
Sukta 10.101
Agni, Uṣas, Dadhikrāvan; supported by Indra (indra-vat)
Triṣṭubh (probable for RV 10.101 opening)
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಒಂದೇ ಮನಸ್ಸಿನ ಸಂಗಾತಿಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ನೀಡುವ ಸಮೂಹ ಜಾಗರಣೆಯ ಕರೆಯಾಗಿದೆ: ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಚಲನೆಗೆ ತರುವುದು; ಉಷಸ್ಸನ್ನು ಮತ್ತು ದಧಿಕ್ರಾವನನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸುವುದು; ಶಕ್ತಿದಾಯಕ ಮಿತ್ರನಾಗಿ ಇಂದ್ರನ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ (ಇಂದ್ರವತ್). ರಥನಿರ್ಮಾಣದ ಜೀವಂತ ಚಿತ್ರಗಳು, “ಕುದುರೆಗಳನ್ನು” (ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು) ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ತೊಟ್ಟಿಗಳು/ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಸುವುದು—ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಸಮನ್ವಿತ, ನಿಪುಣ ಶ್ರಮವೆಂದು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ಬಲ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ವಿಜಯಯುತ ಗತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ದೃಢ ಪರಿಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿ, ಸೋಮವನ್ನು ಕುಡಿಯಲು ಮತ್ತು ಸಹಾಯ ನೀಡಲು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕರೆಯುತ್ತದೆ.
Mantra 1
उद्बुध्यध्वं समनसः सखायः समग्निमिन्ध्वं बहवः सनीळाः । दधिक्रामग्निमुषसं च देवीमिन्द्रावतोऽवसे नि ह्वये वः ॥
ಏಕಮನಸ್ಸಿನ ಸಖಿಗಳೇ, ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳಿರಿ; ಒಂದಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿರಿ—ಬಹುಜನರಾದರೂ ಒಂದೇ ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದವರು. ದಧಿಕ್ರಾವನ್, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ದೇವೀ ಉಷಸ್ಸು—ಇಂದ್ರನನ್ನು ಸಹಾಯಕ-ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಇಟ್ಟು—ನಿಮ್ಮ ಅವಸಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಅವರನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇನೆ.
Mantra 2
मन्द्रा कृणुध्वं धिय आ तनुध्वं नावमरित्रपरणीं कृणुध्वम् । इष्कृणुध्वमायुधारं कृणुध्वं प्राञ्चं यज्ञं प्र णयता सखायः ॥
ನಿಮ್ಮ ಧಿಯಗಳನ್ನು ಮಂದ (ಆನಂದಮಯ) ಮಾಡಿರಿ, ಅವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿರಿ; ಅರಿತ್ರದಿಂದ ಸಾಗುವ ನೌಕೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿರಿ. ಇಷು (ಬಾಣ) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿರಿ; ಆಯುಧಧಾರಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿರಿ. ಸಖಿಗಳೇ, ಯಜ್ಞವನ್ನು ಪ್ರಾಞ್ಚ—ನೇರವಾಗಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ—ನಡೆಸಿರಿ, ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಿರಿ.
Mantra 3
युनक्त सीरा वि युगा तनुध्वं कृते योनौ वपतेह बीजम् । गिरा च श्रुष्टिः सभरा असन्नो नेदीय इत्सृण्यः पक्वमेयात् ॥
ಸೀರಗಳನ್ನು (ಹಳಗಳನ್ನು) ಜೋಡಿಸಿರಿ; ಯುಗಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿರಿ. ಸಿದ್ಧಗೊಂಡ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಬೀಜವನ್ನು ಬಿತ್ತಿರಿ. ಭಾರವಹನಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಗಿರಾ (ವಾಣಿ-ಆಹ್ವಾನ) ಮತ್ತು ಶ್ರುಷ್ಟಿ (ತತ್ಪರ ವಿಧೇಯತೆ) ಇರಲಿ; ಆಗ ಪಕ್ವವಾದ ಲಾಭವು ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಸಮೀಪವಾಗಿ, ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬಂದು ಸೇರುವುದಾಗಲಿ.
