Sukta 87

Mantra 1

प्र तु द्रव परि कोशं नि षीद नृभिः पुनानो अभि वाजमर्ष । अश्वं न त्वा वाजिनं मर्जयन्तोऽच्छा बर्ही रशनाभिर्नयन्ति ॥

ਅੱਗੇ ਦੌੜ; ਕੋਸ਼ (ਪਾਤ੍ਰ) ਦੇ ਗੇੜੇ ਲਾ ਕੇ ਹੇਠ ਬੈਠ; ਮਨੁੱਖੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਵਾਜ (ਬਲ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਵੱਲ ਵਹਿ। ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਸਵਾਰਦੇ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ, ਹੇ ਵਾਜਿਨ, ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਸ਼ਨਾਭਿਃ (ਲਗਾਮ-ਦੋਰੀਆਂ) ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਬਰ੍ਹੀ (ਪਵਿੱਤਰ ਆਸਨ) ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Mantra 2

स्वायुधः पवते देव इन्दुरशस्तिहा वृजनं रक्षमाणः । पिता देवानां जनिता सुदक्षो विष्टम्भो दिवो धरुणः पृथिव्याः ॥

ਸਵਾਯੁਧਃ (ਆਪਣੀ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਸਜ) ਦਿਵ੍ਯ ਇੰਦੁ ਪਵਤੇ—ਅਸ਼ਸ੍ਤਿ-ਹਾ (ਸਤੁਤੀ-ਅਯੋਗ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ਬਣ ਕੇ, ਵ੍ਰਜਨ (ਵਿਧੀਬੱਧ ਖੇਤਰ) ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਸੁਦਕ੍ਸ਼ (ਸੁਨਿਪੁਣ) ਜਨਿਤਾ, ਉਹ ਦਿਉ ਦਾ ਵਿਸ਼ਟੰਭ (ਆਧਾਰ-ਸਤੰਭ) ਅਤੇ ਪૃਥਵੀ ਦਾ ਧਰੁਣ (ਧਾਰਕ ਨੀਂਹ) ਹੈ।

Mantra 3

ऋषिर्विप्रः पुरएता जनानामृभुर्धीर उशना काव्येन । स चिद्विवेद निहितं यदासामपीच्यं गुह्यं नाम गोनाम् ॥

ਰਿਸ਼ੀ, ਵਿਪ੍ਰ—ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪੁਰਏਤਾ (ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ); ਋ਭੁ (ਘੜਨਹਾਰ), ਧੀਰ (ਥਿਰ-ਬੁੱਧੀ), ਕਾਵ੍ਯ-ਕਲਾ ਨਾਲ ਉਸ਼ਨਾ (ਆਕਾਂਖੀ)—ਉਸ ਨੇ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ ਲੱਭ ਲਿਆ: ਗੋਨਾਂ (ਕਿਰਣ-ਗਾਂਵਾਂ/ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਰਸ਼ਮੀਆਂ) ਦਾ ਗੁਹ੍ਯ, ਅੰਦਰਲਾ ਨਾਮ।

Mantra 4

एष स्य ते मधुमाँ इन्द्र सोमो वृषा वृष्णे परि पवित्रे अक्षाः । सहस्रसाः शतसा भूरिदावा शश्वत्तमं बर्हिरा वाज्यस्थात् ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਮਧੁਰ-ਮਧੁਮਾਨ ਸੋਮ ਹੈ; ਵ੍ਰਿਸ਼ਾ (ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ) ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੇ (ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਲਈ)—ਪਵਿਤ੍ਰ (ਛਾਣਣੀ) ਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਵਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਹਸ੍ਰਸਾਃ, ਸ਼ਤਸਾਃ—ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਾ ਜੇਤੂ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦਾ ਜੇਤੂ; ਭੂਰਿਦਾਵਾ—ਅਪਾਰ ਦਾਤਾ; ਸ਼ਸ਼ਵੱਤਮ, ਵਾਜ੍ਯ—ਸਦਾ-ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ—ਪਵਿੱਤਰ ਬਰ੍ਹਿ (ਯਜ੍ਞ-ਆਸਨ) ਉੱਤੇ ਟਿਕ ਗਿਆ ਹੈ।

Mantra 5

एते सोमा अभि गव्या सहस्रा महे वाजायामृताय श्रवांसि । पवित्रेभिः पवमाना असृग्रञ्छ्रवस्यवो न पृतनाजो अत्याः ॥

