Sukta 8
Sukta 5.8
Atri (Ātreya tradition) (traditional ascription for RV 5.8)
Agni
Jagati (likely for RV 5.8.1–2; verify by syllable count in critical edition)
ଏହି ସୂକ୍ତରେ ଋତର ଅନ୍ୱେଷୀମାନେ ଜ୍ୱାଳାଇଥିବା ସଦା-ପ୍ରାଚୀନ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି—ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଗୃହପତି, ଯିଏ ଶୃଙ୍ଖଳା ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଯଜ୍ଞ-ଉପାସନାକୁ ବହନ କରନ୍ତି। ଗାୟକମାନଙ୍କର ନମସ୍କାର ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଇନ୍ଧନରେ ଭଲଭାବେ ଜ୍ୱଳିବାକୁ, ଏବଂ ନିଜ ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ମର୍ତ୍ୟକୁ ପୃଥିବୀୟ ବାଧା ଅତିକ୍ରମ କରାଇବାକୁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଛି।
Mantras
Mantra 1
त्वामग्न ऋतायवः समीधिरे प्रत्नं प्रत्नास ऊतये सहस्कृत । पुरुश्चन्द्रं यजतं विश्वधायसं दमूनसं गृहपतिं वरेण्यम् ॥
ହେ ଅଗ୍ନେ, ଋତର ଅନୁସନ୍ଧାନୀମାନେ ତୋତେ ଏକାସାଥି ପ୍ରଜ୍ୱଲିତ କରନ୍ତି—ତୋତେ, ପ୍ରାଚୀନ ଓ ସଦା-ପ୍ରାଚୀନକୁ—ହେ ସହସ୍କୃତ, ସହାୟତା ପାଇଁ। ପୁରୁଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର (ବହୁ-କିରଣମୟ), ଯଜତ (ୟଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟ), ବିଶ୍ୱଧାୟସ (ସର୍ବ-ସ୍ଥାପକ), ଦମୂନସ (ଗୃହନିବାସୀ), ଗୃହପତି, ବରେଣ୍ୟ—ତୋତେ।
Mantra 2
त्वामग्ने अतिथिं पूर्व्यं विशः शोचिष्केशं गृहपतिं नि षेदिरे । बृहत्केतुं पुरुरूपं धनस्पृतं सुशर्माणं स्ववसं जरद्विषम् ॥
ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମକୁ ଜନମାନେ ପୁରାତନ ଅତିଥି ଭାବେ—ଶୋଚିଷ୍କେଶ (ଜ୍ୱାଳା-କେଶ) ଭାବେ—ଗୃହପତି ଭାବେ ଆସନରେ ବସାଇଛନ୍ତି। ତୁମେ ବୃହତ୍କେତୁ (ବିଶାଳ ପ୍ରକାଶ-ଧ୍ୱଜ) ଧାରୀ, ବହୁରୂପ, ଧନକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଥିବା, ସୁଶର୍ମା (ଶୁଭ ଆଶ୍ରୟଦାତା), ସ୍ୱବସୁ (ସୁଦାତା), ଏବଂ ଜରଦ୍ୱିଷ (ପୁରୁଣା ଓ ଦୋଷକାରୀକୁ ଦହନ କରୁଥିବା) ଅଟ।
Mantra 3
त्वामग्ने मानुषीरीळते विशो होत्राविदं विविचिं रत्नधातमम् । गुहा सन्तं सुभग विश्वदर्शतं तुविष्वणसं सुयजं घृतश्रियम् ॥
ହେ ଅଗ୍ନି, ମାନୁଷୀ ବିଶମାନେ ତୁମକୁ ଇଚ୍ଛନ୍ତି—ହୋତ୍ରାବିଦ୍ (ହୋତ୍ର/ଯଜ୍ଞାର୍ପଣର ଜ୍ଞାତା), ବିବିଚି (ବିବେକୀ/ବିଭାଜକ), ଏବଂ ରତ୍ନଧାତମମ୍ (ରତ୍ନର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦାତା) ଭାବେ। ହେ ସୁଭଗ, ତୁମେ ଗୁହାରେ ଗୁପ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱଦର୍ଶତ (ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେଉଥିବା) ଅଟ; ତୁମେ ତୁବିଷ୍ୱଣସ (ପ୍ରବଳ ନାଦବାନ), ସୁୟଜ (ଯଜ୍ଞକୁ ସୁଭାବେ ନେଇଯାଉଥିବା), ଏବଂ ଘୃତଶ୍ରି (ଘୃତର ତେଜୋମୟ ଶ୍ରୀରେ ଦୀପ୍ତ) ଅଟ।
Mantra 4
त्वामग्ने धर्णसिं विश्वधा वयं गीर्भिर्गृणन्तो नमसोप सेदिम । स नो जुषस्व समिधानो अङ्गिरो देवो मर्तस्य यशसा सुदीतिभिः ॥
ହେ ଅଗ୍ନି, ସର୍ବତ୍ର ଧାରଣଶକ୍ତି ଓ ଆଧାରରୂପ ତୁମ ପାଖକୁ ଆମେ ଗୀର୍ଭିଃ (ସ୍ତୁତି-ବାଣୀ) ଦ୍ୱାରା ଗୃଣନ୍ତଃ (ଗାଇ ପ୍ରଶଂସା କରି), ନମସୋପ (ନମସ୍କାର ସହ) ଉପସେଦିମ (ସମୀପକୁ ଆସିଛୁ)। ହେ ଅଙ୍ଗିରସ, ସମିଧାନ (ପ୍ରଜ୍ୱଲିତ) ହୋଇ ଆମକୁ ପ୍ରସାଦରେ ଗ୍ରହଣ କର; ହେ ଦେବ, ତୁମ ସୁଦୀତିଭିଃ (ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପ୍ରଜ୍ୱଲନ) ଦ୍ୱାରା ମର୍ତ୍ୟକୁ ଯଶସ୍ (ପ୍ରକାଶମୟ ଗୌରବ)ରେ ବୃଦ୍ଧି କର।
