
Sukta 4.56
Vāmadeva Gautama (traditional for Mandala 4)
Trishtubh (probable; verify)
Ten hymn chwali Dyāvāpṛthivī (Niebo-i-Ziemię) jako pierwotnych, rozległych rodziców, którzy poszerzają przestrzeń, podtrzymują ṛtę (porządek kosmiczny) i sprawiają, że ofiara jaśnieje. Vāmadeva prosi ich, aby stali się lśniący dzięki czystym hymnom, aby udzielili szerokiej ochrony i aby zasiedli wokół jaźni, by czciciel mógł stać pewnie na właściwej ścieżce.
Mantra 1
मही द्यावापृथिवी इह ज्येष्ठे रुचा भवतां शुचयद्भिरर्कैः । यत्सीं वरिष्ठे बृहती विमिन्वन्रुवद्धोक्षा पप्रथानेभिरेवैः ॥
Potężne Niebo i Ziemia, tu w waszej pierwotności, stańcie się luminiczne dla nas przez oczyszczające hymny. Gdy bowiem w najwyższej szerokości Ogromna mierzy swoje przestrzenie, ryczący Byk rozpościera je swoimi ekspandującymi impulsami.
Mantra 2
देवी देवेभिर्यजते यजत्रैरमिनती तस्थतुरुक्षमाणे । ऋतावरी अद्रुहा देवपुत्रे यज्ञस्य नेत्री शुचयद्भिरर्कैः ॥
Dwie Boginie stoją niewzruszenie z bogami godnymi czci, niezmniejszone, rozlewając swój wzrost. Strażczynie Prawdy, bez oszustwa, córki Boskości, one prowadzą ofiarę przez oczyszczające hymny.
Mantra 3
स इत्स्वपा भुवनेष्वास य इमे द्यावापृथिवी जजान । उर्वी गभीरे रजसी सुमेके अवंशे धीरः शच्या समैरत् ॥
On zaprawdę, doskonały sprawca, był obecny w światach, ten, który zrodził te Niebiosa i Ziemię. Szerokie i głębokie są dwie świetliste sfery, dobrze utwierdzone; w nieprzerwanym porządku wieszcz, swą skuteczną mocą, doprowadził je do harmonii.
Mantra 4
नू रोदसी बृहद्भिर्नो वरूथैः पत्नीवद्भिरिषयन्ती सजोषाः । उरूची विश्वे यजते नि पातं धिया स्याम रथ्यः सदासाः ॥
Niech teraz Niebiosa i Ziemia chronią nas swymi rozległymi schronieniami, swymi mocami jak małżonkowie działając w jednej zgodzie. Szeroko świecące, godne czci dla wszystkich, niech nas strzegą; a przez natchnioną myśl niech staniemy się zdolni do podróży, niezachwiani towarzysze ścieżki.
Mantra 5
प्र वां महि द्यवी अभ्युपस्तुतिं भरामहे । शुची उप प्रशस्तये ॥
Przynosimy wam, o rozległe Świetliste Istoty niebios, nasz wzniosły hymn zbliżenia; dla czystych mocy zbliżamy się z jasną chwałą, która otwiera drogę.
Mantra 6
पुनाने तन्वा मिथः स्वेन दक्षेण राजथः । ऊह्याथे सनादृतम् ॥
Oczyszczając się we własnym jestestwie, wzajemnie, przez swą wrodzoną moc rozróżniania rządzicie; niesiecie i podtrzymujecie od dawna Porządek Prawdy, wieczne ṛta.
Mantra 7
मही मित्रस्य साधथस्तरन्ती पिप्रती ऋतम् । परि यज्ञं नि षेदथुः ॥
Wypełniacie rozległe dzieło Mitry; przekraczając granice, pielęgnujecie i wypełniacie Porządek Prawdy. Ogarniając ofiarę, zajmujecie w niej swoje miejsce, ustanawiając harmonię w ludzkim darze.
Heaven-and-Earth are hailed as mighty and first-born/primordial, urged to shine for the worshipper through purifying hymns.
The hymn expands their cosmic role: measuring out vast space, spreading the worlds, and providing broad shelters and protection in unified accord.
They are invoked as upholders of ṛta and as the powers who accomplish Mitra’s work—establishing harmony and truth-order within the sacrifice itself.
A practical blessing is sought: guardedness, right inspiration (dhī), and steadiness/fitness for the journey—living in companionship with the path of ṛta.
मही द्यावापृथिवी इह ज्येष्ठे रुचा भवतां शुचयद्भिरर्कैः । यत्सीं वरिष्ठे बृहती विमिन्वन्रुवद्धोक्षा पप्रथानेभिरेवैः ॥नू रोदसी बृहद्भिर्नो वरूथैः पत्नीवद्भिरिषयन्ती सजोषाः । उरूची विश्वे यजते नि पातं धिया स्याम रथ्यः सदासाः ॥pari yajñaṃ ni ṣedathuḥ
They are Heaven and Earth praised together as a divine pair—the vast, ancient supports of the world who give space, stability, and protection.
The poet asks Heaven-and-Earth to shine through pure hymns, protect the worshipper with broad shelter, and establish ṛta (right order) within the sacrifice.
Mitra represents harmony and right relations; the hymn says Heaven-and-Earth ‘accomplish Mitra’s work’ by nourishing ṛta and making the yajña orderly and effective.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.