ਇਹ ਸੋਮ ਗਵ੍ਯਾ ਸਹਸ੍ਰਾ—ਹਜ਼ਾਰਗੁਣਾ ਕਿਰਣ-ਧਾਰਾਂ ਵੱਲ, ਮਹਾਨ ਵਾਜ (ਬਲ/ਵਿਜੈ) ਵੱਲ, ਅਮ੍ਰਿਤਤ੍ਵ ਵੱਲ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਵਾਂਸਿ—ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੁਣਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਪਵਿਤ੍ਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਮਾਨ (ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦੇ) ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਵਹਿ ਨਿਕਲੇ ਹਨ—ਸ਼੍ਰਵਸ੍ਯ (ਯਸ਼-ਪ੍ਰਕਾਸ਼) ਦੇ ਇੱਛੁਕ, ਪ੍ਰਿਤਨਾਜੋ (ਯੁੱਧ-ਧਾਵਕ) ਵਾਂਗ, ਅਤਿ (ਤੀਬਰ) ਅਸ਼ਵਾਂ ਵਾਂਗ।

Mantra 6

परि हि ष्मा पुरुहूतो जनानां विश्वासरद्भोजना पूयमानः । अथा भर श्येनभृत प्रयांसि रयिं तुञ्जानो अभि वाजमर्ष ॥

ਹਾਂ, ਪੁਰੁਹੂਤ—ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਸੱਦਿਆ ਗਿਆ—ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਆਨੰਦ ਦੇ ਸਭ ਭੋਜਨਾਂ ਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈਂ। ਫਿਰ, ਹੇ ਸ਼੍ਯੇਨ-ਵਾਹਨ, ਆਪਣੇ ਅਗੇ ਵਧਦੇ ਦਾਨ ਲਿਆ; ਰਯਿ (ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਧਨ-ਸਮ੍ਰਿਧੀ) ਨੂੰ ਉਭਾਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਵਾਜ (ਵਿਜੈ-ਬਲ) ਵੱਲ ਅਭਿਮੁਖ ਵਹਿ।

Mantra 7

एष सुवानः परि सोमः पवित्रे सर्गो न सृष्टो अदधावदर्वा । तिग्मे शिशानो महिषो न शृङ्गे गा गव्यन्नभि शूरो न सत्वा ॥

ਇਹ ਸੋਮ, ਸੁਵਾਨ (ਨਿਚੋੜਿਆ ਹੋਇਆ), ਪਵਿੱਤਰ ਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ—ਛੁੱਟੇ ਹੋਏ ਉਫਾਨ ਵਾਂਗ—ਅੱਗੇ ਨੂੰ ਦੌੜਦਾ ਹੈ। ਤਿੱਖੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤਿੱਖਾ ਕਰਦਾ, ਸਿੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਮਹਿਸ਼ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਗਵ੍ਯਾਨ—ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ (ਕਿਰਣਾਂ)—ਨੂੰ ਲੱਭਦਾ ਹੈ; ਸ਼ੂਰ ਵਾਂਗ, ਸਤ੍ਵ ਵਾਲਾ ਬਲਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ ਧੱਕਦਾ ਹੈ।

Mantra 8

एषा ययौ परमादन्तरद्रेः कूचित्सतीरूर्वे गा विवेद । दिवो न विद्युत्स्तनयन्त्यभ्रैः सोमस्य ते पवत इन्द्र धारा ॥

ਇਹ ਸੋਮ-ਧਾਰਾ ਪਰਮ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ; ਖੋਜਣ ਵਾਲੀ ਬਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗਾਂਵਾਂ—ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ—ਨੂੰ ਲੱਭ ਲਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਦਿਉ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿਚ ਗੱਜਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੇਰੀ ਸੋਮ-ਧਾਰਾ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਵਿੱਚ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ।

Mantra 9

उत स्म राशिं परि यासि गोनामिन्द्रेण सोम सरथं पुनानः । पूर्वीरिषो बृहतीर्जीरदानो शिक्षा शचीवस्तव ता उपष्टुत् ॥

ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ, ਹੇ ਸੋਮ, ਤੂੰ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਇਕੋ ਰਥ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਦਿਪਤ ਗਾਵਾਂ—ਅਰਥਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਭੰਡਾਰਾਂ—ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੂਰਨਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਪੋਸ਼ਣ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਮਹਾਬਲਵਾਨ, ਹੇ ਸ਼ਚੀਵਸ, ਆਪਣੀਆਂ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਯਥੋਚਿਤ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨੀ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾ; ਉਹ ਸਤੁਤੀ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਉਪਸਥਿਤ ਹੋਵੇ।