Opening the text

Sukta 1.73
Madhucchandā Vaiśvāmitra (traditional for RV 1.73)
Agni
Gāyatrī/Anuṣṭubh not applicable here; RV 1.73 is commonly Triṣṭubh (probable for this verse)
RV 1.73 stanowi wezwanie do Agniego jako dobrze prowadzącego Hotṛ, który rozszerza "dom" (sadman) składającego ofiarę w przestrzeń błogosławieństwa, pomyślności i prawego porządku. Hymn wychwala mądre przywództwo Agniego (supraṇīti), jego moc uwalniania przepływu Ṛta (wyobrażanego jako krowy i rzeki przełamujące przeszkody), a kończy się prośbą, by słowa poety były miłe i by dobrze zaprzężone panowanie Agniego przyniosło bogactwo oraz bosko przeznaczoną sławę.
Mantra 1
रयिर्न यः पितृवित्तो वयोधाः सुप्रणीतिश्चिकितुषो न शासुः । स्योनशीरतिथिर्न प्रीणानो होतेव सद्म विधतो वि तारीत् ॥
Jak obfitość przodków i dobrze zdobyta, on podtrzymuje nasz wzrost; z doskonałym prowadzeniem poucza tych, którzy rozróżniają. Jak gość przynoszący ulgę, on zadowala; jak kapłan, otwiera dom tego, kto składa ofiarę.
Mantra 2
देवो न यः सविता सत्यमन्मा क्रत्वा निपाति वृजनानि विश्वा । पुरुप्रशस्तो अमतिर्न सत्य आत्मेव शेवो दिधिषाय्यो भूत् ॥
Jak bóg Savitṛ, którego myśl jest prawdą, przez wolę on strzeże i prostuje wszystko, co krzywe. Wielce chwalony, on nie jest fałszywym umysłem lecz prawdziwym; jak najgłębsze ja staje się dobroczynnym, którego należy mocno trzymać.
Mantra 3
देवो न यः पृथिवीं विश्वधाया उपक्षेति हितमित्रो न राजा । पुरःसदः शर्मसदो न वीरा अनवद्या पतिजुष्टेव नारी ॥
Jak bóg, on mieszka na wszystko podtrzymującej Ziemi, król z przyjaznymi przymierzami ustawionymi w harmonii. On jest tym, który zasiada na przodzie, który zasiada w pokoju, jak bohaterowie; bez skazy, jak żona umiłowana przez swego pana.
Mantra 4
तं त्वा नरो दम आ नित्यमिद्धमग्ने सचन्त क्षितिषु ध्रुवासु । अधि द्युम्नं नि दधुर्भूर्यस्मिन्भवा विश्वायुर्धरुणो रयीणाम् ॥
Tobie, którego ludzie w domu podchodzą zawsze zapalonego, o Agni, w stałych siedzibach, na tobie oni umieszczają obfite świetliste moce. Stań się dla nas podtrzymującym całe życie, stałym wsparciem obfitości.
Mantra 5
वि पृक्षो अग्ने मघवानो अश्युर्वि सूरयो ददतो विश्वमायुः । सनेम वाजं समिथेष्वर्यो भागं देवेषु श्रवसे दधानाः ॥
O Agni, niech hojni i szukający posuwają się naprzód, niech świetlni widzący rozszerzają swe dawanie przez cały okres życia. Niech zdobędziemy obfitość siły w bitwach; niech szlachetne dążenie zachowa swój udział wśród bogów, ustanawiając sławę jako słuchanie Prawdy przez duszę.
Mantra 6
ऋतस्य हि धेनवो वावशानाः स्मदूध्नीः पीपयन्त द्युभक्ताः । परावतः सुमतिं भिक्षमाणा वि सिन्धवः समया सस्रुरद्रिम् ॥
Albowiem krowy Rty, ryczące z rozkoszy, nabierają dla nas wymion, rozdzielając lśniące części. Z dalekiego zaświatów, prosząc o prawe myślenie, rzeki płyną osobno i razem, przebijając się przez skałę przeszkody.
Mantra 7
त्वे अग्ने सुमतिं भिक्षमाणा दिवि श्रवो दधिरे यज्ञियासः । नक्ता च चक्रुरुषसा विरूपे कृष्णं च वर्णमरुणं च सं धुः ॥
W tobie, o Agni, szukając prawego umysłu, ofiarnicy ustanawiają w niebie swoją prawdziwą chwałę. Noc i Jutrzenka, o odmiennych postaciach, wspólnie ustanowiły czarną barwę i czerwoną barwę, ciemność i oświetlenie uporządkowane na ich kolej.
Mantra 8
यान्राये मर्तान्त्सुषूदो अग्ने ते स्याम मघवानो वयं च । छायेव विश्वं भुवनं सिसक्ष्यापप्रिवान्रोदसी अन्तरिक्षम् ॥
Tych śmiertelników, których popychasz ku pełni, o Agni, dobry pobudzicielu, obyśmy i my byli wśród tych hojnych. Jak cieniujący cień obejmij cały świat stawania się, wypełniając dwa światy i przestrzeń pośrodku w nas.
Mantra 9
अर्वद्भिरग्ने अर्वतो नृभिर्नॄन्वीरैर्वीरान्वनुयामा त्वोताः । ईशानासः पितृवित्तस्य रायो वि सूरयः शतहिमा नो अश्युः ॥
Z naszymi rumakami, o Agni, z pędzącymi energiami, z ludźmi, z bohaterskimi mocami, obyśmy, chronieni przez ciebie, zdobyli bohaterów przez bohaterów. Stając się panami bogactwa zdobyczonego przez ojców, oby lśniący widzący zabiegali o nas w setnych miarach.
Mantra 10
एता ते अग्न उचथानि वेधो जुष्टानि सन्तु मनसे हृदे च । शकेम रायः सुधुरो यमं तेऽधि श्रवो देवभक्तं दधानाः ॥
Te wypowiedzi do ciebie, o Agni, znający, oby były miłe umysłowi i sercu. Obyśmy mogli nieść i prowadzić twoje dobrze zaprzężone rządy pełni, i obyśmy ustanowili nad nami daną przez bogów chwałę, ugruntowaną w boskiej części.
It asks Agni to lead correctly (supraṇīti), make the sacrificer’s home and ritual space flourish, remove obstructions, and grant abundance (rayi) and divinely given fame (śravas).
These are images of Ṛta (right order) and nourishment: the “cows of Ṛta” give plenty, and the rivers symbolize life-forces that Agni helps to flow by breaking through what blocks them.
It can be recited when kindling a lamp or fire, at the start of a homa, or before any focused work—invoking Agni as inner clarity and outer protection, asking for right guidance and steady prosperity.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.