Rig Veda Sukta 87
Mandala 9Sukta 879 Mantras

Sukta 87

Sukta 9.87

Rishi

Unspecified here; hymn-level Anukramaṇī needed.

Devata

Soma Pavamāna.

Chandas

Likely Triṣṭubh (common in RV; requires verification).

ଏହି ପବମାନ ସୋମ ସୂକ୍ତରେ ସୋମଙ୍କ ଦ୍ରୁତ ଓ ଲକ୍ଷ୍ୟନିଷ୍ଠ ପ୍ରବାହକୁ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି—ଯଜ୍ଞର ଛାଣନୀମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସୁସଜ୍ଜିତ ଦୌଡ଼ଘୋଡ଼ା ପରି ପବିତ୍ର ଆସନ (ବର୍ହିସ୍) ଦିଗକୁ ନେଇଯାଯାନ୍ତି। ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସୋମଙ୍କ ଶୋଧନକୁ ବଳ/ବିଜୟ (ବାଜ), ଯଶ/କୀର୍ତ୍ତି (ଶ୍ରବସ୍), ପୋଷଣ (ଇଷ୍) ଓ ଅମରତ୍ୱ (ଅମୃତ) ଲାଭ ସହ ଯୋଡ଼ିଦିଏ; ଶେଷରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ସୋମଙ୍କ ସାଙ୍ଗତ୍ୟ ଓ ଯଥାଯଥ ସ୍ତୁତି ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ପ୍ରେରଣା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ଏହା ସମାପ୍ତ ହୁଏ।

Sanskrit recitationRig Veda 9.87

Mantras

Mantra 1

प्र तु द्रव परि कोशं नि षीद नृभिः पुनानो अभि वाजमर्ष । अश्वं न त्वा वाजिनं मर्जयन्तोऽच्छा बर्ही रशनाभिर्नयन्ति ॥

ଆଗକୁ ଧାଉ; କୋଶ (ପାତ୍ର)କୁ ପରିକ୍ରମା କରି ତଳେ ବସ; ମାନବ-ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୋଇ ତୁମେ ବାଜ (ବଳ-ସମୃଦ୍ଧି) ଦିଗକୁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ। ଯେପରି ବେଗବାନ ଘୋଡ଼ାକୁ ସଜାଇ ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ସେପରି, ହେ ବାଜିନ୍, ତୁମକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି ରଶନାଭିଃ (ଲଗାମ-ଦୋରି) ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ବର୍ହି (ପବିତ୍ର ଆସନ) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେଇଯାନ୍ତି।

Mantra 2

स्वायुधः पवते देव इन्दुरशस्तिहा वृजनं रक्षमाणः । पिता देवानां जनिता सुदक्षो विष्टम्भो दिवो धरुणः पृथिव्याः ॥

ସ୍ୱାୟୁଧଃ (ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ସଜ୍ଜ) ଦେବ ଇନ୍ଦୁ ପବତେ—ଅଶସ୍ତି-ହା (ଅସ୍ତୁତିଯୋଗ୍ୟକୁ ସଂହାରକ) ହୋଇ, ବ୍ରଜନ (କ୍ରମବଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ର)କୁ ରକ୍ଷା କରେ। ଦେବମାନଙ୍କର ପିତା, ସୁଦକ୍ଷ (ସୁନିପୁଣ) ଜନିତା, ସେ ଦ୍ୟୌର ବିଷ୍ଟମ୍ଭ (ଆଧାରସ୍ତମ୍ଭ) ଏବଂ ପୃଥିବୀର ଧରୁଣ (ଧାରକ ଭିତ୍ତି) ଅଟେ।

Mantra 3

ऋषिर्विप्रः पुरएता जनानामृभुर्धीर उशना काव्येन । स चिद्विवेद निहितं यदासामपीच्यं गुह्यं नाम गोनाम् ॥

ଋଷି, ବିପ୍ର—ଜନମାନଙ୍କର ପୁରଏତା (ଅଗ୍ରଗାମୀ ନେତା); ଋଭୁ (ସୃଜକ), ଧୀର (ସ୍ଥିରବୁଦ୍ଧି), କାବ୍ୟକଳାରେ ଉଶନା (ଆକାଂକ୍ଷୀ)—ସେ ଲୁଚିଥିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଜାଣିଲା: ଗୋନାମ୍ (କିରଣ-ଗୋ/ପ୍ରକାଶ-ରଶ୍ମି)ର ଗୁହ୍ୟ, ଅନ୍ତର୍ନାମ।

Mantra 4

एष स्य ते मधुमाँ इन्द्र सोमो वृषा वृष्णे परि पवित्रे अक्षाः । सहस्रसाः शतसा भूरिदावा शश्वत्तमं बर्हिरा वाज्यस्थात् ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହା ତୋର ମଧୁମୟ ସୋମ; ବୃଷା (ବୃଷଭ) ବୃଷ୍ଣେ (ବୃଷଭ ପାଇଁ)—ପବିତ୍ର (ଛାଣଣୀ)ର ଚାରିପାଖେ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଛି। ସହସ୍ରସାଃ, ଶତସାଃ—ହଜାରର ଜୟୀ, ଶତର ଜୟୀ; ଭୂରିଦାବା—ପ୍ରଚୁର ଦାତା; ଶଶ୍ୱତ୍ତମ, ବାଜ୍ୟ—ନିତ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନ—ପବିତ୍ର ବର୍ହି (ଯଜ୍ଞାସନ) ଉପରେ ସ୍ଥିର ହୋଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲା।

