Prakarana 9

Ćaupai 80.1-4

Wychodząc, Rama stanął u drzwi domu Wasziszthy. Ujrzał ludzi spalonych ogniem rozłąki. Wypowiadając łaskawe słowa, pocieszył wszystkich, a bohater Raghuwów wezwał zgromadzenie braminów. Przemawiając do swego guru, sprawił, że przyznano im roczne utrzymanie, a z czcią, darami i pokorą zjednał ich sobie. Zadowolił żebraków darami i czcią, i ucieszył swych czystych przyjaciół miłością. Następnie wezwał służące i sługi, powierzył je swemu guru i mówił z złożonymi rękami. «Panie, troszcz się o potrzeby i dobro wszystkich, i bądź im jak ojciec i matka.» Wciąż na nowo, składając obie dłonie, Rama mówił łagodne słowa do wszystkich. «Tylko ten, dzięki któremu król pozostaje szczęśliwy, jest w każdym sensie moim dobroczyńcą.»

Doha 80

Niech wszystkie moje matki nie wpadną w udrękę z powodu mojego rozstania. Uczyńcie wszystko, co do tego prowadzi, wszyscy obywatele miasta, którzy jesteście niezwykle zręczni i mądrzy.

Ćaupai 81.1-4

W ten sposób Rama pocieszył wszystkich, a z radością skłonił głowę do lotosowych stóp swego guru. Po ubłaganiu Ganapatiego, Gauri i Śiwy oraz otrzymaniu ich błogosławieństwa, Pan Raghuw wyruszył. Gdy Rama wyruszył, wielki smutek ogarnął miasto; krzyk boleści, który się w nim podniósł, nie mógł być zniesiony w słuchaniu. Pojawiły się złe znaki w Lance i głęboki żal w Ajodhji; świat bogów został przejęty jednocześnie przez radość i smutek. Gdy jego omdlenie minęło, król się przebudził, i wołając Sumantrę zaczął mówić tak. «Rama odszedł do lasu, a jednak moje życie mnie nie opuszcza. Dla jakiej przyjemności wciąż przebywa w moim ciele?» «Jaki ból mógłby być potężniejszy niż ten, że człowiek, otrzymując taki żal, porzuciłby swoje ciało i swój oddech?» Następnie, odzyskując odwagę, król rzekł: «Przyjacielu, weź rydwan i idź z nimi.»

Doha 81

Obaj książęta są niezwykle delikatni, a córka Dżanaki jest równie delikatna. Posadźcie ich na rydwanie, pokażcie im las i wróćcie, gdy miną cztery dni.

Ćaupai 82.1-4

Jeśli dwóch braci, niezłomni, nie zawróci, gdyż Rama, Pan Raghuów, jest wierny swemu słowu i niezłomny w ślubach, wtedy błagaj go złożonymi rękami: «Panie, odesłał z powrotem córkę króla Mithili.» Kiedy Sita, przerażona na widok lasu, chwyć moment i udziel jej mojej rady. Powiedz, że jej teściowa i teść wysłali tę wiadomość: «Córko, wróć z lasu, który kryje wiele trudów.» «To w domu ojca, to w domu teściów, przebywaj, gdzie ci się podoba.» W ten sposób spróbuj wszelkich sposobów; jeśli ona zawróci, będzie to podporą dla mojego życia. Jeśli nie, skutkiem będzie moja śmierć; nic nie mogę uczynić, los zwrócił się przeciwko mnie. To mówiąc, król upadł zemdlany na ziemię, wołając: «Przyprowadźcie Ramę, Lakszmanę i Sitę i pokażcie mi ich!»

Doha 82

Otrzymawszy pozwolenie, skłonił głowę i popędził rydwan z wielką prędkością; udał się tam, gdzie dwaj bracia z Sitą znajdowali się poza miastem.

Ćaupai 83.1-4

Wtedy Sumantra przekazał słowa króla i z pełną uszanowania prośbą sprawił, że Rama wsiadł na rydwan. Obaj bracia, wsiadając z Sitą na rydwan, wyruszyli, kłaniając głowy przed Ayodhyą w swoich sercach. Widząc, jak Rama odchodzi, a Ayodhya pozostaje bez opiekuna, cały lud, przepełniony boleścią, zaczął za nim podążać. Ocean Miłosierdzia pocieszał ich na wiele sposobów; z miłości zawracali, a potem znów szli za nim. Ayodhya wydawała się niezwykle przerażająca, jakby była ciemną nocą śmierci. Mężczyźni i kobiety miasta byli jak straszne bestie, i drżeli, patrząc na siebie nawzajem. Domy zdawały się miejscami kremacji, krewni duchami, a synowie, dobroczyńcy i przyjaciele posłańcami Yamy. W ogrodach więdnęły drzewa i pnącza, a rzeki i jeziora były zbyt straszne, by na nie patrzeć.

