Rig Veda 3.1.14: Mandala 3, Sukta 1, Mantra 14

Sukta 3.1

Rishi: Viśvāmitra Gāthina

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

बृहन्त इद्भानवो भाऋजीकमग्निं सचन्त विद्युतो न शुक्राः । गुहेव वृद्धं सदसि स्वे अन्तरपार ऊर्वे अमृतं दुहानाः ॥

Recitation with translationRig Veda 3.1.14

Transliteration

bṛhántá id bhānávo bhā́-ṛjīkam agníṃ sacanta vidyúto ná śukrā́ḥ | guhévá vṛddháṃ sádasi své antár apā́ra ūrvé amṛ́taṃ dúhānāḥ ||

Translation

Rozległe promienie przylgnęły do Agniego promiennego, jak jasne błyskawice. Jak ten, który wzrósł w tajemnej komnacie wewnątrz własnego siedzenia, doją nieśmiertelne w bezgranicznej szerokości.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• बृहन्तः: great, lofty (ones)
• बृहन्तः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: बृहन्त् (प्रातिपदिक; √बृह् ‘to grow, be great’)

• इत्: indeed, just
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात) < इद्

• भानवः: radiant ones; beams/flames
• भानवः: Kartā
• Type: Noun/Adjective
• Root: भानु (प्रातिपदिक) अथवा भानु-वत् (भानु + वत्) ‘having radiance’

• भाऋजीकम्: the shining/bright (one) (epithet)
• भाऋजीकम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: भाऋजीक (प्रातिपदिक; वैदिक विशेषण)

• अग्निम्: Agni (fire)
• अग्निम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• सचन्ते: they accompany / attend
• सचन्ते: —
• Type: Verb
• Root: √सच् (सचँ) ‘to accompany, follow, cling to’

• विद्युतः: lightnings
• विद्युतः: Kartā (उपमान-रूपेण) / Adverbial simile
• Type: Noun
• Root: विद्युत् (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (उपमा-निपात)

• शुक्राः: bright, pure, shining
• शुक्राः: Kartā (उपमान-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: शुक्र (प्रातिपदिक)

• गुहा: a cave, hiding-place
• गुहा: Adhikaraṇa (उपमान-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: गुहा (प्रातिपदिक)

• इव: as if, like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (उपमा-निपात)

• वृद्धम्: grown, strengthened
• वृद्धम्: Karma (अग्निम्-विशेषणम्)
• Type: Adjective (past participle used adjectivally)
• Root: वृद्ध (कृदन्त/विशेषण; √वृध् ‘to grow, increase’)

• सदसि: in the seat/assembly; in the dwelling
• सदसि: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: सदस् (प्रातिपदिक)

• स्वे: in his/its own
• स्वे: Adhikaraṇa
• Type: Adjective/Pronoun
• Root: स्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अन्तर्: within
• अन्तर्: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: अन्तर् (अव्यय/उपसर्गसदृश; ‘within’)

• अपारः: boundless; not to be crossed
• अपारः: Kartā (अग्निः/सः)
• Type: Adjective
• Root: अ- + पार (प्रातिपदिक) ‘not crossing; boundless’

• ऊर्वे: in the wide expanse
• ऊर्वे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: ऊर्वी (प्रातिपदिक) ‘wide expanse’

• अमृतम्: the immortal (drink); ambrosia
• अमृतम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अमृत (प्रातिपदिक)

• दुहानाः: milking, drawing (forth)
• दुहानाः: Kartā
• Type: Participle (present middle)
• Root: √दुह् (दुहँ) ‘to milk’