Sarga 115

Verse 1

ततो निक्षिप्य मातृ़ स्स अयोध्यायां दृढ व्रतः ।भरत श्शोकसन्तप्तो गुरूनिदमथाब्रवीत् ॥१॥

Wtedy Bharata, niezłomny w swojej przysiędze, po osiedleniu matek w Ajodhji i opalony żalem, przemówił tymi słowami do starszyzny.

Verse 2

नन्दिग्रामं गमिष्यामि सर्वानामन्त्रयेऽद्य वः ।तत्र दुःखमिदं सर्वं सहिष्ये राघवं विना ॥२॥

Dziś żegnam się z wami wszystkimi; uda się do Nandigrāmy. Tam, bez Rāghavy, zniosę cały ten smutek.

Verse 3

गतश्च वा दिवं राजा वनस्थश्च गुरुर्मम ।रामं प्रतीक्षे राज्याय स हि राजा महायशाः ॥३॥

Król odszedł do nieba, a mój starszy brat - mój czcigodny przewodnik - przebywa w lesie. Będę oczekiwał Ramy, by objął królestwo, bo on sam jest sławnym, wielce renomowanym królem.

Verse 4

एतच्छ्रुत्वा शुभं वाक्यं भरतस्य महात्मनः ।अब्रुवन्मन्त्रिणस्सर्वे वसिष्ठश्च पुरोहितः ॥४॥

Usłyszawszy te pomyślne słowa wielkodusznego Bharaty, wszyscy ministrowie - a także Wasisztha, królewski kapłan - odpowiedzieli.

Verse 5

सुभृशं श्लाघनीयं च यदुक्तं भरत त्वया ।वचनं भ्रातृवात्सल्यादनुरूपं तवैव तत् ॥५॥

O Bharato, słowa, które wypowiedziałeś - zrodzone z głębokiej miłości do brata - są niezwykle godne pochwały, a takie postępowanie prawdziwie przystoi tobie.

Verse 6

नित्यं ते बन्धुलुब्धस्य तिष्ठतो भ्रातृसौहृदे ।आर्यमार्गं प्रपन्नस्य नानुमन्येत कः पुमान् ॥६॥

Ponieważ jesteś zawsze oddany swoim bliskim, niezachwiany w życzliwości dla braci i kroczysz szlachetną ścieżką - ktoż by nie pochwalił twojej decyzji?

Verse 7

मन्त्रिणां वचनं श्रुत्वा यथाभिलषितं प्रियम् ।अब्रवीत्सारथिं वाक्यं रथो मे युज्यतामिति ॥७॥

Usłyszawszy miłe słowa ministrów, zgodne z jego pragnieniem, rzekł do woźnicy: Zaprzęgnij mój rydwan.

Verse 8

प्रहृष्टवदन स्सर्वा मातृ़ स्समभिवाद्य सः ।आरुरोह रथं श्रीमान् शत्रुघ्नेन समन्वितः ॥८॥

Z promienną, radosną twarzą dostojny Bharata skłonił się z czcią wszystkim swoim matkom, a następnie, w towarzystwie Śatrughny, wsiadł na rydwan.

Verse 9

आरुह्य च रथं शीघ्रं शत्रुघ्नभरतावुभौ ।ययतुः परमप्रीतौ वृतौ मन्त्रिपुरोहितैः ॥९॥

Bharata i Śatrughna, obu ogromnie uradowanych, szybko wsiadło na rydwan i wyruszyło w drogę, otoczeni przez ministrów i kapłanów.

Verse 10

अग्रतो गुरवः सर्वे वसिष्ठप्रमुखा द्विजाः ।प्रययुः प्राङ्ग्मुखा स्सर्वे नन्दिग्रामो यतोऽभवत् ॥१०॥

Wszyscy starsi, bramini na czele z Wasisztą, ruszyli przodem, zwróceni na wschód, podążając w stronę, gdzie leżała wioska Nandi.

Verse 11

बलं च तदनाहूतं गजाश्वरथसङ्कुलम् ।प्रययौ भरते याते सर्वे च पुरवासिनः ॥११॥

A gdy Bharata wyruszył, armia, pełna słoni, koni i rydwanów, również wyruszyła niewezwana, tak samo jak wszyscy mieszkańcy miasta.

Verse 12

रथस्थः स तु धर्मात्मा भरतो भ्रातृवत्सलः ।नन्दिग्रामं ययौ तूर्णं शिरस्यादाय पादुके ॥१२॥

Bharata, sprawiedliwy i oddany bratu, jadąc na rydwanie, szybko udał się do wioski Nandi, niosąc na głowie sandały Ramy.

Verse 13

ततस्तु भरतः क्षिप्रं नन्दिग्रामं प्रविश्य सः ।अवतीर्य रथात्तूर्णं गुरूनिदमुवाच ह ॥१३॥

Wtedy Bharata szybko wszedł do wioski Nandi; natychmiast zsiadł z rydwanu i zwrócił się do starszyzny, mówiąc te słowa.

Verse 14

एतद्राज्यं मम भ्रात्रा दत्तं सन्नयासवत्स्वयम् ।योगक्षेमवहे चेमे पादुके हेमभूषिते ॥१४॥

To królestwo mój brat sam powierzył mi jako święty depozyt. A te sandały przyozdobione złotem, niosące odpowiedzialność za bezpieczeństwo i dobro królestwa, również zostały mi powierzone.