Doha 83

Konie i słonie w milionach, oswojone jelenie, bydło miejskie, ptaki cataca i pawie, kukułki, ptaki czakrawaka, papugi i majny, żurawie, łabędzie i kuropatwy.

Ćaupai 84.1-4

Wszyscy stali nieruchomo, przytłoczeni żalem rozłąki z Ramą, jakby postacie namalowane i umieszczone na obrazie. Miasto było jak rozległy, gęsty las, a wszyscy jego mężowie i niewiasty były licznymi ptakami i zwierzętami w nim. Opatrzność uczyniła Kaikei kobietą dzikich plemion, łowczynią, która rozpaliła nieznośny pożar lasu we wszystkich dziesięciu kierunkach. Nie mogąc znieść ognia rozłąki z Ramą, wszyscy wyruszyli, uciekając w udręce. Wszyscy rozważali w swoich umysłach, że nie ma szczęścia bez Ramy, Lakszmany i Sity. Gdzie jest Rama, tam jest całe zgromadzenie i wszelka pociecha; bez Bohatera Raghuów Ajodhja jest bezużyteczna. Stanowczo tak postanowiwszy, wyruszyli z nim, opuszczając domy, których rozkosze nawet bogowie ledwo mogą osiągnąć. Ci, którzy miłują lotosowe stopy Ramy, czyż przyjemności zmysłów mogą kiedykolwiek ich podbić?

Doha 84

Dzieci i starcy opuścili swoje domy, a wszyscy ludzie połączyli się razem. Pierwszego dnia Pan Raghuwów uczynił swoje mieszkanie na brzegu Tamasy.

Ćaupai 85.1-4

Gdy Pan Raghuów ujrzał lud opanowany przez miłość, Jego współczujące serce zostało głęboko zasmucone. Raghunath, Pan, jest pełen miłosierdzia; szybko odczuwa cudzy ból. Wypowiadając słowa pełne miłości, łagodne i przyjemne, Rama wyjaśniał ludowi na wiele sposobów. Udzielił im wielu nauk o obowiązku, lecz lud, opanowany przez miłość, nie zawracał. Ich dobroć i przywiązanie nie dały się porzucić, a Pan Raghuów popadł w zakłopotanie. Lud, przezwyciężony przez żal i zmęczenie, zasnął, umysły nieco zamglone przez boską iluzję. Gdy minęły dwie straże nocne, Rama z miłością przemówił do ministra. Prowadź rydwan, ścierając ślady, drogi przyjacielu; sprawa nie da się załatwić żadnym innym sposobem.

Doha 85

Rama, Lakshmana i Sita weszli na rydwan, kłaniając głowami u stóp Shambhu. Minister natychmiast poprowadził rydwan, ukrywając ich ślady, jeżdżąc tu i tam.

Ćaupai 86.1-4

Gdy nastał świt, wszyscy ludzie się przebudzili i powstał wielki zgiełk: Rama odszedł. Szukając rydwanu, nie mogli go nigdzie znaleźć i wołając «Rama, Rama», biegali we wszystkich kierunkach. Jakby okręt zatonął w oceanie, a wielkie grono kupców pogrążyło się w udręce. Mówili do siebie: «Wiedząc o naszej nędzy, Rama nas opuścił.» Przyganiali sobie i zazdrościli rybom, wołając: «Przeklęte niech będzie życie bez Bohatera Raghuów!» «Jeśli Los spowodował rozłąkę z naszym ukochanym, dlaczego nie darował nam śmierci, gdy o nią prosiliśmy?» Składając wiele takich lamentów, powrócili do Ajodhji, pełni palącego bólu. Straszliwy ból tej rozłąki nie da się opisać; tylko nadzieja na jego powrót w wyznaczonym czasie utrzymywała ich wszystkich przy życiu.

