Sarga 43

Verse 1

ततः समीक्ष्य शयने सन्नं शोकेन पार्थिवम् ।कौशल्या पुत्रशोकार्ता तमुवाच महीपतिम् ॥१॥

Wtedy Kausalja, strapiona żalem za synem, spojrzała na króla leżącego na łożu, wyczerpanego smutkiem, i przemówiła do tego pana ziemi.

Verse 2

राघवे नरशार्दूले विषमुप्त्वाहिजिह्मगा ।विचरिष्यति कैकेयी निर्मुक्तेव हि पन्नगी ॥२॥

Przewrotna jak wąż, Kajkeji wylała swą truciznę na Raghavę, tygrysa wśród ludzi; a teraz, jak wężowa samica, która zrzuciła swą starą skórę, będzie wędrować bez skrępowania.

Verse 3

विवास्य रामं सुभगा लब्धकामा समाहिता ।त्रासयिष्यति मां भूयो दुष्टाहिरिव वेश्मनि ॥३॥

Wygnawszy Ramę na wygnanie, ona, zadowolona, z spełnionym pragnieniem i uspokojonym umysłem, będzie mnie przerażać raz po raz, jak złośliwy wąż wewnątrz domu.

Verse 4

अथ स्म नगरे रामश्चरन् भैक्षं गृहे वसेत् ।कामकारो वरं दातुमपि दासं ममात्मजम् ॥४॥

Lepiej byłoby oddać mego syna nawet jako niewolnika jej zachciankom; wtedy przynajmniej Rama mógłby pozostać w mieście, przebywając w domu i utrzymując się z jałmużny, spełniając swój obowiązek.

Verse 5

पातयित्वा तु कैकेय्या रामं स्थानाद्यथेष्टतः ।प्रदिष्टो रक्षसां भागः पर्वणीवाहिताग्निना ॥५॥

Strąciwszy Ramę z jego prawowitej pozycji wedle swej woli, Kajkeji postąpiła jak ofiarnik, który w dzień świętego obrzędu przydziela udział ofiarny przeznaczony dla bogów rakszasom.

Verse 6

गजराजगतिर्वीरो महाबाहुर्धनुर्धरः ।वनमाविशते नूनं सभार्य स्सह लक्ष्मणः ॥६॥

Mój bohaterski syn, o potężnych ramionach, dźwigający łuk, poruszający się z chodem słonia-króla, musi teraz zaprawdę wkraczać do lasu, wraz z żoną Sitą i z Lakszmaną.

Verse 7

वने त्वदृष्टदुःखानां केकय्यानुमते त्वया ।त्यक्तानां वनवासाय कान्ववस्था भविष्यति ॥७॥

W lesie, za zgodą Kaikeji i za twoim przyzwoleniem, wygnałeś tych, którzy nigdy wcześniej nie zaznali cierpienia, by mieszkali w lesie. W jakim stanie tam będą?

Verse 8

ते रत्नहीनास्तरुणाः फलकाले विवासिताः ।कथं वत्स्यन्ति कृपणाः फलमूलैः कृताशनाः ॥८॥

Pozbawieni klejnotów i wygnańcy w kwiecie młodości, w porze przeznaczonej na rozkosze, jak będą żyć ci nieszczęśni, żywiąc się owocami i korzeniami?

Verse 9

अपीदानीं स कालस्स्यान्मम शोकक्षय श्शिवः ।सभार्यं यत्सह भ्रात्रा पश्येयमिह राघवम् ॥९॥

Czy nadejdzie teraz ten pomyślny czas, który położy kres mojemu żalowi, gdybym mógł ujrzeć tu Ragawę z żoną i bratem?

Verse 10

श्रृत्वैवोपस्थितौ वीरौ कदायोध्या भविष्यति ।यशस्विनी हृष्टजना सूच्छ्रितध्वजमालिनी ॥१०॥

Kiedy Ajodhja znów będzie sławna, kiedy na samą wieść, że dwaj bohaterowie powrócili, jej ludzie będą się radować, a miasto będzie przyozdobione rzędami sztandarów wzniesionych w górę?

