Sukta 8
Sukta 5.8
Atri (Ātreya tradition) (traditional ascription for RV 5.8)
Agni
Jagati (likely for RV 5.8.1–2; verify by syllable count in critical edition)
ਇਹ ਸੂਕਤ ਅਗਨੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਸਦਾ-ਪੁਰਾਤਨ ਅੱਗ ਜੋ ਤ ਦੇ ਖੋਜੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਚਮਕਦਾ ਗ੍ਰਿਹ-ਸਵਾਮੀ ਜੋ ਕ੍ਰਮ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਉਪਾਸਨਾ ਨੂੰ ਵਹਾ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਗਨੀ ਗਾਇਕਾਂ ਦੀ ਨਮਸਕਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੇ, ਚਮਕੀਲੇ ਇੰਧਨਾਂ ਨਾਲ ਭੜਕ ਕੇ ਜਵਲੰਤ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਵਧਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮਰਤਯ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੜਚਣਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇ।
Mantras
Mantra 1
त्वामग्न ऋतायवः समीधिरे प्रत्नं प्रत्नास ऊतये सहस्कृत । पुरुश्चन्द्रं यजतं विश्वधायसं दमूनसं गृहपतिं वरेण्यम् ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈ ਤੈਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਤੈਨੂੰ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਸਦਾ-ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਨੂੰ—ਹੇ ਸਹਸਕ੍ਰਿਤ, ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ। ਬਹੁ-ਕਿਰਣਮਈ, ਯਜਨੀਯ, ਵਿਸ਼੍ਵਧਾਯਸ (ਸਰਵ-ਸਥਾਪਕ), ਦਮੂਨਸ (ਘਰ-ਵਸਣ ਵਾਲਾ), ਗ੍ਰਿਹਪਤੀ, ਵਰੇਣ੍ਯ—ਤੈਨੂੰ।
Mantra 2
त्वामग्ने अतिथिं पूर्व्यं विशः शोचिष्केशं गृहपतिं नि षेदिरे । बृहत्केतुं पुरुरूपं धनस्पृतं सुशर्माणं स्ववसं जरद्विषम् ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪੁਰਾਤਨ ਅਤਿਥੀ ਵਜੋਂ—ਜਵਾਲਾ-ਕੇਸ਼ (ਅੱਗ-ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ)—ਘਰ ਦੇ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਬਿਠਾਇਆ ਹੈ। ਤੂੰ ਬ੍ਰਿਹਤਕੇਤੁ (ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਧੁਜ) ਵਾਲਾ, ਬਹੁ-ਰੂਪ, ਧਨ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲਾ, ਸੁਸ਼ਰਮਾ (ਚੰਗੀ ਸ਼ਰਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ), ਸ੍ਵਵਸੁ (ਸੁਦਾਤਾ), ਅਤੇ ਜਰਦ੍ਵਿਸ਼ (ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਦੋਸ਼ਕਾਰੀ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ਹੈਂ।
Mantra 3
त्वामग्ने मानुषीरीळते विशो होत्राविदं विविचिं रत्नधातमम् । गुहा सन्तं सुभग विश्वदर्शतं तुविष्वणसं सुयजं घृतश्रियम् ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਸ਼ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਹੋਤ੍ਰਾਵਿਦ (ਯਜ्ञ-ਅਰਪਣ ਦਾ ਜਾਣਕਾਰ), ਵਿਵਿਚਿ (ਵਿਵੇਕ ਨਾਲ ਵੱਖਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ), ਅਤੇ ਰਤਨਧਾਤਮਮ (ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਦਾਤਾ) ਵਜੋਂ। ਹੇ ਸੁਭਗ, ਤੂੰ ਗੁਹਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਵਿਸ਼੍ਵਦਰਸ਼ਤ (ਸਭ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ) ਹੈਂ; ਤੂੰ ਤੁਵਿਸ਼੍ਵਣਸ (ਪ੍ਰਬਲ ਨਾਦ ਵਾਲਾ), ਸੁਯਜ (ਯਜ्ञ ਨੂੰ ਸੁਚੱਜੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲਾ), ਅਤੇ ਘ੍ਰਿਤਸ਼੍ਰੀ (ਘਿਉ ਦੀ ਤੇਜਸਵੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਦਿਪਤ) ਹੈਂ।
Mantra 4
