Rig Veda Sukta 48
Mandala 8Sukta 4814 Mantras

Sukta 48

Sukta 8.48

Devata

Soma (implicit as ‘sweet/honey’ of life-force)

ಈ ಸೋಮ-ಸೂಕ್ತವು ಸೋಮವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸಿದಾಗ ದೊರೆಯುವ “ಸಿಹಿತನ” (ಮಧು)ವನ್ನು ಜೀವದಾಯಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕೊಂಡಾಡುತ್ತದೆ; ಅದು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಗೊಳಿಸಿ, ಒಳಗಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ದೇವರುಗಳನ್ನೂ ಮನುಷ್ಯರನ್ನೂ ಒಂದೇ ಪೋಷಕ ಸಾರತತ್ತ್ವದ ಸುತ್ತ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಸೋಮನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಗದಲ್ಲೂ ಆಸೀನನಾದ ಅಂತರ್ನಿವಾಸಿ ರಕ್ಷಕನೆಂದು ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಧರ್ಮಾಚರಣೆಯ (ವ್ರತ) ತಪ್ಪುಗಳಿಗೆ ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿನ ರಕ್ಷಣೆಗೂ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಲೋಕ/ಸ್ವರ್ಗ (ಸ್ವರ್) ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೂ ಅವನನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಸ್ತುತಿ ಉಲ್ಲಾಸಾನುಭವದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ನೈತಿಕ ಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸಿ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸೋಮ/ಇಂದುನಿಂದ ಸಮಗ್ರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ.

Mantras

Mantra 1

स्वादोरभक्षि वयसः सुमेधाः स्वाध्यो वरिवोवित्तरस्य । विश्वे यं देवा उत मर्त्यासो मधु ब्रुवन्तो अभि संचरन्ति ॥

ಮಧುರವಾದ (ಸೋಮ)ದ—ಜೀವಶಕ್ತಿಯ—ರಸವನ್ನು ನಾನು ಆಸ್ವಾದಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಸುಮೇಧನಾಗಿ, ಸ್ವಾಧ್ಯನಾಗಿ (ಅಂತರಂಗಸ್ವಾಮಿ), ನಾನು ವಿಶಾಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಆ ಮಧುವಿನ ಸುತ್ತ ಎಲ್ಲ ದೇವರೂ ಮನುಷ್ಯರೂ ಒಂದಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅದನ್ನು ‘ಮಧುರ’ವೆಂದು ಕರೆದಾಡುತ್ತಾ.

Mantra 2

अन्तश्च प्रागा अदितिर्भवास्यवयाता हरसो दैव्यस्य । इन्दविन्द्रस्य सख्यं जुषाणः श्रौष्टीव धुरमनु राय ऋध्याः ॥

ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗು; ಅದಿತಿ—ಅಪರಿಮಿತ—ಆಗು, ದೈವೀ ತಾಪದ ಅತಿರೇಕವನ್ನು ತಡೆಯುವವಳಾಗಿ. ಹೇ ಇಂದು (ಸೋಮಬಿಂದು), ಇಂದ್ರನ ಸಖ್ಯವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತಾ, ಐಶ್ವರ್ಯದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗು—ಚೆನ್ನಾಗಿ ಜೂತುಗಟ್ಟಿದ ಕುದುರೆ ಧುರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವಂತೆ.

Mantra 3

अपाम सोमममृता अभूमागन्म ज्योतिरविदाम देवान् । किं नूनमस्मान्कृणवदरातिः किमु धूर्तिरमृत मर्त्यस्य ॥

ನಾವು ಸೋಮವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿದೆವು; ನಾವು ಅಮೃತ—ಅಮರರು—ಆದೆವು. ನಾವು ಜ್ಯೋತಿಯ ಕಡೆಗೆ ಹೋದೆವು; ದೇವರನ್ನು ಕಂಡೆವು. ಈಗ ವೈರವೈರವು ನಮಗೆ ಏನು ಮಾಡಬಲ್ಲದು? ಹೇ ಅಮೃತನೇ, ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಮರಣಶೀಲನ ವಿರುದ್ಧ ಧೂರ್ತನ ಕುತಂತ್ರವೇನು ಮಾಡಬಲ್ಲದು?

Mantra 5

इमे मा पीता यशस उरुष्यवो रथं न गावः समनाह पर्वसु । ते मा रक्षन्तु विस्रसश्चरित्रादुत मा स्रामाद्यवयन्त्विन्दवः ॥

ಈ ಯಶಸ್ವಿ, ರಕ್ಷಿಸಲು ಉತ್ಸುಕವಾದ ಸೋಮಬಿಂದುಗಳು—ನಾನು ಪಾನಮಾಡಿದವು—ರಥದ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಗೋವುಗಳು (ಅಶ್ವಗಳಂತೆ) ಜೋಡಿಸುವಂತೆ ತಮಗೇ ತಾವು ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಜೀವನದ ಚಲನೆಯ ಪಥದಲ್ಲಿ ಚಿದ್ರತೆ/ವಿಚ್ಛೇದದಿಂದ ಅವು ನನ್ನನ್ನು ಕಾಪಾಡಲಿ; ಹಾಗೆಯೇ, ಹೇ ಇಂದುಗಳೇ, ನನ್ನಿಂದ ದಣಿವು ಮತ್ತು ಶೈಥಿಲ್ಯವನ್ನು ದೂರ ಓಡಿಸಿರಿ.

