Sukta 1

Mantra 1

सोमस्य मा तवसं वक्ष्यग्ने वह्निं चकर्थ विदथे यजध्यै । देवाँ अच्छा दीद्यद्युञ्जे अद्रिं शमाये अग्ने तन्वं जुषस्व ॥

হে অগ্নি, মোৰ বাবে সোমৰ তৱস, বলৱন্ত আনন্দ বহন কৰা; তুমি যজ্ঞ-বিদথত যজধাৰ্থে বহ্নি—বহনকাৰী জ্যোতি—গঢ়ি তুলিছা। দেৱতাসকলক ওচৰলৈ আনিবলৈ তুমি দীপ্ত হৈ আদ্ৰি (সোম-পেষণ শিলা) যুঁজাই দিয়া। শমায়, শান্তি-সমন্বয়ৰ বাবে, হে অগ্নি, আমাৰ তন্ব—দেহধাৰী অস্তিত্ব—গ্ৰহণ কৰি উপভোগ কৰা।

Mantra 2

प्राञ्चं यज्ञं चकृम वर्धतां गीः समिद्भिरग्निं नमसा दुवस्यन् । दिवः शशासुर्विदथा कवीनां गृत्साय चित्तवसे गातुमीषुः ॥

আমি যজ্ঞক আগুৱাই চলিবলৈ স্থাপন কৰিলোঁ; গীঃ—প্ৰেৰিত বাণী—বাঢ়ক। সমিধেৰে অগ্নিক নমস্কাৰে দেৱসেৱা কৰোঁ। কৱিসকল দিৱৰ পৰা বিদথসমূহ স্থাপন কৰিলে; গৃত্সমদৰ দৃঢ় তৱসৰ বাবেও তেওঁলোকে গতি-পথ, অগ্ৰসৰণৰ বাবে এক মাৰ্গ-উন্মোচন বিচাৰিলে।

Mantra 3

मयो दधे मेधिरः पूतदक्षो दिवः सुबन्धुर्जनुषा पृथिव्याः । अविन्दन्नु दर्शतमप्स्वन्तर्देवासो अग्निमपसि स्वसॄणाम् ॥

ময়ো (আনন্দ) তেওঁ আমাৰ ভিতৰত স্থাপন কৰিলে—মেধাবী, শুদ্ধ-বিবেচনাসম্পন্ন; দ্যৌৰ সুকিন্ধু, পৃথিৱীৰ জন্মেৰে। দেৱসকলে আপ্সু (জলসমূহত) অন্তৰ্হিত, দৰ্শনীয় অগ্নিক অৱিন্দন কৰিলে—ভগ্নীসকলৰ কৰ্মত; স্ৰোতসমূহৰ গভীৰৰ পৰা গোপন শিখা প্ৰকাশ পালে।

Mantra 4

अवर्धयन्त्सुभगं सप्त यह्वीः श्वेतं जज्ञानमरुषं महित्वा । शिशुं न जातमभ्यारुरश्वा देवासो अग्निं जनिमन्वपुष्यन् ॥

সপ্ত যহ্বী—সাত মহাশক্তিধাৰা—সুভগক বৃদ্ধি কৰিলে; জন্মত শ্বেত, মহিমাত অৰুণ। যেন অশ্বসকল নবজাত শিশুৰ ওচৰলৈ দৌৰি আহে, তেনেকৈ দেৱসকলে অগ্নিৰ ওচৰলৈ ত্বৰিত হ’ল; তেওঁৰ জননক পোষণ কৰি দীপ্ত ৰূপ বৃদ্ধি কৰিলে।

Mantra 5

शुक्रेभिरङ्गै रज आततन्वान्क्रतुं पुनानः कविभिः पवित्रैः । शोचिर्वसानः पर्यायुरपां श्रियो मिमीते बृहतीरनूनाः ॥

শুক্ৰ অঙ্গসমূহেৰে তেওঁ ৰজঃ (অন্তৰিক্ষ-প্ৰদেশ) জুৰি বিস্তাৰ কৰে; কবিসকলক পৱিত্ৰ (ছাঁকনি) কৰি ক্ৰতু (ইচ্ছা-শক্তি) শোধন কৰে। শোচিঃ (জ্যোতি) পৰিধান কৰি তেওঁ আপাম্ (জলসমূহৰ) আয়ুৰ পৰ্যন্ত পৰিব্যাপ্ত; তেওঁ সিহঁতৰ শ্ৰিয়ঃ (ঐশ্বৰ্য-দীপ্তি) মাপে—বৃহতী, অনূনা, অক্ষয় পূৰ্ণতা।

