
Sukta 4.54
Vāmadeva Gautama (traditional attribution for Mandala 4; hymn 4.54 commonly ascribed to Vāmadeva)
Triṣṭubh (probable; RV 4.54 is predominantly Triṣṭubh in tradition—verify at pada-count level for critical editions)
Ten krótki hymn chwali Savitṛa jako Boskiego Poruszyciela, który budzi kult, rozdziela skarby i ustanawia najlepsze "draviṇa" (substancję, moc, dobrobyt) w czcicielu. Podkreśla on niewyczerpany zasięg prawdziwego poruszenia Savitṛa - od szerokości ziemi do wysokości nieba - i kończy się wezwaniem szerszego kręgu bóstw o ochronę i pokój poprzez trzykrotne codzienne pobudzanie szczęścia przez Savitṛa.
Mantra 1
अभूद्देवः सविता वन्द्यो नु न इदानीमह्न उपवाच्यो नृभिः । वि यो रत्ना भजति मानवेभ्यः श्रेष्ठं नो अत्र द्रविणं यथा दधत् ॥
Teraz bóg Savitṛ stał się prawdziwie godnym czci przez nas, godnym wezwania przez moce ludzkie w tym właśnie dniu; on, który rozdziela wewnętrzne skarby poszukującym - niech tu ustanowi w nas najznakomitszą pełnię substancji i siły.
Mantra 2
देवेभ्यो हि प्रथमं यज्ञियेभ्योऽमृतत्वं सुवसि भागमुत्तमम् । आदिद्दामानं सवितर्व्यूर्णुषेऽनूचीना जीविता मानुषेभ्यः ॥
Albowiem najpierw boskim istotom godnym ofiary nadajesz ruch najwyższy udział nieśmiertelności; potem, o Savitṛ, rozwijasz odmierzone ustawy i w ich śladzie rozciągasz strumienie życia dla istot ludzkich.
Mantra 3
अचित्ती यच्चकृमा दैव्ये जने दीनैर्दक्षैः प्रभूती पूरुषत्वता । देवेषु च सवितर्मानुषेषु च त्वं नो अत्र सुवतादनागसः ॥
Cokolwiek uczyniliśmy w boskim rodzaju z zaciemnionym zrozumieniem, z osłabionymi zdolnościami, przez przymus ludzkiego sposobu bycia - o Savitṛ, wśród bogów i wśród ludzi, tu pchnij nas w słuszny ruch, czyniąc nas bez winy.
Mantra 4
न प्रमिये सवितुर्दैव्यस्य तद्यथा विश्वं भुवनं धारयिष्यति । यत्पृथिव्या वरिमन्ना स्वङ्गुरिर्वर्ष्मन्दिवः सुवति सत्यमस्य तत् ॥
Nie do zmierzenia jest to, co należy do boskiego Savitṛ - jak on podtrzyma całe stawanie się; albowiem od szerokości ziemi do szczytu niebios jego prawdziwy pęd wychodzi: to jest jego prawda.
Mantra 5
इन्द्रज्येष्ठान्बृहद्भ्यः पर्वतेभ्यः क्षयाँ एभ्यः सुवसि पस्त्यावतः । यथायथा पतयन्तो वियेमिर एवैव तस्थुः सवितः सवाय ते ॥
Z wielkich szczytów, gdzie Indra jest najprzedniejszy, nadajesz ruch dla nich mieszkaniom bogatym w ustaloną pełnię; i jak skrzydlaci rozpościerają się w swych lotach, tak zaprawdę zajmują swe stacje według twego pędu, o Savitṛ.
Mantra 6
ये ते त्रिरहन्त्सवितः सवासो दिवेदिवे सौभगमासुवन्ति । इन्द्रो द्यावापृथिवी सिन्धुरद्भिरादित्यैर्नो अदितिः शर्म यंसत् ॥
Te twe pędy, o Savitṛ, które trzykrotnie każdego dnia rodzą błogość - niech Indra, Niebo-i-Ziemia, Rzeka ze swymi wodami i Aditi z Ādityami dadzą nam schroniący pokój.
Savitṛ is declared newly present and worthy of praise—invoked “today,” here and now, by human powers.
The hymn unfolds Savitṛ as the giver who apportions treasures and establishes the best plenitude in the worshipper; his action is not merely material but ordering and uplifting.
The revelation of Savitṛ’s immeasurability: his true impulsion ranges from earth’s wideness to heaven’s summit and upholds the whole world-becoming.
A final prayer that Savitṛ’s threefold daily impulses yield felicity, and that allied cosmic deities grant sheltering peace (śarma).
अभूद्देवः सविता वन्द्यो नु न इदानीमह्न उपवाच्यो नृभिः । वि यो रत्ना भजति मानवेभ्यः श्रेष्ठं नो अत्र द्रविणं यथा दधत् ॥na pramiye savitur daivyasya
trir ahan ... saubhagam āsuvanti
Savitṛ is the divine solar Impeller who awakens beings and prayers, directs right activity, and distributes “treasures” (ratna) to people according to truth (satya) and order (ṛta).
That Savitṛ’s power is vast and immeasurable, sustaining the whole world, and that his impulse can establish the best prosperity, strength, and right movement in the worshipper.
The hymn closes by widening the blessing: Savitṛ’s impulse brings good fortune, and these allied cosmic powers are invoked to grant protection (śarma) and peace as the results of that right impulsion.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.