Mantra 4
सीरा युञ्जन्ति कवयो युगा वि तन्वते पृथक् । धीरा देवेषु सुम्नया ॥
ಕವಿಗಳಾದ ಋಷಿಗಳು ಸೀರ (ಹಲ) ಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ಯುಗಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ, ತಮತಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ। ದೇವರಲ್ಲಿ ಧೀರವಾಗಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿ, ಸುಮ್ನ—ಸದುದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಕೃಪೆ—ದ್ವಾರಾ (ಕರ್ಮ) ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ॥
Mantra 5
निराहावान्कृणोतन सं वरत्रा दधातन । सिञ्चामहा अवतमुद्रिणं वयं सुषेकमनुपक्षितम् ॥
ಆಹ್ವಾನದ ಕಾಲುವೆ (ಆಹಾವಾನ) ಯನ್ನು ನಿರಾಹಾ—ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ; ವರತ್ರಾ (ರಶ್ಮಿ/ದೋರ) ಗಳನ್ನು ಸಮನ್ವಯವಾಗಿ ಇಡಿ। ನಾವು ಉದ್ರಿಣ—ಎತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಬಾವಿ/ಝರ—ವನ್ನು ಸಿಂಚಿಸುತ್ತೇವೆ: ಸುಷೇಕ, ಅನುಪಕ್ಷಿತ—ಸುಜಲಿತ, ಅಕ್ಷಯ—ಇದರಿಂದ ಒಳಗಿನ ಕರ್ಮಕ್ಷೇತ್ರ ಸಿದ್ಧವಾಗಲಿ॥
Mantra 6
इष्कृताहावमवतं सुवरत्रं सुषेचनम् । उद्रिणं सिञ्चे अक्षितम् ॥
ಆಹ್ವಾನ-ಕಾಲುವೆ (ಆಹಾವಾನ) ಯನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದಾಗ, ಅವತ—ಬಾವಿ—ಸುವರತ್ರ, ಸುಷೇಚನವಾಗುತ್ತದೆ। ಆಗ ಉದ್ರಿಣ—ಎತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಝರ—ವನ್ನು ಸಿಂಚಿಸಿ: ಅಕ್ಷಿತ—ಅಕ್ಷಯ, ಅವಿನಾಶಿ—ಇದರಿಂದ ಒಳಗಿನ ಸಮೃದ್ಧಿ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಲಿ॥
Mantra 7
प्रीणीताश्वान्हितं जयाथ स्वस्तिवाहं रथमित्कृणुध्वम् । द्रोणाहावमवतमश्मचक्रमंसत्रकोशं सिञ्चता नृपाणम् ॥
ಹೇ (ಯಜಮಾನ)ರೇ, ಅಶ್ವರూప ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ; ಮುಂದೆ ಹಿತವಾಗಿ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಜಯಿಸಿರಿ. ಸ್ವಸ್ತಿ (ಕಲ್ಯಾಣ)ವನ್ನು ಹೊರುವ ರಥವನ್ನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ರೂಪಿಸಿರಿ. ಆಹ್ವಾನದ ದ್ರೋಣೆಯಲ್ಲಿ, ಕಲ್ಲುಚಕ್ರಗಳಿರುವ ಕೂಪದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೃಢವಾಗಿ ಹಿಡಿದ ಕೋಶದಲ್ಲಿ—ನಮ್ಮ ಅಧಿಪತಿಯನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ‘ನೃಪಾಣ’ ಪಾನೀಯವನ್ನು ಸುರಿದು ತುಂಬಿಸಿರಿ.
Mantra 8
व्रजं कृणुध्वं स हि वो नृपाणो वर्म सीव्यध्वं बहुला पृथूनि । पुरः कृणुध्वमायसीरधृष्टा मा वः सुस्रोच्चमसो दृंहता तम् ॥
ವ್ರಜ (ಆವರಣ/ಗೋಡೆ)ವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿರಿ—ಅದೇ ನಿಮ್ಮ ನೃಪಾಣ (ಪೋಷಕ ಪಾನೀಯ). ಬಹಳವೂ ವಿಶಾಲವೂ ಆದ ಕವಚಗಳನ್ನು ಹೊಲೆಯಿರಿ. ಅಯಸೀ (ಕಬ್ಬಿಣದ) ಪುರಗಳನ್ನು—ಅಧೃಷ್ಟ, ಅಜೇಯ—ಸ್ಥಾಪಿಸಿರಿ. ನಿಮ್ಮ ಮಸ (ಪಾತ್ರೆ/ಕಪ್) ಒರೆಯದಿರಲಿ; ಅದನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಬಲಪಡಿಸಿರಿ.
Mantra 9
आ वो धियं यज्ञियां वर्त ऊतये देवा देवीं यजतां यज्ञियामिह । सा नो दुहीयद्यवसेव गत्वी सहस्रधारा पयसा मही गौः ॥
ಹೇ ದೇವರೇ, ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಧೀ (ಪವಿತ್ರ ಚಿಂತನೆ/ಪ್ರೇರಣೆ)ಯನ್ನು ನೆರವಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಿರಿ—ಇಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಿಯಾ, ಪೂಜ್ಯ ದೇವೀ ಧೀ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿರಿ. ಆ ಮಹಾ ಗೋವು, ಮೇಯಲು ಹೋಗುವ ಹಸುವಿನಂತೆ, ಪೋಷಣೆಯ ಹಾಲಿನಿಂದ ಸಹಸ್ರಧಾರಾ ಮಹಾಪ್ರವಾಹಗಳನ್ನು ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ದೋಹಲಿ.
Mantra 10
आ तू षिञ्च हरिमीं द्रोरुपस्थे वाशीभिस्तक्षताश्मन्मयीभिः । परि ष्वजध्वं दश कक्ष्याभिरुभे धुरौ प्रति वह्निं युनक्त ॥
ಬನ್ನಿರಿ; ಮರದ ದ್ರೋಣದ ಮಡಿಲಿಗೆ ಹರಿತ (ತಾಮ್ರವರ್ಣ) ಬಲವನ್ನು ಸುರಿಯಿರಿ; ಕಲ್ಲಿನಂತಿರುವ ಅಡ್ಜು/ಕೊಯ್ತಿಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿರಿ. ಹತ್ತು ಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಬಿಗಿಸಿರಿ; ಎರಡೂ ಧುರಗಳ ಮೇಲೆ ಅಗ್ನಿ-ವಾಹಕನನ್ನು ಕಟ್ಟಿರಿ—ಅವನ ದ್ವಿಶಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಯುಗದಲ್ಲಿ ನೇಯಿರಿ.
Mantra 11
उभे धुरौ वह्निरापिब्दमानोऽन्तर्योनेव चरति द्विजानिः । वनस्पतिं वन आस्थापयध्वं नि षू दधिध्वमखनन्त उत्सम् ॥
ಎರಡೂ ಧುರಗಳ ಮೇಲೆ ವಹ್ನಿ (ಅಗ್ನಿ-ವಾಹಕ) ಕುಡಿಯುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ; ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವ ಶಿಶುವಿನಂತೆ ಅವನು ದ್ವಿಜ (ಎರಡರಾಗಿ ಜನಿಸಿದ)ಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಚರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವನಸ್ಪತಿಯ ಅಧಿಪತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿರಿ; ಅದನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಇಡಿರಿ—ಉತ್ಸ (ಝರ)ವನ್ನು ತೋಡಿ ಹೊರತೆಗೆಯುತ್ತಾ.
Mantra 12
कपृन्नरः कपृथमुद्दधातन चोदयत खुदत वाजसातये । निष्टिग्र्यः पुत्रमा च्यावयोतय इन्द्रं सबाध इह सोमपीतये ॥
ಹೇ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರೇ, ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ತಂದು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಒತ್ತಿರಿ; ಹುರಿದುಂಬಿಸಿ, ತೋಡಿ—ವಾಜಸಾತಿ (ಸಮೃದ್ಧಿ-ವಿಜಯ)ಗಾಗಿ. ಹೇ ನಿಷ್ಟಿಗ್ರ್ಯ, ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನನ್ನು ಚೇತನಗೊಳಿಸು—ಸಬಾಧ (ಸಹಚರರು) ಸಹಿತ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೋಮಪಾನಕ್ಕೆ ಕರೆತರು.
It urges a group of companions to wake up, unite in purpose, kindle Agni, and carry out the sacrifice skillfully, so that divine help brings strength, victory, and abundance.
Agni starts and carries the offering, Uṣas opens the day and renews right activity, and Dadhikrāvan represents swift victorious momentum—together they launch the rite with clarity and power.
It means the invocation is supported by Indra’s characteristic power—overcoming obstacles and securing ‘winning’—so the rite is not only performed but made effective and victorious.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.