Mantra 6

वव्राजा सीमनदतीरदब्धा दिवो यह्वीरवसाना अनग्नाः । सना अत्र युवतयः सयोनीरेकं गर्भं दधिरे सप्त वाणीः ॥

দীপ্তিময়, ধ্বনিময়, অদম্য—দিব্য সেই মহতী স্রোতস্বিনীগণ অগ্নিহীন হয়েও প্রবাহিত হল। এখানে চিরকাল থেকে এক যোনি-সহচরী যুবতীগণ এক গর্ভ—একটিমাত্ৰ ভ্ৰূণ—ধাৰণ কৰিলে; সপ্ত বাণী এক গোপন জন্ম, সত্যৰ অগ্নিবীজ, বহন কৰিলে।

Mantra 7

स्तीर्णा अस्य संहतो विश्वरूपा घृतस्य योनौ स्रवथे मधूनाम् । अस्थुरत्र धेनवः पिन्वमाना मही दस्मस्य मातरा समीची ॥

তাঁৰ বাবে বহুৰূপ শক্তিসমূহ একত্ৰিত হৈ বিস্তৃত হৈ আছে; ঘৃত-জ্যোতিৰ যোনিত মধুৰসসমূহ স্ৰৱিত হয়। ইয়াত পুষ্টিদায়িনী ধেনু-সদৃশ স্ৰোতসমূহ বৃদ্ধি পাই ফুলে—আশ্চৰ্যকৰ কৰ্মকাৰীজনৰ দুয়ো মহামাতা একসুৰে অগ্ৰসর।

Mantra 8

बभ्राणः सूनो सहसो व्यद्यौद्दधानः शुक्रा रभसा वपूंषि । श्चोतन्ति धारा मधुनो घृतस्य वृषा यत्र वावृधे काव्येन ॥

সহসৰ পুত্ৰ, দীপ্তিমান হৈ তেওঁ বিস্তৃতভাৱে ঝলমল কৰে, উজ্জ্বল আৰু তীব্ৰ ৰূপসমূহ ধাৰণ কৰি। মধু আৰু ঘৃতৰ ধাৰাসমূহ টোপ টোপকৈ ঝৰে, য’ত কবিৰ প্ৰেৰিত কৌশলে বলবান বৃষভ বৃদ্ধি পায়।

Mantra 9

पितुश्चिदूधर्जनुषा विवेद व्यस्य धारा असृजद्वि धेनाः । गुहा चरन्तं सखिभिः शिवेभिर्दिवो यह्वीभिर्न गुहा बभूव ॥

পিতাৰো স্তন-উদৰ তেওঁ জন্মতেই চিনি পায়; নিজৰ ধাৰাসমূহ উন্মুক্ত কৰিলে, পোষণদায়িনী শক্তিসমূহকো মুক্ত কৰিলে। গুহাত বিচৰণ কৰোঁতে, শুভ সখাসকলৰ সৈতে, দ্যৌৰ যহ্বী—মহাশক্তিসকলৰ সৈতে—তেওঁ আৰু গোপন নাথাকিল।

Mantra 10

पितुश्च गर्भं जनितुश्च बभ्रे पूर्वीरेको अधयत्पीप्यानाः । वृष्णे सपत्नी शुचये सबन्धू उभे अस्मै मनुष्ये नि पाहि ॥

পিতাৰ আৰু জনকৰ গৰ্ভ তেওঁ বহন কৰিলে; একাই বহু শক্তিক পান কৰালে—পূৰ্ণ হৈ উঠি। বৃষৰ বাবে, শুচিৰ বাবে—দুয়ো ভগ্নী, প্ৰতিদ্বন্দ্বী তথাপি আত্মীয়—এই মানুহজনৰ বাবে দুয়োয়ে সঠিক স্থাপনাত ৰক্ষা কৰক।

Mantra 11

उरौ महाँ अनिबाधे ववर्धापो अग्निं यशसः सं हि पूर्वीः । ऋतस्य योनावशयद्दमूना जामीनामग्निरपसि स्वसॄणाम् ॥