Doha 86

Dla ujrzenia ponownie Ramy, mężczyźni i kobiety zaczęli zachowywać śluby i posty; byli jak ptaki czakwa i czakwi oraz lotosy, pozostawione w opuszczeniu, gdy słońce, wróg ciemności, odeszło.

Ćaupai 87.1-4

Dwaj bracia, wraz z Sitą i ministrem, podążali dalej i dotarli do Shringaverpur. Rama zszedł, a ujrzawszy rzekę bogów, oddał jej pokłon z szczególną radością. Lakshmana, minister i Sita złożyli rzece pokłony, a Rama radował się wraz z nimi wszystkimi. Ganga jest źródłem wszelkiej radości i błogosławieństwa, dającą wszelkie szczęście i usuwającą wszelki ból. Opowiadając wciąż na nowo niezliczone opowieści i epizody, Rama wpatrywał się w fale Gangi. Opowiedział ministrowi, swemu młodszemu bratu i ukochanej Sicie o wielkiej chwale rzeki bogów. Wykąpali się, a zmęczenie drogi znikło; pijąc czystą wodę, ich serca napełniły się radością. Tego, przez którego wspomnienie znika ciężar zmęczenia, mówienie o Nim w kontekście zmęczenia jest jedynie świeckim sposobem postępowania.

Doha 87

Rama, sztandar rodu słonecznego, jest czysty, pełen istnienia, świadomości i błogości, samo źródło radości. On jest mostem przez ocean ziemskiego bytu, a jednak działa jak ludzie, naśladując ich zwyczaje.

Ćaupai 88.1-4

Gdy Guha, niszada, otrzymał tę wieść, napełnił się radością i wezwał swoich drogich krewnych. Wziął owoce i korzenie, i naładował nimi ciężkie kosze jako dar, i wyruszył na spotkanie Pana, z bezgraniczną radością w sercu. Oddał pokłon, złożył dar przed nim i wpatrywał się w Pana z głęboką miłością. Pan Raghuwów, przepełniony naturalnym afektem, posadził Guhę blisko siebie i zapytał o jego pomyślność. «Panie, mam się dobrze, skoro ujrzałem twoje stopy lotosu. Zaliczam się, wśród twoich sług, do tych, którzy stali się naczyniem dobrej fortuny.» «Mój panie, ziemia, bogactwo i dom należą wszystkie do ciebie. Ja jestem tylko niskim człowiekiem, tak jak moja rodzina.» «Bądź łaskawy, postaw swoją stopę w naszym mieście i uznaj mnie za swojego sługę, aby wszyscy ludzie zazdrościli mojego szczęścia.» Rama rzekł: «Mądry przyjacielu, wszystko, co powiedziałeś, jest prawdą; lecz mój ojciec dał mi inne polecenie.»

Doha 88

Przez czternaście lat będziesz mieszkać w lesie w przebraniu ascety, żywiąc się korzeniami i owocami. Mieszkanie we wsi nie jest odpowiednie; słysząc to, Guha został obciążony smutkiem.

Ćaupai 89.1-4

Contemplując piękność Ramy, Lakszmany i Sity, mężczyźni i niewiasty ze wsi mówili z miłością. Powiedz nam, przyjaciółko, jacyż to muszą być rodzice, którzy wysłali takie dzieci do lasu? Niektórzy rzekli: «Król postąpił dobrze, gdyż Opatrzność dała naszym oczom radość tego widoku.» Wtedy pan Niszadów rozmyślał w swoim sercu i uznał drzewo shinsapa za urocze miejsce. Zabrał Pana Raghuwów i pokazał mu to miejsce, a Rama rzekł, że jest ono zachwycające na wszelki sposób. Mieszkańcy wsi oddali swoje uszanowanie i powrócili do domów, a Rama, najlepszy z Raghuwów, udał się, by odprawić swoje wieczorne nabożeństwa. Guha przygotował posłanie i rozścielił je, miękkie i piękne, zrobione z trawy kusza i delikatnych liści. Znając, które owoce i korzenie były czyste, słodkie i delikatne, napełniał liściaste czarki wciąż na nowo i trzymał je gotowe w swej dłoni.

Doha 89

Po zjedzeniu bulw, korzeni i owoców wraz z Sitą, Sumantrą i swoim bratem, klejnot rodu Raghu położył się do snu, podczas gdy jego brat masował mu stopy.