
Sukta 4.55
Vāmadeva Gautama (traditional for much of Mandala 4)
Triṣṭubh (probable)
Ten hymn jest zbiorową prośbą skierowaną do mocy Vasu, Dyāvā-Pṛthivī (Nieba i Ziemi), Aditi oraz Ādityów, szczególnie Varuṇy i Mitry, o ochronę czciciela i rozszerzenie „varivas” (wolnej przestrzeni, nieograniczonego dobrostanu) wewnątrz ofiary. Przechodzi od naglących pytań o prawdziwą ochronę przed uciskającymi siłami ludzkimi do kosmicznej wizji sił światowych płynących ku swemu celowi, kończąc się zwięzłym wezwaniem dobroczynnych mocy boskich o przyniesienie obfitości.
Mantra 1
को वस्त्राता वसवः को वरूता द्यावाभूमी अदिते त्रासीथां नः । सहीयसो वरुण मित्र मर्तात्को वोऽध्वरे वरिवो धाति देवाः ॥
Kto jest waszym opiekunem, o Vasus, kto waszą prawdziwą obroną? O Niebo i Ziemia, o Aditi, chrońcie nas. Od przytłaczającego śmiertelnika, o Varuṇa i Mitra, kto z was, bogowie, ustanawia dla nas szeroką wolność w ofierze?
Mantra 2
प्र ये धामानि पूर्व्याण्यर्चान्वि यदुच्छान्वियोतारो अमूराः । विधातारो वि ते दधुरजस्रा ऋतधीतयो रुरुचन्त दस्माः ॥
Naprzód śpiewali prastare przystanie; gdy powstały, jasnowidzący rozdzielacze otworzyli drogi. Ustanawiający umieścili je na ich odrębnych miejscach, nieustanni, myślący rtę, cudowni zajaśnieli.
Mantra 3
प्र पस्त्यामदितिं सिन्धुमर्कैः स्वस्तिमीळे सख्याय देवीम् । उभे यथा नो अहनी निपात उषासानक्ता करतामदब्धे ॥
Hymnami wywyższam Aditi w domu, i Sindhu; czczę boginię dla dobrostanu i dla przyjaźni, aby obie nasze Dnie, przy swym zejściu, Jutrzenka i Noc, niezawodne, ukształtowały dla nas właściwy stan.
Mantra 4
व्यर्यमा वरुणश्चेति पन्थामिषस्पतिः सुवितं गातुमग्निः । इन्द्राविष्णू नृवदु षु स्तवाना शर्म नो यन्तममवद्वरूथम् ॥
Niech Arjaman i Waruna uczynią jasną ścieżkę; niech Agni, pan impulsu ofiarnego, poprowadzi nas do dobrej przeprawy. Indra i Wisznu, wychwalani z siłą ludzi, przynieś nam pokój, skuteczną, chroniącą obronę.
Mantra 5
आ पर्वतस्य मरुतामवांसि देवस्य त्रातुरव्रि भगस्य । पात्पतिर्जन्यादंहसो नो मित्रो मित्रियादुत न उरुष्येत् ॥
Niech przybędą do nas potężne podpory Parwaty, ku górze dążący fundament, i pomocne moce Marutów; niech Bhaga, boski rozdzielca, otworzy swoją strzeżoną obfitość dla naszego ratunku. Niech Pan chroni; niech wyzwoli nas z udręki. Niech Mitra sprawi, że wzrastamy w harmonii przyjaźni, i niech rozszerzy nas w bezpieczeństwo.
Mantra 6
नू रोदसी अहिना बुध्न्येन स्तुवीत देवी अप्येभिरिष्टैः । समुद्रं न संचरणे सनिष्यवो घर्मस्वरसो नद्यो अप व्रन् ॥
Niech teraz dwie Boginie, Niebo i Ziemia, będą wychwalane z pożądanymi ofiarami, z głęboko poruszającą się wężową mocą z fundamentu. Jak rzeki z dźwiękiem gorąca i siły, pragnące zwycięstwa, parają naprzód w swoim biegu ku oceanowi istnienia.
Mantra 7
देवैर्नो देव्यदितिर्नि पातु देवस्त्राता त्रायतामप्रयुच्छन् । नहि मित्रस्य वरुणस्य धासिमर्हामसि प्रमियं सान्वग्नेः ॥
Niech Bogini Aditi chroni nas razem z Bogami; niech Boski Opiekun zbawi nas bez uchybienia. Nie jesteśmy bowiem godni pomniejszać ustanowione prawa Mitry i Waruny, ani upaść ze szczytu płomienia aspiracji Agni.
Mantra 8
अग्निरीशे वसव्यस्याग्निर्महः सौभगस्य । तान्यस्मभ्यं रासते ॥
Agni włada bogactwami, które sprawiają, że mieszkamy w prawdziwym domu; Agni włada wielką pomyślnością. Te moce obfitości niech nam da.
Mantra 9
उषो मघोन्या वह सूनृते वार्या पुरु । अस्मभ्यं वाजिनीवति ॥
O Jutrzenko, bogata w dary, przynieś nam, o Moco luminicznej prawej mowy, wiele pożądanych skarbów; przynieś je nam, o pełna obfitości siły.
Mantra 10
तत्सु नः सविता भगो वरुणो मित्रो अर्यमा । इन्द्रो नो राधसा गमत् ॥
Niech to boskie działanie przyjdzie do nas: Sawitar napędzający, Bhaga rozdzielca, Waruna rozległa czystość, Mitra harmonizator, Arjaman szlachetne prawo; i niech Indra przyjdzie do nas z obfitością wypełnienia.
A questioning invocation: who truly protects—Vasus, Heaven–Earth, Aditi, Varuṇa–Mitra—and who grants ‘varivas’ (wide freedom) within the sacrifice against oppressive mortal forces.
The hymn expands from immediate protection to cosmic process: the sustaining divinities are praised as deep, foundational powers, and the world’s currents are pictured as purposeful movement toward their goal.
The cosmic image of forces pressing onward like rivers toward the ocean—suggesting irresistible, ordered movement under divine governance and the inevitability of ṛta when properly invoked.
A compact concluding petition calling Savitṛ, Bhaga, Varuṇa, Mitra, Aryaman—and Indra—to come with rādhas (bounty/fulfillment), sealing protection with prosperity.
varivo dhāti
नू रोदसी अहिना बुध्न्येन स्तुवीत देवी अप्येभिरिष्टैः । समुद्रं न संचरणे सनिष्यवो घर्मस्वरसो नद्यो अप व्रन् ॥indro no rādhasā gamat
It asks multiple divine powers to protect the worshipper and to create “varivas”—a wide, unobstructed space of safety and well-being—so the sacrifice and life-path can proceed without hindrance.
Because the hymn treats protection and success as a shared divine function: stability (Vasus), support (Heaven–Earth), boundless shelter (Aditi), moral order and harmony (Varuṇa–Mitra), and prosperous distribution and strength (other Ādityas and Indra).
Varivas means “wide space” or “free room”—both outer freedom from obstacles and inner relief from constriction—so that one can act rightly, worship effectively, and live without oppressive interference.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.