বিস্তৃত, মহান, অবাধ ক্ষেত্ৰত তেওঁ বৃদ্ধি পাইছে; প্ৰাচীন আপঃ নিজৰ যশ একত্ৰ কৰি অগ্নিত স্থাপন কৰিলে। ঋতস্য যোনিত তেওঁ শয়ন কৰে—গৃহবাসী দমূনা; স্বসৃ-শক্তিসকলৰ কৰ্মত অগ্নি।

Mantra 12

अक्रो न बभ्रिः समिथे महीनां दिदृक्षेयः सूनवे भाऋजीकः । उदुस्रिया जनिता यो जजानापां गर्भो नृतमो यह्वो अग्निः ॥

মহাযুদ্ধত তাম্ৰবৰ্ণ দ্ৰুত অশ্বৰ দৰে, সেই দীপ্তিমান পুত্ৰ দৰ্শনীয়। তেওঁ উজ্জ্বল গাভীবোৰক ওপৰলৈ তুলিলে; যি সিহঁতৰ জনক—আপঃৰ গৰ্ভ, নৃতম, যহ্ব, অগ্নি।

Mantra 13

अपां गर्भं दर्शतमोषधीनां वना जजान सुभगा विरूपम् । देवासश्चिन्मनसा सं हि जग्मुः पनिष्ठं जातं तवसं दुवस्यन् ॥

আপঃৰ দৰ্শনীয় গৰ্ভ, ঔষধিসকলৰ বৃদ্ধি—বনসমূহে সৌভাগ্যৱান, বহুৰূপক জন্ম দিলে। দেৱতাসকলো মনত একত্ৰ হৈ, অতি আশ্চৰ্য-জাত, বলৱান জনক সেৱা কৰিলে।

Mantra 14

बृहन्त इद्भानवो भाऋजीकमग्निं सचन्त विद्युतो न शुक्राः । गुहेव वृद्धं सदसि स्वे अन्तरपार ऊर्वे अमृतं दुहानाः ॥

বৃহৎ কিৰণসমূহ ভাঋজীক অগ্নিৰ সৈতে সংলগ্ন হয়, উজ্জ্বল বিদ্যুতৰ দৰে। নিজৰ আসনত অন্তৰত গুহাৰ দৰে বৃদ্ধ হৈ, সীমাহীন বিস্তাৰত অমৃত দুহি লয়।

Mantra 15

ईळे च त्वा यजमानो हविर्भिरीळे सखित्वं सुमतिं निकामः । देवैरवो मिमीहि सं जरित्रे रक्षा च नो दम्येभिरनीकैः ॥

হে অগ্নি, যজমান আমি হৱিৰে তোমাক ঈলন কৰোঁ; হে সখা, তোমাৰ সখ্য আৰু সু-মতি (সুমতি) লাভৰ কামনাৰে তোমাকেই ঈলন কৰোঁ। দেবসকলৰ সৈতে জৰিত্ৰ (স্তোতৃ)-লৈ আমাৰ সহায় মাপি-দিয়া/বিতৰণ কৰা; আৰু তোমাৰ গৃহজাত শক্তিময় অনীক/মুখসমূহে আমাক ৰক্ষা কৰা।

Mantra 16

उपक्षेतारस्तव सुप्रणीतेऽग्ने विश्वानि धन्या दधानाः । सुरेतसा श्रवसा तुञ्जमाना अभि ष्याम पृतनायूँरदेवान् ॥

হে অগ্নি, তোমাৰ সুপ্ৰণীতি (সু-প্ৰণীতি) তলত আমি তোমাৰ ওচৰত উপক্ষেতাৰ (নিকটবাসী) হওঁ, সকলো ধন্য (সমৃদ্ধি) ধৰি থাকোঁ। সুৰেতসা (উত্তম বীৰ্য/বল) আৰু শ্রৱসা (খ্যাতি) লৈ আগবাঢ়ি, দেববিহীন যুদ্ধকামীসকলক আমি জয় কৰোঁ।

Mantra 17

आ देवानामभवः केतुरग्ने मन्द्रो विश्वानि काव्यानि विद्वान् । प्रति मर्ताँ अवासयो दमूना अनु देवान्रथिरो यासि साधन् ॥

হে অগ্নি, তুমি দেবসকলৰ কেতু (সংকেত-শিখা) হৈ উঠিছা—মন্দ্ৰ (আনন্দদায়ক), সকলো কাব্য (ঋষিবাণী) জানোতা। হে দমূনা (গৃহবাসী), তুমি মৰ্ত্যসকলক দেব-ধামৰ দিশে মুখ কৰাই দিয়া; আৰু সাধন কৰোঁতে তুমি ৰথিৰ (নিশ্চিত ৰথচালক) হৈ দেবসকলৰ অনুগামী হৈ গমন কৰ।

