Sukta 87

Mantra 1

प्र तु द्रव परि कोशं नि षीद नृभिः पुनानो अभि वाजमर्ष । अश्वं न त्वा वाजिनं मर्जयन्तोऽच्छा बर्ही रशनाभिर्नयन्ति ॥

આગળ દોડ; પાત્ર (કોશ)ની પરિક્રમા કરી નીચે બેસ; મનુષ્ય-શક્તિઓ દ્વારા પવિત્ર થતો તું વાજ (બળ-સમૃદ્ધિ) તરફ વહે. જેમ વેગવાન ઘોડાને શણગારે છે તેમ તને, હે વાજિન્, શુદ્ધ કરે છે અને રશનાઓ (દોરી-લગામ) વડે તને બર્હિ (પવિત્ર આસન) સુધી લઈ જાય છે.

Mantra 2

स्वायुधः पवते देव इन्दुरशस्तिहा वृजनं रक्षमाणः । पिता देवानां जनिता सुदक्षो विष्टम्भो दिवो धरुणः पृथिव्याः ॥

સ્વશસ્ત્ર (પોતાની શક્તિ)થી સજ્જ દેવ ઇન્દુ પવતે—અશસ્તિહા (અસ્તુતિપાત્રને સંહારતો) બની, વ્રજન (વ્યવસ્થિત ક્ષેત્ર)નું રક્ષણ કરે છે. દેવોના પિતા, સુદક્ષ (સુનિપુણ) જનિતા, તે દ્યૌના આધારસ્તંભ અને પૃથ્વીનો ધરુણ (ધારક પાયો) છે.

Mantra 3

ऋषिर्विप्रः पुरएता जनानामृभुर्धीर उशना काव्येन । स चिद्विवेद निहितं यदासामपीच्यं गुह्यं नाम गोनाम् ॥

ઋષિ, વિપ્ર—જનસમૂહોનો પુરએતા (અગ્રગામી નેતા); ઋભુ (સર્જક), ધીર (સ્થિર બુદ્ધિવાળો), કાવ્યકલા દ્વારા ઉશના (ઇચ્છુક)—એણે તો એ પણ શોધી કાઢ્યું જે છુપાયેલું હતું: ગોનાં (કિરણ-ગાયો/પ્રકાશ-રશ્મિઓ)નું ગુહ્ય, આંતરિક નામ.

Mantra 4

एष स्य ते मधुमाँ इन्द्र सोमो वृषा वृष्णे परि पवित्रे अक्षाः । सहस्रसाः शतसा भूरिदावा शश्वत्तमं बर्हिरा वाज्यस्थात् ॥

હે ઇન્દ્ર, આ તારો મધુમય સોમ છે; વૃષા (વૃષભ) વૃષણ (વૃષભ) માટે—પવિત્ર (છાણણી)ની આસપાસ વહેતો ગયો છે. સહસ્રસાઃ, શતસાઃ—હજારોનો વિજેતા, સૈકડાઓનો વિજેતા; ભૂરિદાવા—પ્રચુર દાન કરનાર; શાશ્વત્તમ, વાજ્ય—સદા-સ્થિર તેજસ્વી શક્તિમાન—પવિત્ર બર્હિ (યજ્ઞાસન) પર સ્થિર થયો છે.

Mantra 5

एते सोमा अभि गव्या सहस्रा महे वाजायामृताय श्रवांसि । पवित्रेभिः पवमाना असृग्रञ्छ्रवस्यवो न पृतनाजो अत्याः ॥

આ સોમો ગવ્યા સહસ્રા—હજારગણી કિરણ-ધારા તરફ, મહાન વાજ (બળ/વિજય) તરફ, અમૃતત્વ તરફ અને શ્રવાંસિ—પ્રેરિત શ્રવણની શક્તિઓ તરફ આગળ ધપે છે. પવિત્રો દ્વારા પોતાને પવમાન (શુદ્ધ થતો) કરતાં, તેઓ વહેતા નીકળી આવ્યા—શ્રવસ્ય (યશ-પ્રકાશ) ઇચ્છતા, પૃતનાજો (યુદ્ધ-ધાવકો) જેવા, અતિ (ઝડપદાર) અશ્વો સમા.

Mantra 6

परि हि ष्मा पुरुहूतो जनानां विश्वासरद्भोजना पूयमानः । अथा भर श्येनभृत प्रयांसि रयिं तुञ्जानो अभि वाजमर्ष ॥

હા, પુરુહૂત—જનસમૂહોમાં બહુવાર આહ્વાનિત—તું પવિત્ર થતો સર્વ આનંદદાયક ભોજનોની આસપાસ પરિભ્રમણ કરે છે. ત્યાર પછી, હે શ્યેન-વાહન, તારા અગ્રગામી દાનો લાવ; રયિ (આધ્યાત્મિક સમૃદ્ધિ)ને પ્રેરિત કરતો તું વાજ (વિજયી બળ) તરફ અભિમુખ વહે.

Mantra 7

एष सुवानः परि सोमः पवित्रे सर्गो न सृष्टो अदधावदर्वा । तिग्मे शिशानो महिषो न शृङ्गे गा गव्यन्नभि शूरो न सत्वा ॥

આ સોમ, સુવાયેલો, પવિત્રમાં પરિભ્રમણ કરે છે—મુક્ત થયેલા પ્રવાહની જેમ—આગળ ધસી જાય છે. તીક્ષ્ણ ધારાઓ પર પોતાને તીક્ષ્ણ કરતો, મહિષ જેમ શૃંગો પર, તે ગવ્યાન—પ્રકાશની ગાયો (કિરણો)—ને શોધે છે; શૂર જેમ, સત્વવાન બળવાન બની આગળ ધકેલાય છે.

Mantra 8

एषा ययौ परमादन्तरद्रेः कूचित्सतीरूर्वे गा विवेद । दिवो न विद्युत्स्तनयन्त्यभ्रैः सोमस्य ते पवत इन्द्र धारा ॥

આ સોમધારા પરમથી આવી પથ્થરના અંતરહૃદયમાં પ્રવેશી ગઈ; શોધક બની, વિશાળ ગુહામાં ગાયો—પ્રકાશકિરણો—ને શોધી કાઢી. દ્યૌની વિદ્યુત જેમ મેઘોમાં ગર્જે છે, તેમ, હે ઇન્દ્ર, તારી સોમધારા પવિત્રીકરણમાં વહે છે.

Mantra 9

उत स्म राशिं परि यासि गोनामिन्द्रेण सोम सरथं पुनानः । पूर्वीरिषो बृहतीर्जीरदानो शिक्षा शचीवस्तव ता उपष्टुत् ॥

અને ખરેખર, હે સોમ, તું શુદ્ધ થતો ઇન્દ્ર સાથે એક જ રથમાં સવાર થઈ, તેજસ્વી ગાયો—અર્થાત્ પ્રકાશના ભંડારો—ના ઢગલા ચારે તરફ પરિભ્રમણ કરે છે. પ્રાચીન પૂર્ણતાઓમાં સમૃદ્ધ પોષણ-શક્તિ આપનાર, હે મહાબલવાન, હે શચીવસ્, તારી તે શક્તિઓનું યોગ્ય સ્તુતિ કરવું અમને શીખવ; તે સ્તુતિ તને ઉપસ્થિત થાય.