Mantra 6

अग्निं न मा मथितं सं दिदीपः प्र चक्षय कृणुहि वस्यसो नः । अथा हि ते मद आ सोम मन्ये रेवाँ इव प्र चरा पुष्टिमच्छ ॥

ಮಂಥನದಿಂದ ಪ್ರಜ್ವಲಿತವಾದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ, ನನ್ನೊಳಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸು. ನಮಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟ ದರ್ಶನವನ್ನೂ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸು. ಏಕೆಂದರೆ, ಹೇ ಸೋಮ, ನಿನ್ನ ಮದದಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಸಮೃದ್ಧ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ—ಪೂರ್ಣತೆಯ ಕಡೆಗೆ ಪುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ಸಾಗುವಂತೆ.

Mantra 7

इषिरेण ते मनसा सुतस्य भक्षीमहि पित्र्यस्येव रायः । सोम राजन्प्र ण आयूंषि तारीरहानीव सूर्यो वासराणि ॥

ಉತ್ಸುಕ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು—ಪೀಡಿತ ಸೋಮವನ್ನು—ಪಿತೃಪಾರಂಪರ್ಯದ ನಿಧಿಯಂತೆ ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತೇವೆ. ಹೇ ಸೋಮರಾಜನೇ, ನಮ್ಮ ಆಯುಷ್ಯ-ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯ; ಸೂರ್ಯನು ದಿನಗಳನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸಿ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಪಥದಲ್ಲಿ ಹರಿಸುವಂತೆ.

Mantra 8

सोम राजन्मृळया नः स्वस्ति तव स्मसि व्रत्यास्तस्य विद्धि । अलर्ति दक्ष उत मन्युरिन्दो मा नो अर्यो अनुकामं परा दाः ॥

ಹೇ ಸೋಮರಾಜನೇ, ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ತೋರು; ನಮಗೆ ಸ್ವಸ್ತಿ ನೀಡು. ನಾವು ನಿನ್ನ ವ್ರಾತ್ಯರು (ವ್ರತಧಾರಿ ಭಕ್ತರು)—ಅದನ್ನು ತಿಳಿ. ಹೇ ಇಂದು, ವಿವೇಕಶಕ್ತಿ ಜಾಗೃತವಾಗಿದೆ, ಮನ್ಯು (ಇಚ್ಛಾಬಲ/ಉಗ್ರಬಲ) ಕೂಡ; ಶತ್ರು ‘ಅರ್ಯ’ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಡ.

Mantra 9

त्वं हि नस्तन्वः सोम गोपा गात्रेगात्रे निषसत्था नृचक्षाः । यत्ते वयं प्रमिनाम व्रतानि स नो मृळ सुषखा देव वस्यः ॥

ಹೇ ಸೋಮ, ನೀನೇ ನಮ್ಮ ತನುವಿನ (ಅಸ್ತಿತ್ವದ) ಗೋಪಾ; ಅಂಗಾಂಗದಲ್ಲೂ, ಗಾತ್ರಗಾತ್ರದಲ್ಲೂ ನೀನು ಆಸೀನನಾಗಿದ್ದೀಯ—ಹೇ ನೃಚಕ್ಷಸ್ (ಮಾನವರ ದ್ರಷ್ಟಾ). ನಾವು ನಿನ್ನ ವ್ರತಗಳನ್ನು (ಋತದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು) ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದ್ದರೆ, ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ತೋರು; ಹೇ ದೇವ, ಸುಸಖಾ (ಉತ್ತಮ ಸ್ನೇಹಿತ), ಶ್ರೇಷ್ಠವನ್ನು ದಾನಿಸಲು ಸದಾ ಸಿದ್ಧನಾದವನೇ.

Mantra 10

ऋदूदरेण सख्या सचेय यो मा न रिष्येद्धर्यश्व पीतः । अयं यः सोमो न्यधाय्यस्मे तस्मा इन्द्रं प्रतिरमेम्यायुः ॥

ವಿಶಾಲೋದರನಾದ (ಸೋಮ)ನೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಸಖ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರುವೆನು—ಹೇ ಹರಿತಾಶ್ವ ಇಂದ್ರ, ಪಾನಮಾಡಿದರೂ ನನ್ನಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡದವನು. ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಸೋಮದ ಬಲದಿಂದ ನಾನು ಇಂದ್ರನ ಕಡೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತೇನೆ—ಆಯುಷ್ಯದ ದೃಢ ಆಧಾರಕ್ಕೆ.

