Vyavahara
Judicial Law & Legal Procedures
Legal procedures, judicial decision-making, evidence rules, property law, and the administration of justice in ancient Indian society.
Adhyayas in Vyavahara
Adhyaya 253
Chapter 253 — व्यवहारकथनम् (The Account of Legal Procedure)
ਅਗਨੀਦੇਵ ਵਿਆਵਹਾਰ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਕਰਜ਼ਾ ਵਸੂਲੀ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਅਦਾਇਗੀ ਦਾ ਕ੍ਰਮ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਬਕਾਏ ਪਹਿਲਾਂ—ਅਤੇ ਰਾਜ ਅਧਿਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਵਸੂਲੀ-ਖ਼ਰਚ ਸਮੇਤ ਅਮਲ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਰੀਬ ਨੀਵੀਂ ਹੈਸियत ਵਾਲੇ ਕਰਜ਼ਦਾਰ ਤੋਂ ਮਿਹਨਤ/ਸੇਵਾ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ੋਧ, ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਕ਼ਿਸਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅਦਾਇਗੀ। ਵਾਰਸਾਂ, ਸਾਂਝੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਉੱਤੇ ਵੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸ਼ਰਤਾਂ ਹੇਠ ਦਾਇਤਵ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਤਿਭੂ (ਜ਼ਮਾਨਤ) ਹਾਜ਼ਰੀ, ਸਬੂਤ ਅਤੇ ਭੁਗਤਾਨ—ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ; ਕਈ ਜ਼ਮਾਨਤਦਾਰਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮ, ਡਿਫਾਲਟ ਉੱਤੇ ਸਜ਼ਾ, ਅਤੇ ਜੋ ਜ਼ਮਾਨਤਦਾਰ ਸਰਬਜਨਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅਦਾ ਕਰੇ ਉਸ ਦੀ ਵਾਪਸੀ। ਫਿਰ ਆਧੀ/ਗਿਰਵੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਬਤੀ ਦੀ ਹੱਦ, ਛੁਡਾਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ, ਫਲਭੋਗੀ ਗਿਰਵੀ, ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਜੋਖ਼ਮ ਕਿਸ ਉੱਤੇ, ਅਤੇ ਕੀਮਤ ਘਟੇ ਤਾਂ ਬਦਲੀ। ਨਿਕਸ਼ੇਪ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸੀਲਬੰਦ ਗੁਪਤ ਨਿਕਸ਼ੇਪ (ਔਪਨਿਧਿਕ), ਵਿੱਚ ਰਾਜਕ੍ਰਿਤ ਕਾਰਵਾਈ ਜਾਂ ਦੈਵੀ ਆਫ਼ਤ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਅਪਵਾਦ, ਅਤੇ ਗ਼ਬਨ ਉੱਤੇ ਦੰਡ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਲੈਣ-ਦੇਣ, ਸੰਪਤੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਫ਼ਰਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸਾ ਕਾਇਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Adhyaya 254
Divya-pramāṇa-kathana (Explanation of Divine Proofs / Ordeals and Evidentiary Procedure)
ਭਗਵਾਨ ਅਗਨੀ ਵਿਆਵਹਾਰ-ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਗਵਾਹਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਯੋਗ ਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਅਪਾਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਚੋਰੀ, ਹਿੰਸਾ ਆਦਿ ਤਤਕਾਲ ਅਪਰਾਧਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਗਵਾਹੀ ਵੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗਵਾਹੀ ਦੀ ਨੈਤਿਕ ਗੰਭੀਰਤਾ ਸਮਝਾ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੱਚ ਲੁਕਾਉਣਾ ਜਾਂ ਝੂਠ ਬੋਲਣਾ ਪੁੰਨ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮਹਾਪਾਪ ਹੈ; ਰਾਜਾ ਦੰਡ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਵਧਾ ਕੇ ਗਵਾਹੀ ਲਈ ਬਾਧ੍ਯ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੰਦੇਹ-ਨਿਰਣੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤਿਆਂ, ਸਦਾਚਾਰੀ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਯੋਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਧਾਨਤਾ; ਵਿਰੋਧ/ਝੂਠੀ ਗਵਾਹੀ ਲਈ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਸਜ਼ਾਵਾਂ, ਕੁਝ ਲਈ ਨਿਰਵਾਸਨ। ਫਿਰ ਮੌਖਿਕ ਸਬੂਤ ਤੋਂ ਲਿਖਤੀ ਪ੍ਰਮਾਣ ਵੱਲ ਜਾ ਕੇ ਕਰਜ਼ੇ ਤੇ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਲਿਖਣ, ਗਵਾਹੀ-ਤਸਦੀਕ, ਸੋਧ, ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਬਦਲੀ ਪ੍ਰਤੀ, ਅਤੇ ਰਸੀਦ/ਐਂਡੋਰਸਮੈਂਟ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਦੋਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਵ੍ਯ-ਪ੍ਰਮਾਣ—ਤੁਲਾ, ਅੱਗ, ਪਾਣੀ, ਵਿਸ਼, ਕੋਸ਼—ਦੀ ਵਿਧੀ, ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਯੋਗਤਾ; ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਸੰਦੇਹ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਅਤੇ ਇਸ਼ਟ–ਪੂਰਤ ਪੁੰਨ ਦੀ ਕਸਮ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ।
Adhyaya 255
Chapter 255: दायविभागकथनम् (On the Division of Inheritance)
ਅਗਨਿਦੇਵ ਸਾਕਸ਼ੀ-ਆਧਾਰਿਤ ਦਿਵ੍ਯ ਪਰਖਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਦਾਯ-ਵਿਭਾਗ (ਵਾਰਸਤੀ ਵੰਡ) ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸੰਪਤੀ-ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਸਮਾਜਕ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਧਰਮ-ਤਕਨੀਕ ਵਜੋਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੰਡ ਵਿੱਚ ਵਿਵੇਕ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ—ਜਠੇ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਿੱਸਾ ਦੇਵੇ ਜਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਸਮਾਨ; ਜੇ ਸਤ੍ਰੀਧਨ ਅਦਾ ਨਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪਤਨੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਸਮਾਨ-ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਨਿਆਂ। ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੰਡ ਵਿੱਚ ਕਰਜ਼ਾ ਚੁਕਾਉਣਾ, ਧੀਆਂ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹੱਕ, ਅਤੇ ਸਵੈ-ਅਰਜਿਤ ਧਨ, ਮਿੱਤਰ-ਦਾਨ, ਵਿਆਹ-ਲਾਭ ਆਦਿ ਦੇ ਅਪਵਾਦ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਸਾਂਝੀ ਸੰਪਤੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ, ਪਿਤ੍ਰ-ਅਰਜਨ ਵਿੱਚ ਹੱਕ, ਅਤੇ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਨਮੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵੀ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹਨ। ਔਰਸ, ਖੇਤਰਜ, ਪੁਤ੍ਰਿਕਾ-ਸੁਤ, ਕਾਨੀਨ, ਪੌਨਰਭਵ, ਦੱਤਕ, ਕ੍ਰੀਤ ਆਦਿ ਪੁੱਤਰ-ਵਰਗ, ਵਾਰਸਤੀ ਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਪਿੰਡ-ਕਰਤਵ੍ਯ ਦਾ ਉਲੇਖ ਹੈ। ਪਤਿਤ, ਅਸਮਰੱਥ ਜਾਂ ਅਸਾਧ ਰੋਗੀ ਨੂੰ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਆਸ਼੍ਰਿਤਾਂ ਅਤੇ ਸਤਗੁਣਵਤੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਲਾਜ਼ਮੀ। ਸਤ੍ਰੀਧਨ ਦੇ ਸਰੋਤ, ਉਸ ਦੀ ਵਾਰਸਤ, ਵਿਆਹ-ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੇ ਦੰਡ, ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਿੱਚ ਸਤ੍ਰੀਧਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਸਹ-ਪਤਨੀ ਲੈਣ ‘ਤੇ ਮੁਆਵਜ਼ਾ, ਅਤੇ ਗਵਾਹੀ-ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਘਰ/ਖੇਤ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਨਾਲ ਵੰਡ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
Adhyaya 256
