widzący ludzi. Jeśli umniejszyliśmy Twoim prawom słusznego działania, wtedy bądź łaskawy dla nas - o boże, nasz dobry przyjacielu, najgotowszy do dawania najlepszego.
Mantra 10
ऋदूदरेण सख्या सचेय यो मा न रिष्येद्धर्यश्व पीतः । अयं यः सोमो न्यधाय्यस्मे तस्मा इन्द्रं प्रतिरमेम्यायुः ॥
Z szerokobrzuchm wchodziłbym w przyjaźń - on, który pijany nie szkodzi mi, o Indro o rudościach koniach. Ten Soma, który został w nas umieszczony - przez niego idę naprzód do Indry, do pewnej podpory życia.
Mantra 11
अप त्या अस्थुरनिरा अमीवा निरत्रसन्तमिषीचीरभैषुः । आ सोमो अस्माँ अरुहद्विहाया अगन्म यत्र प्रतिरन्त आयुः ॥
Odeszły te choroby - bezsilne; ci, którzy poruszają się w ciemności, uciekli w strachu. Soma uniósł nas w górę w szerokie przestrzenie; dotarliśmy tam, gdzie życie jest mocno ugruntowane i nieprzerwane.
Mantra 12
यो न इन्दुः पितरो हृत्सु पीतोऽमर्त्यो मर्त्याँ आविवेश । तस्मै सोमाय हविषा विधेम मृळीके अस्य सुमतौ स्याम ॥
Ten Indu, o Ojcowie, pijany w sercach - nieśmiertelny - wszedł w śmiertelnych. Temu Somie z naszą ofiarą oddalibyśmy cześć; w jego łasce i w jego dobrym umyśle trwajmy.
Mantra 13
त्वं सोम पितृभिः संविदानोऽनु द्यावापृथिवी आ ततन्थ । तस्मै त इन्दो हविषा विधेम वयं स्याम पतयो रयीणाम् ॥
Ty, o Somo, w świadomej zgodzie z Ojcami, rozciągnąłeś Niebo i Ziemię na ich kursie. Tobie, o Indu, z naszą ofiarą oddalibyśmy cześć; stańmy się panami bogactw - pełni jestestwa.
Mantra 14
त्रातारो देवा अधि वोचता नो मा नो निद्रा ईशत मोत जल्पिः । वयं सोमस्य विश्वह प्रियासः सुवीरासो विदथमा वदेम ॥
O zbawcze bogowie, przemawiajcie nad nami i dla nas; niech sen nami nie włada, ani próżna mowa. Jesteśmy zawsze mili Somie; silni herojskimi energiami, mówmy na zgromadzeniu ofiary.
Mantra 15
त्वं नः सोम विश्वतो वयोधास्त्वं स्वर्विदा विशा नृचक्षाः । त्वं न इन्द ऊतिभिः सजोषाः पाहि पश्चातादुत वा पुरस्तात् ॥
Ty, o Somo, jesteś dawcą siły z każdej strony; ty, znalazco świata słońca, wkraczasz między ludy jako widzący ludzi. Ty, o Indu, ze swoimi zgodnymi pomocami, chroń nas z tyłu i także z przodu.
The seer declares direct experience: having tasted the sweet Soma, the mind becomes clear and mastery arises, opening a wider freedom.
Soma is universalized as the ‘Honey’ around which gods and mortals move; then he is addressed as an indwelling guardian present in every limb and as the seer who watches human life.
A frank ethical turn: if we have diminished Soma’s laws (vrata), may he forgive—Soma as intimate friend and moral protector.
The hymn settles into comprehensive protection and empowerment: Soma gives strength from every side, leads toward the sun-world, and guards from front and behind.
madhu
gātre-gātre niṣasatthā
pāhi paścātād uta vā purastāt
It says Soma is a sweet, life-giving power that brings mental clarity and inner freedom, while also guarding the person from within and protecting them from all sides.
“Madhu” points to Soma’s delightful, nourishing essence—both as the ritual drink and as an inner sweetness that refreshes life and consciousness.
It portrays Soma as an indwelling guardian: the sacred vitality is present throughout the body and being, supporting health, strength, and right living.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.