Mantra 11

अप त्या अस्थुरनिरा अमीवा निरत्रसन्तमिषीचीरभैषुः । आ सोमो अस्माँ अरुहद्विहाया अगन्म यत्र प्रतिरन्त आयुः ॥

ಆ ರೋಗಗಳು ದೂರ ನಿಂತಿವೆ—ಶಕ್ತಿಹೀನವಾಗಿ; ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವುಗಳು ಭಯದಿಂದ ಓಡಿಹೋಗಿವೆ. ಸೋಮನು ನಮ್ಮನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿ ವಿಶಾಲ ಆಕಾಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು; ನಾವು ಅಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದ್ದೇವೆ, ಅಲ್ಲಿ ಆಯುಷ್ಯವು ಅಖಂಡವಾಗಿ ದೃಢವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದೆ.

Mantra 12

यो न इन्दुः पितरो हृत्सु पीतोऽमर्त्यो मर्त्याँ आविवेश । तस्मै सोमाय हविषा विधेम मृळीके अस्य सुमतौ स्याम ॥

ಹೇ ಪಿತೃಗಳೇ, ಹೃದಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಾನಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಇಂದು (ಸೋಮ)—ಅಮರನು—ಮರ್ತ್ಯರೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆ ಸೋಮನಿಗೆ ನಾವು ಹವಿಷ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಆರಾಧನೆ ಸಲ್ಲಿಸೋಣ; ಅವನ ಮೃಳೀಕದಲ್ಲಿ, ಅವನ ಸುಮತಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ನೆಲೆಸಿರೋಣ.

Mantra 13

त्वं सोम पितृभिः संविदानोऽनु द्यावापृथिवी आ ततन्थ । तस्मै त इन्दो हविषा विधेम वयं स्याम पतयो रयीणाम् ॥

ಹೇ ಸೋಮ, ಪಿತೃಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂವಿದ್‌ (ಸಚೇತನ ಸಮ್ಮತಿ) ಹೊಂದಿ ನೀನು ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವಿಯನ್ನು ಅವರ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದೀ. ಆದಕಾರಣ, ಹೇ ಇಂದು, ಹವಿಷಿನಿಂದ ನಾವು ನಿನಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಆರಾಧನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇವೆ; ನಾವು ರಯಿಗಳ—ಸಮೃದ್ಧಿಯ ನಿಧಿಗಳ—ಪತಿಗಳಾಗಿ (ಸ್ವಾಮಿಗಳಾಗಿ) ಆಗೋಣ.

Mantra 14

त्रातारो देवा अधि वोचता नो मा नो निद्रा ईशत मोत जल्पिः । वयं सोमस्य विश्वह प्रियासः सुवीरासो विदथमा वदेम ॥

ಹೇ ರಕ್ಷಕ ದೇವರೆ, ನಮ್ಮ ಮೇಲೂ ನಮ್ಮ ಪರವಾಗಿಯೂ ಉಚ್ಚರಿಸಿರಿ; ನಿದ್ರೆ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಆಳಬಾರದು, ವ್ಯರ್ಥ ಜಲ್ಪ (ಖಾಲಿ ಮಾತು) ಕೂಡ ಅಲ್ಲ. ನಾವು ಸೋಮಕ್ಕೆ ಸದಾ ಪ್ರಿಯರು; ಸುವೀರರು (ವೀರಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧರು) ಆಗಿ, ವಿಧಥದಲ್ಲಿ (ಯಜ್ಞಸಭೆಯಲ್ಲಿ) ನಾವು ವಾಣಿ ಉಚ್ಚರಿಸೋಣ.

Mantra 15

त्वं नः सोम विश्वतो वयोधास्त्वं स्वर्विदा विशा नृचक्षाः । त्वं न इन्द ऊतिभिः सजोषाः पाहि पश्चातादुत वा पुरस्तात् ॥

ಹೇ ಸೋಮ, ನೀನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ನಮಗೆ ಬಲ ನೀಡುವವನು; ನೀನು ಸ್ವರ್ವಿದ (ಸೂರ್ಯಲೋಕವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವವನು), ಜನಗಳಲ್ಲಿ ನೃಚಕ್ಷಸ್‌ (ಮಾನವರ ದ್ರಷ್ಟಾ) ಆಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸು. ಹೇ ಇಂದು, ನಿನ್ನ ಸಜೋಷಾ (ಸಮ್ಮತ, ಅನುಕೂಲ) ಊತಿಗಳಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಹಿಂದೆಂದೂ ಮುಂದೆಂದೂ ರಕ್ಷಿಸು.

Frequently Asked Questions

It says Soma is a sweet, life-giving power that brings mental clarity and inner freedom, while also guarding the person from within and protecting them from all sides.

“Madhu” points to Soma’s delightful, nourishing essence—both as the ritual drink and as an inner sweetness that refreshes life and consciousness.

It portrays Soma as an indwelling guardian: the sacred vitality is present throughout the body and being, supporting health, strength, and right living.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App