Determination of Boundary Disputes and Related Matters (सीमाविवादादिनिर्णयः)
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਅਗਨੀ ਸੀਮਾ-ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੇ ਨਿਰਣੇ ਲਈ ਧਰਮਸੰਮਤ ਵਿਹਾਰਕ ਵਿਧੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਪੜੋਸੀ ਜ਼ਮੀਨਦਾਰ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ, ਗੋਪਾਲ/ਚਰਵਾਹੇ, ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਜੰਗਲ-ਗਾਮੀ ਵਰਗੇ ਥਾਂ-ਜਾਣੂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਲੈ ਕੇ ਦਰੱਖਤ, ਮੇੜ/ਬੰਧ, ਚਿਟੀ-ਟਿੱਬਾ, ਦੇਵ-ਸਥਾਨ, ਖੱਡ ਆਦਿ ਮੰਨੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਹੱਦਬੰਦੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸੱਚ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਸਾਹਸ-ਦੰਡ; ਨਿਸ਼ਾਨ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਗਵਾਹੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਅੰਤਿਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸੀਮਾ ਸਥਾਪਤ ਕਰੇ। ਅੱਗੇ ਸੀਮਾ-ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਦਲਣਾ/ਨਸ਼ਟ ਕਰਨਾ, ਕਬਜ਼ਾ/ਅਤਿਕ੍ਰਮਣ, ਲੋਕ-ਹਿਤ ਸਿੰਚਾਈ ‘ਸੇਤੂ’ ਕੰਮ ਅਤੇ ਅਣਧਿਕਾਰ ਕੂਆਂ ਦੀ ਮਨਾਹੀ, ਜ਼ਮੀਨ ਬਿਨਾ ਕਾਸ਼ਤ ਰਹੇ ਤਾਂ ਪੈਦਾਵਾਰ ਅੰਕਲਨ ਤੇ ਜੁਰਮਾਨਾ, ਸਤਿਆਘਾਤ ਅਤੇ ਭੋਗ-ਉਪਭੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਦੰਡ, ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਪਿੰਡ-ਕਿਨਾਰੇ ਦਾਖ਼ਲੇ ਦੇ ਨਿਯਮ, ਕੁਝ ਪਸ਼ੂ-ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਛੂਟ ਅਤੇ ਚਰਵਾਹੇ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਜੁਰਮਾਨਾ-ਭਰਪਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਤੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੂਰੀ-ਮਾਪ, ਗੁੰਮ/ਚੋਰੀ ਸਮਾਨ ਵਾਪਸੀ ਲਈ ਰਿਪੋਰਟ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਤੇ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ, ਖਰੀਦਦਾਰ-ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ, ਅਚਲ ਦਾਨ ਦੀ ਹੱਦ ਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ, ਮਾਹਿਰ ਮੁੱਲਾਂਕਣ, ਦਾਸ-ਮੁਕਤੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ, ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਅਤੇ ਮੰਨੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਵੀ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ/ਗਿਲਡ ਪ੍ਰਬੰਧ, ਕਰਾਰ, ਗਬਨ, ਨਿਯੁਕਤ ਏਜੰਟ, ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਤੇ ਢੁਆਈ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ, ਕਰ-ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਚੋਰ ਪਛਾਣ ਲਈ ਰਾਜ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਜੂਆ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਧਰਮ ਨੂੰ ਸਬੂਤ, ਕਰਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
Adhyaya 257
वाक्पारुष्यादिप्रकरणम् (The Topic of Verbal Abuse and Related Offences)
