
Sukta 5.8
Atri (Ātreya tradition) (traditional ascription for RV 5.8)
Jagati (likely for RV 5.8.1–2; verify by syllable count in critical edition)
ఈ సూక్తం అగ్నిని స్తుతిస్తుంది—ఋతాన్ని అన్వేషించే వారు ప్రజ్వలింపజేసే సదా-ప్రాచీన అగ్ని, ప్రకాశించే గృహాధిపతి; ఆయన క్రమాన్ని స్థాపించి ఆరాధన/యజ్ఞాన్ని మోస్తాడు. గాయకుల నమస్కారాన్ని అగ్ని స్వీకరించాలని, ప్రకాశవంతమైన సమిధలతో ఉగ్రంగా జ్వలించాలని, మరియు పెరుగుతున్న తన శక్తితో మానవుడు భౌతిక అడ్డంకులను అధిగమించేందుకు సహాయపడాలని ప్రార్థిస్తుంది.
Mantra 1
त्वामग्न ऋतायवः समीधिरे प्रत्नं प्रत्नास ऊतये सहस्कृत । पुरुश्चन्द्रं यजतं विश्वधायसं दमूनसं गृहपतिं वरेण्यम् ॥
ఓ అగ్నీ, ఋతాన్ని అన్వేషించేవారు నిన్ను సమేతంగా ప్రజ్వలింపజేశారు—ప్రాచీనుడవు, చిరప్రాచీనుడవు అయిన నిన్ను—సహస్కృతా, సహాయార్థం. బహు-కాంతిమంతుడవు, యజ్యుడవు, విశ్వధాయసుడు, గృహవాసి, గృహపతి, వరణీయుడు.
Mantra 2
त्वामग्ने अतिथिं पूर्व्यं विशः शोचिष्केशं गृहपतिं नि षेदिरे । बृहत्केतुं पुरुरूपं धनस्पृतं सुशर्माणं स्ववसं जरद्विषम् ॥
హే అగ్నీ! నిన్ను—పూర్వ్య అతిథిని—జనులు గృహంలో ఆసీనంచేశారు; శోచిష్కేశ (జ్వాలా-కేశ) గృహపతిగా. నీవు బృహత్కేతు (ప్రకాశ-ధ్వజ) కలవాడు, బహురూపుడు, ధనస్పృత్ (సంపదను స్పర్శించేవాడు), సుశర్మా (శుభ ఆశ్రయం) దాత, స్వవస్ (ఉదార దాత), జరద్విష్ (జీర్ణ విషం/దోషాన్ని భక్షించేవాడు).
Mantra 3
त्वामग्ने मानुषीरीळते विशो होत्राविदं विविचिं रत्नधातमम् । गुहा सन्तं सुभग विश्वदर्शतं तुविष्वणसं सुयजं घृतश्रियम् ॥
హే అగ్నీ! మానుషీ విశః (మానవ సమూహాలు) నిన్నే స్తుతిస్తాయి—హోత్రావిద్ (హోత్ర/యజ్ఞవిద్యా జ్ఞాత), వివిచి (వివేకంగా విభజించేవాడు), రత్నధాతమ (రత్నాలను అత్యుత్తమంగా దాత)గా. హే సుభగ! గుహలో నివసించినా నీవు విశ్వదర్శత (సర్వత్ర దర్శనీయుడు); తువిష్వణస (ప్రబల నాదం) కలవాడు, సుయజం (సుసంపన్న యజ్ఞం) నడిపేవాడు, ఘృతశ్రీ (ఘృత-దీప్తి)తో శోభించేవాడు.
Mantra 4
त्वामग्ने धर्णसिं विश्वधा वयं गीर्भिर्गृणन्तो नमसोप सेदिम । स नो जुषस्व समिधानो अङ्गिरो देवो मर्तस्य यशसा सुदीतिभिः ॥
హే అగ్నీ! నీవు ధర్ణసి (ఆధార-స్తంభం)గా సర్వత్ర ఉన్నావు; మేము గీర్భిః (స్తుతివాక్యాలు)తో నిన్ను గానంచేస్తూ, నమస్కారంతో నీ సమీపానికి వస్తాము. హే అంగిరస్! సమిధాతో ప్రజ్వలించి మమ్మల్ని అనుగ్రహించి స్వీకరించు—హే దేవా! నీ సుదీతి (ఉజ్జ్వల ప్రజ్వలనం)తో మర్త్యుణ్ని యశస్సుతో కూడిన తేజస్సులో పెంపొందించు.