Mantra 5

एते सोमा अभि गव्या सहस्रा महे वाजायामृताय श्रवांसि । पवित्रेभिः पवमाना असृग्रञ्छ्रवस्यवो न पृतनाजो अत्याः ॥

ଏହି ସୋମମାନେ ଗବ୍ୟା ସହସ୍ରା—ହଜାରଗୁଣ କିରଣ-ଧାରା ଦିଗକୁ, ମହା ବାଜ (ବଳ/ବିଜୟ) ଦିଗକୁ, ଅମୃତତ୍ୱ ଦିଗକୁ ଏବଂ ଶ୍ରବାଂସି—ପ୍ରେରିତ ଶ୍ରବଣଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ଦିଗକୁ ଅଗ୍ରସର ହୁଅନ୍ତି। ପବିତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ପବମାନ (ଶୁଦ୍ଧିକରଣଶୀଳ) କରି, ସେମାନେ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ ବାହାରିଲେ—ଶ୍ରବସ୍ୟ (ଯଶ-ପ୍ରକାଶ) ଆକାଂକ୍ଷୀ, ପୃତନାଜଃ (ଯୁଦ୍ଧଧାବକ) ପରି, ଅତି (ଦ୍ରୁତ) ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ପରି।

Mantra 6

परि हि ष्मा पुरुहूतो जनानां विश्वासरद्भोजना पूयमानः । अथा भर श्येनभृत प्रयांसि रयिं तुञ्जानो अभि वाजमर्ष ॥

ହଁ, ପୁରୁହୂତ—ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବହୁବାର ଆହ୍ୱାନିତ—ତୁମେ ପବିତ୍ର ହେଉଥିବାବେଳେ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ସମସ୍ତ ଭୋଜନକୁ ଘେରି ପରିଭ୍ରମଣ କର। ତାପରେ, ହେ ଶ୍ୟେନ-ବାହନ, ତୁମ ଅଗ୍ରଗାମୀ ଦାନଗୁଡ଼ିକ ଆଣ; ରୟି (ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସମୃଦ୍ଧି)କୁ ପ୍ରେରିତ କରି, ବାଜ (ବିଜୟୀ ବଳ) ଦିଗକୁ ଅଭିମୁଖ ହୋଇ ବହ।

Mantra 7

एष सुवानः परि सोमः पवित्रे सर्गो न सृष्टो अदधावदर्वा । तिग्मे शिशानो महिषो न शृङ्गे गा गव्यन्नभि शूरो न सत्वा ॥

ଏହି ସୋମ, ସୁବାନ (ନିଷ୍ପୀଡିତ), ପବିତ୍ରକୁ ଘେରି—ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ଉତ୍ସର୍ଗ ଧାରା ପରି—ଆଗକୁ ଧାଉଛି। ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଧାରରେ ନିଜକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କରି, ଶୃଙ୍ଗରେ ମହିଷ ପରି, ସେ ଗବ୍ୟାନ—ପ୍ରକାଶର ଗାଈମାନେ (କିରଣ)—କୁ ଖୋଜେ; ଶୂର ପରି, ସତ୍ୱବାନ ବଳବାନ ହୋଇ ଆଗକୁ ଚାପିଯାଏ।

Mantra 8

एषा ययौ परमादन्तरद्रेः कूचित्सतीरूर्वे गा विवेद । दिवो न विद्युत्स्तनयन्त्यभ्रैः सोमस्य ते पवत इन्द्र धारा ॥

ଏହି ସୋମଧାରା ପରମରୁ ଆସି ପଥରର ଅନ୍ତରହୃଦୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲା; ଖୋଜୁଥିବା ହୋଇ, ବିଶାଳ ଗୁହାରେ ଗାଈମାନେ—ପ୍ରକାଶକିରଣ—କୁ ଆବିଷ୍କାର କଲା। ଦିବର ବିଦ୍ୟୁତ ଯେପରି ମେଘମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗର୍ଜେ, ସେପରି, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ସୋମଧାରା ପବିତ୍ରୀକରଣରେ ବହେ।

Mantra 9

उत स्म राशिं परि यासि गोनामिन्द्रेण सोम सरथं पुनानः । पूर्वीरिषो बृहतीर्जीरदानो शिक्षा शचीवस्तव ता उपष्टुत् ॥

ଏବଂ ନିଶ୍ଚୟ, ହେ ସୋମ, ତୁମେ ପବିତ୍ର ହେଉଥିବାବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଏକେ ରଥରେ ସହଯାତ୍ରୀ ହୋଇ, ଦୀପ୍ତ ଗୋମାନଙ୍କ—ଅର୍ଥାତ୍ ଆଲୋକର ଭଣ୍ଡାର—ରାଶିକୁ ଚାରିପଟେ ପରିଭ୍ରମଣ କର। ପ୍ରାଚୀନ ପୂର୍ଣ୍ଣତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସମୃଦ୍ଧ ପୋଷଣ-ଶକ୍ତି ଦାତା, ହେ ମହାବଳବାନ, ହେ ଶଚୀବସ୍, ତୁମ ତାହା ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଆମକୁ ଶିଖାଅ; ସେଇ ସ୍ତୁତି ତୁମ ପାଖକୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉ।

Frequently Asked Questions

It praises Soma as he is purified through the ritual filter and brought to the sacred seat, and it asks for the benefits that purification brings—strength, nourishment, fame, and a taste of immortality.

Because Soma’s flow is fast and forceful, and the ritual purification is like grooming and harnessing a swift horse—turning raw energy into controlled power for victory and blessing.

It expresses their close partnership: Soma empowers Indra for victorious action, and together they secure abundance and protection for the worshippers.

Ask anything about Sukta 87 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App