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਅਗਨੀ ਵਾਕ੍-ਪਾਰੁਸ਼੍ਯ (ਵਚਨਿਕ ਅਪਮਾਨ), ਸਾਹਸ (ਸ਼ਾਰੀਰਕ ਹਮਲਾ), ਕਾਮ-ਸੰਬੰਧੀ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਉਲੰਘਣਾਂ, ਵਪਾਰਕ ਧੋਖਾਧੜੀ ਅਤੇ ਚੋਰੀ-ਨਿਯੰਤਰਣ ਆਦਿ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੀ ਨਿਆਂਸ਼ਾਸਤਰੀ ਵਰਗੀਕਰਨ ਕਰਕੇ ਦੰਡ-ਵਿਧਾਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਅਪੰਗ/ਰੋਗੀ ਦਾ ਮਖੌਲ ਅਤੇ ਅਸ਼ਲੀਲ ਕਸਮ-ਵਾਕਾਂ ਲਈ ਜੁਰਮਾਨਿਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਵਰਣ-ਭੇਦ, ਸੰਦਰਭ (ਅਨੁਲੋਮ/ਪ੍ਰਤਿਲੋਮ) ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਲਕਸ਼ (ਵੇਦ-ਵਿਦਵਾਨ, ਰਾਜਾ, ਦੇਵਤਾ) ਅਨੁਸਾਰ ਦੰਡ ਦੀ ਪੜਾਅਵਾਰ ਵਾਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੱਥ ਚੁੱਕਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਖੂਨ ਵਹਿਣਾ, ਹੱਡੀ ਟੁੱਟਣਾ, ਅੰਗ ਕੱਟਣਾ ਤੱਕ ਚੋਟ ਦੇ ਮਾਪ ਅਨੁਸਾਰ ਸਜ਼ਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਟੋਲੀ ਹਿੰਸਾ ਜਾਂ ਝਗੜੇ ਵਿੱਚ ਚੋਰੀ ਲਈ ਦੰਡ ਦੋਗੁਣਾ ਤੇ ਵਾਪਸੀ/ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਸਮੇਤ ਨਿਯਮ ਹਨ। ਅੱਗੇ ਝੂਠੇ ਮਾਪ-ਤੋਲ, ਮਿਲਾਵਟ, ਕੀਮਤ-ਗਠਜੋੜ, ਨਿਆਂਯੋਗ ਨਫ਼ੇ ਦੀ ਹੱਦ, ਚੁੰਗੀ/ਸ਼ੁਲਕ ਅਤੇ ਟੈਕਸ-ਚੋਰੀ ਦੇ ਦੰਡ ਵਰਣਿਤ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਚੋਰ ਦੀ ਸ਼ੱਕ-ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ, ਗਵਾਹ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਤਰਕ ਨਾਲ ਫੈਸਲਾ, ਪਿੰਡ-ਹੱਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ, ਦੇਹਦੰਡ ਤੋਂ ਮੌਤਦੰਡ ਤੱਕ ਕ੍ਰਮ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਪਰਾਧੀ ਲਈ ਦਾਗ/ਨਿਰਵਾਸਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ; ਨਾਲ ਹੀ ਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਖੁਦ ਬੈਠ ਕੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਗੁਣ ਧਰਮਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਹਨ।
Adhyaya 258
Ṛग्विधानम् (Ṛgvidhāna) — Applications of Ṛgvedic Mantras through Japa and Homa
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਨਿਆਂ-ਨੀਤੀ ਵਿਸ਼ੇ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਲਿਟੁਰਜਿਕ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਗਨੀ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੀਆਂ ਵੈਦਿਕ ਵਿਧੀਆਂ (ਕ, ਯਜੁਃ, ਸਾਮ, ਅਥਰਵ) ਨੂੰ ਭੁਕਤੀ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਪ ਅਤੇ ਹੋਮ ਰਾਹੀਂ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਪੁਸ਼ਕਰ ਗਵਿਧਾਨ ਦੱਸਦਾ ਹੈ—ਗਾਇਤ੍ਰੀ-ਜਪ (ਜਲ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਹੋਮ ਵਿੱਚ) ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਸਮੇਤ, 10,000 ਅਤੇ 100,000 ਜਪਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਵਰਤ, ਅਤੇ ਓਂਕਾਰ-ਜਪ ਨੂੰ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਤੇ ਪਾਪ-ਨਾਸ਼ਕ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਧੀ, ਦੀਰਘ ਆਯੁ, ਬੁੱਧੀ, ਜਿੱਤ, ਯਾਤਰਾ-ਰੱਖਿਆ, ਸ਼ਤ੍ਰੂ-ਨਿਗ੍ਰਹ, ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਰੋਗ-ਨਿਵਾਰਣ, ਪ੍ਰਸਵ-ਸਹਾਇਤਾ, ਵਰਖਾ-ਸਾਧਨ, ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲਤਾ ਅਤੇ ਖੇਤੀ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਲਈ ਕਈ ਮੰਤਰ-ਪ੍ਰਯੋਗ ਦਿੱਤੇ ਹਨ; ਇਹ ਸਮੇਂ (ਸਵੇਰ/ਦੁਪਹਿਰ/ਸ਼ਾਮ), ਥਾਂ (ਜਲ, ਚੌਰਾਹਾ, ਗੋਸ਼ਾਲਾ, ਖੇਤ) ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ (ਉਪਵਾਸ, ਦਾਨ, ਸਨਾਨ) ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਕਸ਼ਿਣਾ, ਅੰਨ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਦਾਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਾ ਆਸਰਾ ਅਤੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਰਿਤੁਅਲ-ਤਕਨੀਕ ਨੈਤਿਕ ਕ੍ਰਮ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।