Mantra 5
त्वमग्ने पुरुरूपो विशेविशे वयो दधासि प्रत्नथा पुरुष्टुत । पुरूण्यन्ना सहसा वि राजसि त्विषिः सा ते तित्विषाणस्य नाधृषे ॥
హే అగ్నీ! నీవు బహురూపుడవు; ప్రతి జనసమూహంలో ప్రాచీన విధానంగా జీవశక్తులను నీవు స్థాపిస్తావు, హే బహు-స్తుత్యుడా. బలంతో నీవు ప్రకాశించి, అనేక అన్నాలు—అనేక పోషణలు—వితరిస్తావు; నీవు పరమ తేజస్సుతో ప్రజ్వలించినప్పుడు నీ ఆ త్విష్ (జ్వాలాతేజం) ఎవ్వరూ ఎదుర్కోలేరు.
Mantra 6
त्वामग्ने समिधानं यविष्ठ्य देवा दूतं चक्रिरे हव्यवाहनम् । उरुज्रयसं घृतयोनिमाहुतं त्वेषं चक्षुर्दधिरे चोदयन्मति ॥
హే అగ్నీ! సమిధతో ప్రజ్వలించిన నిన్ను, హే యవిష్ఠా (అత్యంత యవనుడు, నిత్య-నవుడు), దేవులు తమ దూతగా, హవ్యవాహనుడిగా చేసుకున్నారు. విశాలమైన ముందుకు దూసుకుపోయే వేగముతో, ఘృతయోని (నెయ్యి-ప్రకాశంలో ఆధారమున్నవాడు)గా, ఆహుతితో ఆహ్వానింపబడినవాడిగా—నిన్ను ఉగ్ర ‘చక్షు’గా స్థాపించి, మతి (ఆలోచన)ను ప్రేరేపించి సరిదారిలో నడిపిస్తారు.
Mantra 7
त्वामग्ने प्रदिव आहुतं घृतैः सुम्नायवः सुषमिधा समीधिरे । स वावृधान ओषधीभिरुक्षितोऽभि ज्रयांसि पार्थिवा वि तिष्ठसे ॥
హే అగ్నీ! ఉన్నత దివి నుండి ఆహ్వానింపబడి, ఘృతంతో అభిషిక్తుడవై—సుమ్నం (అనుగ్రహం/ఆనందం) కోరువారు మంచి సమిధతో నిన్ను ప్రజ్వలింపజేస్తారు. నీవు వృద్ధి చెంది, ఓషధులతో సింఛితుడై, భౌమ ప్రతిఘటనలు మరియు అడ్డంకులపై నిలిచి, వాటిని అధిగమించి విస్తరిస్తావు.
Agni is kindled by the ṛta-seekers as the ever-ancient helper—radiant, worship-worthy, and chosen as the household lord.
The poets approach with hymns and reverence, asking Agni to accept them and to increase the mortal through luminous kindlings and divine favor.
Agni, invoked from the higher realm and fed with ghee, grows strong—sprinkled with herbs—and rises beyond earthly resistances and impediments.
The hymn settles in assurance: the rightly kindled Agni stands as protector and establisher, carrying the rite and enabling the worshipper’s success.
gṛhapatiṃ vareṇyam
sa no juṣasva
त्वामग्ने प्रदिव आहुतं घृतैः सुम्नायवः सुषमिधा समीधिरे । स वावृधान ओषधीभिरुक्षितोऽभि ज्रयांसि पार्थिवा वि तिष्ठसे ॥It is a hymn to Agni, praising him as the radiant household fire who establishes order (ṛta), carries offerings, and grants help and strength to the worshipper.
Because the sacred fire is central to the Vedic household rite: Agni is treated as the protector and master of the ritual space, receiving offerings and sustaining prosperity.
It describes Agni’s growing flame and power as rising beyond resistances—both practical difficulties in life and inner hindrances—so the worshipper can proceed successfully in the rite and in conduct.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.