Mantra 18

नि दुरोणे अमृतो मर्त्यानां राजा ससाद विदथानि साधन् । घृतप्रतीक उर्विया व्यद्यौदग्निर्विश्वानि काव्यानि विद्वान् ॥

গৃহৰ ভিতৰত তেওঁ আসন ল’লে—মৰ্ত্যসকলৰ মাজত অমৃত, ৰজা; সভা-সমিতিৰ কৰ্মসমূহ সিদ্ধ কৰি। ঘৃত-প্ৰতীক মুখেৰে তেওঁ উৰ্বীয়া বিস্তাৰত দীপ্ত হ’ল; অগ্নি—সকলো কাব্য-প্ৰজ্ঞাৰ বিদ্বান।

Mantra 19

आ नो गहि सख्येभिः शिवेभिर्महान्महीभिरूतिभिः सरण्यन् । अस्मे रयिं बहुलं संतरुत्रं सुवाचं भागं यशसं कृधी नः ॥

আমালৈ আহা—শিৱ, মঙ্গলময় সখ্যসমূহসহ, হে মহান; মহৎ আৰু বিস্তৃত ঊতি (সহায়)সহ, যি আমাক নিৰাপদে গন্তব্যলৈ লৈ যায়। আমাৰ বাবে বহুল ৰয়ি—সমৃদ্ধি—সৃষ্টি কৰা, সকলো পাৰাপাৰ জয়ী; সু-বাচ, যশস্বী ভাগ আমাৰ কৰি দিয়া।

Mantra 20

एता ते अग्ने जनिमा सनानि प्र पूर्व्याय नूतनानि वोचम् । महान्ति वृष्णे सवना कृतेमा जन्मञ्जन्मन्निहितो जातवेदाः ॥

হে অগ্নি, এইবোৰ তোমাৰ জন্ম—চিৰাতন; আৰু আদিমজনৰ বাবে নতুন জন্মসমূহো মই ঘোষণা কৰোঁ। বৃষভৰ নিমিত্তে মহৎ সোম-নিষ্পেষণ সম্পন্ন হয়; জন্মে জন্মে জাতবেদা অন্তৰত নিহিত থাকে—গুপ্ত, জ্বলাই তুলিবলৈ।

Mantra 21

जन्मञ्जन्मन्निहितो जातवेदा विश्वामित्रेभिरिध्यते अजस्रः । तस्य वयं सुमतौ यज्ञियस्यापि भद्रे सौमनसे स्याम ॥

জন্মে জন্মে জাতবেদা অন্তৰত নিহিত থাকে; বিশ্বামিত্রসকলৰ দ্বাৰা তেওঁ অবিৰাম জ্বলাই তোলা হয়। সেই পূজনীয় অগ্নিৰ সুমতিত আমি থাকোঁ; শুভ, দীপ্ত সৌমনস্যত—হৃদয়ৰ মধুৰ ঐক্যত—আমিও থাকোঁ।

Mantra 22

इमं यज्ञं सहसावन्त्वं नो देवत्रा धेहि सुक्रतो रराणः । प्र यंसि होतर्बृहतीरिषो नोऽग्ने महि द्रविणमा यजस्व ॥

হে সহসাবান, সুক্রতু, আনন্দিত—এই যজ্ঞখন তুমি আমাৰ বাবে দেবদিশাত স্থাপন কৰা। হোতাৰূপে আমাৰলৈ প্ৰচুৰ, বিস্তৃত ইষা প্ৰেৰণ কৰা; হে অগ্নি, যজ্ঞ সম্পাদন কৰি মহৎ দ্ৰৱিণ—সত্তাৰ ধন—আমালৈ আন।

Mantra 23

इळामग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध । स्यान्नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे ॥

হে অগ্নি, বহুকাৰ্যসমৃদ্ধ ইলা—আহ্বানকাৰীৰ বাবে গোৰ সনি, গাভী/ৰশ্মিৰ চিৰন্তন লাভ সাধন কৰা। আমাৰ বাবে যেন পুত্ৰ, তনয়—জন্মত বিজয় আনয়—হওক; হে অগ্নি, সেইয়াই আমাৰ প্ৰতি তোমাৰ সুমতি হওক।