Verse 11

कदा प्रेक्ष्य नरव्याघ्रावरण्यात्पुनरागतौ ।नन्दिष्यति पुरी हृष्टा समुद्र इव पर्वणि ॥११॥

Kiedy miasto, zachwycone, będzie się radować na widok tych tygrysów wśród ludzi powróciwszy z lasu, rozpływając się w radości jak morze podczas przypływu w pełni księżyca?

Verse 12

कदाऽयोध्यां महाबाहुः पुरीं वीरः प्रवेक्ष्यति ।पुरस्कृत्य रथे सीतां वृषभो गोवधूमिव ॥१२॥

Kiedy ten potężnoramienny bohater wkroczy do miasta Ajodhji, umieściwszy Sitę przed sobą na rydwanie, jak byk podążający za krową?

Verse 13

कदा प्राणिसहस्राणि राजमार्गे ममात्मजौ ।लाजैरवकिरिष्यन्ति प्रविशन्तावरिन्दमौ ॥१३॥

Kiedy tysiące ludzi na królewskiej drodze będą sypać prażone ziarno, gdy moi dwaj synowie, pogromcy wrogów, będą wkraczać do miasta?

Verse 14

प्रविशन्तौ कदाऽयोध्यां द्रक्ष्यामि शुभकुण्डलौ ।उदग्रायुधनिस्त्रिंशौ सश्रृङ्गाविव पर्वतौ ॥१४॥

Kiedy ujrzę ich obu wchodzących do Ajodhji, noszących pomyślne kolczyki, z bronią i mieczami wzniesionymi wysoko, jak dwie góry z wyniosłymi szczytami?

Verse 15

कदासुमनसः कन्याद्विजातीनां फलानि च ।प्रदिशन्तः पुरीं हृष्टाः करिष्यन्ति प्रदक्षिणम् ॥१५॥

Kiedy oni, radujący się, dokonają pomyślnego obchodzenia miasta, podczas gdy młode panny i bramini będą im ofiarowywać kwiaty i owoce?

Verse 16

कदा परिणतो बुद्ध्या वयसा चामरप्रभः ।अभ्युपैष्यति धर्मज्ञस्त्रिवर्ष इव मां ललन् ॥१६॥

Kiedy Rama, znawca dharmy, promienny boskim blaskiem, dojrzały w mądrości i w latach, powróci do mnie, pełen czułej pieszczoty jak trzyletnie dziecko?

Verse 17

निस्संशयं मया मन्ये पुरा वीर कदर्यया ।पातुकामेषु वत्सेषु मातृ़णां शातितास्स्तनाः ॥१७॥

Bez wątpienia, o dzielny, sądzę że w dawnym czasie, z chciwego okrucieństwa, poćwiartowałem wymiona matek, gdy ich cielęta pragnęły pić; dlatego to cierpienie mnie spotkało.

Verse 18

साहं गौरिव सिंहेन विवत्सा वत्सला कृता ।कैकेय्या पुरुषव्याघ्र बालवत्सेव गौर्बलात् ॥१८॥

O tygrysie wśród ludzi, ja, jak krowa, która kocha swoje cielę, zostałam pozbawiona cielęcia przez Kajkeji, siłą odarta, jakby lew porwał młode cielę od swej matki.

Verse 19

न हि तावद्गुणैर्जुष्टं सर्वशास्त्रविशारदम् ।एकपुत्रा विना पुत्रमहं जीवितुमुत्सहे ॥१९॥

Ja, która mam tylko tego jednego syna, nie mogę znieść życia bez niego: syna obdarzonego takimi cnotami i biegłego we wszystkich śastrach.

Verse 20

न हि मे जीविते किञ्चित्सामर्थ्यमिह कल्प्यते ।अपश्यन्त्याः प्रियं पुत्रं महाबाहुं महाबलम् ॥२०॥

W tym życiu nie znajduję żadnej siły, by dalej żyć, jeśli nie mogę oglądać mego ukochanego syna, o potężnych ramionach i ogromnej sile.

Verse 21

अयं हि मां दीपयते समुत्थितः तनूजशोकप्रभवो हुताशनः ।महीमिमां रश्मिभिरुद्धतप्रभः यथा निदाघे भगवान् दिवाकरः ॥२१॥

Ten ogień, zrodzony z żalu po moim synu i teraz rozpalony, pali mnie - tak jak w upale lata boskie Słońce spala ziemię swymi gwałtownymi promieniami.