Mantra 5
त्वमग्ने पुरुरूपो विशेविशे वयो दधासि प्रत्नथा पुरुष्टुत । पुरूण्यन्ना सहसा वि राजसि त्विषिः सा ते तित्विषाणस्य नाधृषे ॥
ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ବହୁରୂପ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ‘ବିଶ’ରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନସମୁଦାୟରେ, ପ୍ରାଚୀନ ରୀତିରେ ତୁମେ ପ୍ରାଣଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କର, ହେ ବହୁସ୍ତୁତ। ବଳରେ ତୁମେ ବିରାଜିତ, ଅନେକ ଅନ୍ନ—ଅନେକ ପୋଷଣ ବଣ୍ଟନ କର; ଏବଂ ତୁମର ସେ ଦୀପ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୀବ୍ରତାରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ, ତାହାକୁ କେହି ଅବରୋଧ କରିପାରେ ନାହିଁ।
Mantra 6
त्वामग्ने समिधानं यविष्ठ्य देवा दूतं चक्रिरे हव्यवाहनम् । उरुज्रयसं घृतयोनिमाहुतं त्वेषं चक्षुर्दधिरे चोदयन्मति ॥
ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ସମିଧାନ ହେଲେ, ହେ ଯବିଷ୍ଠ୍ୟ (ସର୍ବାଧିକ ଯୁବ, ସଦା ନବ), ଦେବମାନେ ତୁମକୁ ଦୂତ କରିଛନ୍ତି—ହବ୍ୟବାହନ, ହବି ବହନକାରୀ। ବିଶାଳ ଅଗ୍ରଗତିଶୀଳ ବେଗବାନ, ଘୃତ-ଯୋନି (ଘୃତ ଯାହାର ଉତ୍ସ), ଆହୁତିଦ୍ୱାରା ଆହ୍ୱାନିତ—ତୁମକୁ ତୀବ୍ର ‘ଚକ୍ଷୁ’ (ନେତ୍ର) ଭାବେ ସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଛି, ମତିକୁ ଯଥାଚଳନାରେ ପ୍ରେରଣ କରୁଥିବା।
Mantra 7
त्वामग्ने प्रदिव आहुतं घृतैः सुम्नायवः सुषमिधा समीधिरे । स वावृधान ओषधीभिरुक्षितोऽभि ज्रयांसि पार्थिवा वि तिष्ठसे ॥
ହେ ଅଗ୍ନି, ପ୍ରଦିବ (ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱର୍ଗ)ରୁ ଆହ୍ୱାନିତ, ଘୃତଦ୍ୱାରା ସିଞ୍ଚିତ—ସୁମ୍ନାୟବଃ (ଆନନ୍ଦାନ୍ୱେଷୀ) ତୁମକୁ ସୁସମିଧା (ଭଲ ଇନ୍ଧନ)ରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରନ୍ତି। ତୁମେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ, ଔଷଧିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସିଞ୍ଚିତ ହୋଇ, ପାର୍ଥିବ ପ୍ରତିରୋଧ ଓ ବାଧାମାନଙ୍କ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୁଅ, ସେମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ବିସ୍ତାରିତ ହୁଅ।
Frequently Asked Questions
It is a hymn to Agni, praising him as the radiant household fire who establishes order (ṛta), carries offerings, and grants help and strength to the worshipper.
Because the sacred fire is central to the Vedic household rite: Agni is treated as the protector and master of the ritual space, receiving offerings and sustaining prosperity.
It describes Agni’s growing flame and power as rising beyond resistances—both practical difficulties in life and inner hindrances—so the worshipper can proceed successfully in the rite and in conduct.
Ask anything about Sukta 8 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.