Rig Veda 5.8.7: Mandala 5, Sukta 8, Mantra 7

Sukta 5.8

Rishi: Vasiṣṭha (probable for 5.8)

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires scan)

Samhita Patha (Devanagari)

त्वामग्ने प्रदिव आहुतं घृतैः सुम्नायवः सुषमिधा समीधिरे । स वावृधान ओषधीभिरुक्षितोऽभि ज्रयांसि पार्थिवा वि तिष्ठसे ॥

Transliteration

tvām agne pra-diva āhutaṁ ghṛtaiḥ sumnā-yavaḥ su-samidhā sam īdhire | sa vavṛdhāna oṣadhībhir ukṣito ’bhi jrayāṁsi pārthivā vi tiṣṭhase ||

Translation

ହେ ଅଗ୍ନି, ପ୍ରଦିବ (ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱର୍ଗ)ରୁ ଆହ୍ୱାନିତ, ଘୃତଦ୍ୱାରା ସିଞ୍ଚିତ—ସୁମ୍ନାୟବଃ (ଆନନ୍ଦାନ୍ୱେଷୀ) ତୁମକୁ ସୁସମିଧା (ଭଲ ଇନ୍ଧନ)ରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରନ୍ତି। ତୁମେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ, ଔଷଧିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସିଞ୍ଚିତ ହୋଇ, ପାର୍ଥିବ ପ୍ରତିରୋଧ ଓ ବାଧାମାନଙ୍କ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୁଅ, ସେମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ବିସ୍ତାରିତ ହୁଅ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वाम्: you (as object)
• त्वाम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• प्रदिवः: from the lofty heaven / from on high
• प्रदिवः: अपादान
• Type: Noun
• Root: प्रदिव् (प्रातिपदिक; ‘उच्च/पूर्व दिव्’)

• आहुतम्: invoked/oblated (as one to whom offering is made)
• आहुतम्: कर्म
• Type: Participle
• Root: आ-हु (धातु) → आहुत (कृदन्त, भूतकर्मणि)

• घृतैः: with ghee (clarified butter)
• घृतैः: करण
• Type: Noun
• Root: घृत (प्रातिपदिक)

• सुम्नायवः: seekers of favor/blessing
• सुम्नायवः: कर्तृ
• Type: Noun (agent noun)
• Root: सुम्नायू (प्रातिपदिक; ‘सुम्न-इच्छु/सुम्न-याचक’)

• सुषमिधा: with good kindling / with well-prepared fuel
• सुषमिधा: करण
• Type: Adjective
• Root: सु-समिध् (प्रातिपदिक; ‘सु’ + ‘समिध्’)

• सम्: together, fully
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग/अव्यय)

• ईधिरे: they have kindled (thee) / they have set (the fire) ablaze
• ईधिरे: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: इध्/एध् (धातु; ‘to kindle, to blaze’)

• सः: he (that one = Agni)
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वावृधानः: growing, having grown strong
• वावृधानः: कर्तृ
• Type: Participle
• Root: वृध् (धातु) → वावृधान (कृदन्त; लिट्-आभास/परिपूर्ण-वृद्धि, वर्तमानकाले प्रयुक्तः)

• ओषधीभिः: with plants/herbs
• ओषधीभिः: करण
• Type: Noun
• Root: ओषधि (प्रातिपदिक)

• उक्षितः: sprinkled/anointed (nourished)
• उक्षितः: कर्तृ
• Type: Participle
• Root: वक्ष्/उक्ष् (धातु; ‘to sprinkle, anoint, moisten’) → उक्षित (कृदन्त, भूतकर्मणि)

• अभि: towards, over, upon
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• ज्रयांसि: the expanses/levels (wide spaces)
• ज्रयांसि: कर्म
• Type: Noun
• Root: ज्रयस् (प्रातिपदिक; ‘open spaces/levels/expanses’, RV usage)

• पार्थिवा: earthly, terrestrial
• पार्थिवा: कर्म
• Type: Adjective
• Root: पार्थिव (प्रातिपदिक; ‘earthly, terrestrial’)

• वि: apart, widely, forth
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• तिष्ठसे: you stand / you take your stand
• तिष्ठसे: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)