Opening the text

Sukta 1.72
Parāśara Śāktya
Agni
Triṣṭubh
Ten hymn chwali Agniego jako zawsze aktywnego boskiego rzemieślnika, który dzierży i "umieszcza" natchnione dzieła (kāvyāni) oraz staje się panem bogactw i nieśmiertelnych mocy. Przeplata obrazy kosmologiczne, ukryte tajemnice, stworzenie "dwóch oczu" Nieba i uwolnienie rzek, w teologię rytualną, gdzie Agni strzeże amṛty (nieśmiertelności) i chroni wzrost, stabilność oraz dalszą drogę składającego ofiarę.
Mantra 1
नि काव्या वेधसः शश्वतस्कर्हस्ते दधानो नर्या पुरूणि । अग्निर्भुवद्रयिपती रयीणां सत्रा चक्राणो अमृतानि विश्वा ॥
Wieczny Twórca umieszcza natchnione dzieła; trzymając w swojej dłoni wiele ludzko pomocnych mocy. Agni staje się panem pełni, nieustannie tworząc wszystkie nieśmiertelne rzeczy w nas.
Mantra 2
अस्मे वत्सं परि षन्तं न विन्दन्निच्छन्तो विश्वे अमृता अमूराः । श्रमयुवः पदव्यो धियंधास्तस्थुः पदे परमे चार्वग्नेः ॥
Tu, szukając, wszyscy niezwiedzeni nieśmiertelni nie znaleźli cielęcia, które było ukryte dookoła. Młodzi w trudzie, znalazcy ścieżek, posiadacze myśli, stanęli na najwyższej pięknej stacji Agniego.
Mantra 3
तिस्रो यदग्ने शरदस्त्वामिच्छुचिं घृतेन शुचयः सपर्यान् । नामानि चिद्दधिरे यज्ञियान्यसूदयन्त तन्वः सुजाताः ॥
Przez trzy jesienie, o Agni, czyści szukali ciebie, czystego, i służyli ci z jasnym zachwytem. Ustanowili nawet imiona należące do ofiary; a dobrze zrodzone ciała mocy zostały przebudzone do działania.
Mantra 4
आ रोदसी बृहती वेविदानाः प्र रुद्रिया जभ्रिरे यज्ञियासः । विदन्मर्तो नेमधिता चिकित्वानग्निं पदे परमे तस्थिवांसम् ॥
Do dwóch rozległych światów, przebudzonych do wiedzy, poświęceni przynieśli naprzód siłę Rudry. Śmiertelnik, wiedząc, z pewnym umieszczeniem miary, odkrył Agniego stojącego na najwyższej stacji.
Mantra 5
संजानाना उप सीदन्नभिज्ञु पत्नीवन्तो नमस्यं नमस्यन् । रिरिक्वांसस्तन्वः कृण्वत स्वाः सखा सख्युर्निमिषि रक्षमाणाः ॥
Zjednoczeni w jednym zrozumieniu, zasiedli blisko intymnego Znającego; obdarzeni mocami, które są ich towarzyszkami, ukłonili się przed tym, co godne czci. Stając się oczyszczeni i bezbłędni, ukształtowali własne ciała w swoją prawdziwą formę, przyjaciel strzegący przyjaciela w chwili wewnętrznej czujności.
Mantra 6
त्रिः सप्त यद्गुह्यानि त्वे इत्पदाविदन्निहिता यज्ञियासः । तेभी रक्षन्ते अमृतं सजोषाः पशूञ्च स्थातॄञ्चरथं च पाहि ॥
Gdy trzykroć siedem tajemnic zostało złożonych w tobie, ludzie ofiary odkryli je poprzez kroki. Przez nie, w jednolitym porozumieniu, strzegą oni nieśmiertelnego; chroń również nasze moce wzrostu, nasze stabilne fundamenty i nasz ruch na podróży.
Mantra 7
विद्वाँ अग्ने वयुनानि क्षितीनां व्यानुषक्छुरुधो जीवसे धाः । अन्तर्विद्वाँ अध्वनो देवयानानतन्द्रो दूतो अभवो हविर्वाट् ॥
Wiedząc, o Agni, o działaniach ludzkich siedzib, porządkujesz, nić po nici, szerokie bramy dla naszego życia. Wiedząc wewnętrznie o ścieżkach prowadzących do Bogów, nieznużony stałe się posłańcem, nosicielem impulsu ofiarnego.
Mantra 8
स्वाध्यो दिव आ सप्त यह्वी रायो दुरो व्यृतज्ञा अजानन् । विदद्गव्यं सरमा दृळ्हमूर्वं येना नु कं मानुषी भोजते विट् ॥
Opanowawszy siebie, siedmiu potężnych z Nieba poznało i otworzyło szeroko drzwi obfitości dzięki prawdzie, którą niesli. Saramā odnalazła silne ogrodzenie Światła, przez które teraz ludzka wspólnota dochodzi do swego udziału w rozkoszy i substancji.
Mantra 9
आ ये विश्वा स्वपत्यानि तस्थुः कृण्वानासो अमृतत्वाय गातुम् । मह्ना महद्भिः पृथिवी वि तस्थे माता पुत्रैरदितिर्धायसे वेः ॥
Ci, którzy ustanowili wszystkie szlachetne stawania się, kształtując ścieżkę ku nieśmiertelności, przez ich ogrom Ziemia stanęła szeroko. Matka Aditi, ze swymi synami, przystąpiła do czynu podtrzymywania i karmienia światów w nas.
Mantra 10
अधि श्रियं नि दधुश्चारुमस्मिन्दिवो यदक्षी अमृता अकृण्वन् । अध क्षरन्ति सिन्धवो न सृष्टाः प्र नीचीरग्ने अरुषीरजानन् ॥
Ustanowili oni piękny blask mocno w tej istocie, gdy nieśmiertelni stworzyli dwoje oczu Nieba. Wtedy rzeki płyną jakby uwolnione, o Agni, w dół rudawe prądy przyszły do poznania.
It praises Agni as the sacred fire who carries inspired power, grants abundance, and protects immortality (amṛta). The hymn also uses creation imagery—hidden secrets, Heaven’s “two eyes,” and flowing rivers—to show how Agni brings what is concealed into light.
It is a symbolic way of speaking about concealed sacrificial and cosmic powers placed within Agni. The hymn says the ritual-wise discover these mysteries “by the steps,” meaning through ordered practice, insight, and correct performance.
It can be recited during a simple fire offering or lamp worship to invoke clarity, protection, and steady progress. The key prayer is for Agni to guard vitality and increase, firm foundations, and safe movement on one’s life-journey.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.