त्वामग्ने धर्णसिं विश्वधा वयं गीर्भिर्गृणन्तो नमसोप सेदिम । स नो जुषस्व समिधानो अङ्गिरो देवो मर्तस्य यशसा सुदीतिभिः ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰ ਅਤੇ ਧਾਰਣ-ਸ਼ਕਤੀ ਰੂਪ ਤੈਨੂੰ ਅਸੀਂ ਗੀਰਭਿਃ (ਸਤੁਤੀ-ਵਾਣੀ) ਨਾਲ ਗ੍ਰਿਣੰਤಃ (ਗਾ ਕੇ), ਨਮਸੋਪ (ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ) ਉਪਸੇਦਿਮ (ਨੇੜੇ ਆਏ ਹਾਂ)। ਹੇ ਅੰਗਿਰਸ, ਸਮਿਧਾਨ (ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ) ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ; ਹੇ ਦੇਵ, ਆਪਣੀਆਂ ਸੁਦੀਤਿਭਿਃ (ਉਜਲੇ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਨਾਂ) ਨਾਲ ਮਰਤ੍ਯ ਨੂੰ ਯਸ਼ਸ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਕੀਰਤੀ) ਵਿੱਚ ਵਧਾ।
Mantra 5
त्वमग्ने पुरुरूपो विशेविशे वयो दधासि प्रत्नथा पुरुष्टुत । पुरूण्यन्ना सहसा वि राजसि त्विषिः सा ते तित्विषाणस्य नाधृषे ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਬਹੁ-ਰੂਪ ਹੈਂ; ਹਰ ਵਿਸ਼ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਜਨ-ਸਮੁਦਾਇ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਪੁਰਾਤਨ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਾਣ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਟਿਕਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਬਹੁ-ਸਤੁਤ। ਬਲ ਨਾਲ ਤੂੰ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ, ਅਨੇਕ ਅੰਨ—ਅਨੇਕ ਪੋਸ਼ਣ ਵੰਡਦਾ ਹੈਂ; ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਉਹ ਤੇਜ, ਜਦ ਤੂੰ ਪੂਰੀ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
Mantra 6
त्वामग्ने समिधानं यविष्ठ्य देवा दूतं चक्रिरे हव्यवाहनम् । उरुज्रयसं घृतयोनिमाहुतं त्वेषं चक्षुर्दधिरे चोदयन्मति ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਜਦ ਤੂੰ ਸਮਿਧਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਯਵਿਸ਼ਠ੍ਯ (ਸਭ ਤੋਂ ਨੌਜਵਾਨ, ਸਦਾ ਨਵਾਂ), ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦੂਤ ਬਣਾਇਆ ਹੈ—ਹਵ੍ਯਵਾਹਨ, ਹਵਿ ਨੂੰ ਵਹਿਣ ਵਾਲਾ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਾਲੀ ਗਤੀ ਵਾਲਾ, ਘ੍ਰਿਤ-ਯੋਨੀ (ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੋਤ ਘ੍ਰਿਤ ਹੈ), ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਆਹੂਤ—ਤੈਨੂੰ ਤੀਖੇ ‘ਚਕ੍ਸ਼ੁ’ (ਨੇਤਰ) ਵਾਂਗ ਧਰਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮਤਿ (ਚਿੰਤਨ) ਨੂੰ ਠੀਕ ਚਾਲ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹੈ।
Mantra 7
त्वामग्ने प्रदिव आहुतं घृतैः सुम्नायवः सुषमिधा समीधिरे । स वावृधान ओषधीभिरुक्षितोऽभि ज्रयांसि पार्थिवा वि तिष्ठसे ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਪ੍ਰਦਿਵ (ਉੱਚੇ ਸਵਰਗ) ਤੋਂ ਆਹੂਤ, ਘ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਸਿੰਚਿਤ—ਸੁਮ੍ਨਾਯਵਃ (ਆਨੰਦ ਦੇ ਖੋਜੀ) ਤੈਨੂੰ ਸੁ-ਸਮਿਧਾ (ਚੰਗੇ ਇੰਧਨ) ਨਾਲ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਸਿੰਚਿਆ ਹੋਇਆ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਰੋਧਾਂ ਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ।
Frequently Asked Questions
It is a hymn to Agni, praising him as the radiant household fire who establishes order (ṛta), carries offerings, and grants help and strength to the worshipper.
Because the sacred fire is central to the Vedic household rite: Agni is treated as the protector and master of the ritual space, receiving offerings and sustaining prosperity.
It describes Agni’s growing flame and power as rising beyond resistances—both practical difficulties in life and inner hindrances—so the worshipper can proceed successfully in the rite and in conduct.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.