Verse 15

भरत श्शिरसा कृत्वा सन्न्यासं पादुके ततः ।अब्रवीद्धुःखसंतप्त स्सर्वं प्रकृतिमण्डलम् ॥१५॥

Wtedy Bharata, umieszczając powierzone sandały na swojej głowie i opalony żalem, przemówił do całego zgromadzenia królestwa.

Verse 16

छत्रं धारयत क्षिप्रमार्यपादाविमौ मतौ ।आभ्यां राज्ये स्थितो धर्मः पादुकाभ्यां गुरोर्मम ॥१६॥

Trzymajcie natychmiast parasol królewski. Te są uznawane za czcigodne stopy mojego brata; przez te sandały mojego czcigodnego starszego brata dharma stanie się ustanowiona w królestwie.

Verse 17

भ्रात्रा हि मयि संन्यासो निक्षिप्त स्सौहृदादयम् ।तमिमं पालयिष्यामि राघवागमनं प्रति ॥१७॥

Zaprawdę, z miłości mój brat złożył to zaufanie we mnie. Będę strzegł tego świętego depozytu aż do powrotu Raghowy.

Verse 18

क्षिप्रं संयोजयित्वातु राघवस्य पुनस्स्वयम् ।चरणौ तौ तु रामस्य द्रक्ष्यामि सहपादुकौ ॥१८॥

I wkrótce sam ponownie połączę je z Raghową; ujrzę własne stopy Ramy wraz z tymi sandałami.

Verse 19

ततो निक्षिप्तभारोऽहं राघवेण समागतः ।निवेद्य गुरवे राज्यं भजिष्ये गुरुवृत्तिताम् ॥१९॥

Wtedy po ponownym spotkaniu z Rāghavą i uwolniony od tego brzemienia, zwrócę królestwo mojemu czczonemu starszemu bratu i będę żył w dyscyplinie służenia mu.

Verse 20

राघवाय च सन्यासं दत्त्वेमे वरपादुके ।राज्यं चेदमयोध्यां च धूतपापो भवामि च ॥२०॥

Gdy przywrócę Rāghavie to powierzone zadanie: te wyśmienite sandały, to królestwo i to miasto Ayodhyā, wtedy będę wolny od grzechu.

Verse 21

अभिषिक्ते तु काकुत्स्थे प्रहृष्टमुदिते जने ।प्रीतिर्मम यशश्चैव भवेद्राज्याच्चतुर्गुणम् ॥२१॥

Gdy Kakutstha (Rāma) zostanie namaszczony, a ludzie będą radować się w szczęściu, moja radość i moje dobre imię będą czterokrotnie większe niż jakakolwiek radość płynąca z panowania.

Verse 22

एवं तु विलपन्दीनो भरत स्समहायशाः ।नन्दिग्रामेऽकरोद्राज्यं दुःखितो मन्त्रिभिस्सह ॥२२॥

Tak więc, opłakując i zgnębiony, słynny Bharata, pełen smutku, uczynił Nandigrāmę swoją siedzibą i rządził królestwem razem ze swoimi ministrami.

Verse 23

स वल्कलजटाधारी मुनिवेषधरः प्रभुः ।नन्दिग्रामेऽवसद्वीर स्ससैन्यो भरतस्तदा ॥२३॥

Wtedy Bharata - panowny, lecz bohaterski - odziany w szaty z kory, z splecionymi włosami, przyjąwszy strój mędrca, przebywał w Nandigramie wraz ze swą armią.

Verse 24

रामागमनमाकाङ्क्षन्भरतो भ्रातृवत्सलः ।भ्रातुर्वचनकारी च प्रतिज्ञापारगस्तथा ॥२४॥पादुके त्वभिषिच्याथ नन्दिग्रामेऽवसत्तदा ।

Tęskniąc za powrotem Ramy, Bharata - oddany bratu, posłuszny słowu brata i niezłomny w ślubowaniu - dokonał konsekracji sandałów, a następnie przebywał w Nandigramie.

Verse 25

स वालव्यजनं छत्रं धारयामास स स्वयं ।भरत श्शासनं सर्वं पादुकाभ्यां निवेदयन् ॥२५॥

On sam dzierżył królewski parasol i wachlarz z ogona jaka; a Bharata przedkładał każdą dyrektywę rządzenia najpierw przed ową parę sandałów.

Verse 26

ततस्तु भरत शश्रीमानभिषिच्याऽऽर्यपादुके ।तदधीनस्तदा राज्यं कारयामास सर्वदा ॥२६॥

Potem świetlisty Bharata, dokonawszy konsekracji szlachetnych sandałów, sprawował królestwo zawsze jako ten, który jest im całkowicie podległy.

Verse 27

तदा हि यत्कार्यमुपैति किञ्चिदुपायनं चोपहृतं महार्हम् ।स पादुकाभ्यां प्रथमं निवेद्य चकार पश्चाद्भरतो यथावत् ॥२७॥

Zaprawdę, ilekroć powstała jakakolwiek sprawa, choćby najmniejsza, albo przyniesiono dar najcenniejszy, Bharata najpierw przedstawiał to sandałom, a dopiero potem działał w sposób właściwy.