
ဤအဓ್ಯಾಯသည် နာရဒ မုနိနှင့် Śātātapa တို့ဦးဆောင်သော ဗြာဟ္မဏများအကြား ဂုဏ်ပြုမေးမြန်းသည့် ဆွေးနွေးပွဲအဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ နာရဒသည် မြေ–သမုဒ္ဒရာ ဆုံရာ မဟာတီရ္ထအနီးတွင် မင်္ဂလာရှိသော ဗြာဟ္မဏအာသရမ/နေရာတည်ထောင်လိုကြောင်းနှင့် ဗြာဟ္မဏတို့၏ သင့်လျော်မှုကို စမ်းသပ်လိုကြောင်း ပြောသည်။ ထိုနေရာတွင် “သူခိုး” ရှိမည်ဟု စိုးရိမ်ကြသော်လည်း၊ ထိုသူခိုးများကို ကာမ၊ က்ரောဓ စသည့် အတွင်းရန်သူများဟု ပြန်လည်အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ကာ မလုံလောက်မှုကြောင့် တပဿ (tapas) ဟူသော “ဥစ္စာ” ကို ခိုးယူနိုင်ကြောင်း သတိပေးသည်။ ထို့နောက် Kedāra မှ Kalāpa/Kalāpaka သို့ သွားရာလမ်းညွှန်နှင့် ဂူ (bila) ထဲဝင်ရန် နည်းလမ်းကို နည်းပညာဆန်စွာ ဖော်ပြသည်။ Guha/Skanda ကို ပူဇော်ကာ အိပ်မက်အမိန့်ကို လက်ခံပြီး သန့်ရှင်းသော မြေ၊ ရေတို့ကို မျက်စိလိမ်းဆေးနှင့် ကိုယ်လိမ်းအဖြစ် အသုံးပြု၍ လမ်းကြောင်းကို မြင်နိုင်ကာ ဖြတ်သန်းနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ပြန်လည်ဆုံရာတွင် စုပေါင်းရေချိုး၊ tarpaṇa၊ japa နှင့် သတိပဋ္ဌာန်ပြုခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ပြီး ဒေဝတားစုဝေးမှုကို ဖော်ပြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် Kapila သည် မြေဒါန စီမံရန် ဗြာဟ္မဏများကို တောင်းဆိုသည့် ဧည့်သည်အဖြစ် ပေါ်လာကာ atithi-dharma (ဧည့်သည်ဂုဏ်ပြုခြင်း) ၏ အရေးကြီးမှုနှင့် လျစ်လျူရှုလျှင် ဖြစ်လာမည့် အကျိုးဆက်ကို ထပ်မံတင်ပြသည်။ ဒေါသနှင့် အလျင်အမြန်ကြောင့် ဖြစ်သော အငြင်းပွားမှုမှ Cira-kārī ဥပမာသို့ ရောက်ကာ၊ ဖခင်၏ အလျင်အမြန်အမိန့်ကို သားက နှောင့်နှေးစဉ်းစားခြင်းကြောင့် ကြီးမားသော အပြစ်ကို တားဆီးနိုင်ခဲ့သဖြင့် ခက်ခဲသောလုပ်ရပ်များတွင် စဉ်းစားတော်မူခြင်းကို ချီးမွမ်းသည်။ အဆုံးတွင် ကလိယုဂ၌ ကျိန်စာ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို သတိပေးကာ သန့်စင်တည်မြဲရေး အခမ်းအနားများနှင့် တည်ထောင်ထားသော သန့်ရှင်းရာနေရာများကို ဒေဝတားတို့ အတည်ပြုကြောင်း ဖော်ပြသည်။
Verse 1
श्रीनारद उवाच । इति श्रुत्वा फाल्गुनाहं रोमांचपुलकीकृतः । स्वरूपं प्रकटीकृत्य ब्राह्मणानिदमब्रवम्
သီရိနာရဒက မိန့်တော်မူသည်။ ဤသို့ကြားသော် ငါ—ဖာလ္ဂုန—သည် ရင်ခုန်လှုပ်ရှား၍ ကိုယ်အမွှေးထောင်လာ၏။ ထို့နောက် မိမိ၏ အမှန်ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ဖော်ထုတ်ကာ ဗြာဟ္မဏတို့အား ဤစကားကို ပြော하였다။
Verse 2
अहो धन्यः पितास्माकं यस्य सृष्टस्य पालकाः । युष्मद्विधा ब्राह्मणेंद्राः सत्यमाह पुरा हरिः
အဟော! ငါတို့၏ အဖဘုရားသည် ကံကောင်းမြတ်စွာရှိ၏။ အကြောင်းမူကား သူဖန်ဆင်းထားသမျှကို သင်တို့ကဲ့သို့ ဗြာဟ္မဏမဟာမင်းတို့က ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ကြသည်။ ဟရိသည် ရှေးကာလက ဤအမှန်တရားကို တကယ်ပင် မိန့်ကြားခဲ့သည်။
Verse 3
मत्तोऽप्यनंतात्परतः परस्मात्समस्तभूताधिपतेर्न किंचित् । तेषां किमुस्यादितरेण येषां द्विजेश्वराणां मम मार्गवादिनाम्
ငါ့ထက်လည်းကောင်း၊ အနန္တထက်လည်းကောင်း၊ အမြင့်ဆုံးအရှင်—သတ္တဝါအပေါင်း၏ အုပ်စိုးရှင်—ထက်လည်းကောင်း၊ ထို့အပြင် အခြားအရာ မရှိချေ။ ငါ့လမ်းကို ကြေညာဟောပြောသော ဒွိဇမင်းကြီးတို့အတွက် အခြားအရာ မည်သို့လိုအပ်မည်နည်း။
Verse 4
तत्सर्वथाद्या धन्योऽस्मि संप्राप्तं जन्मनः फलम् । यद्भवन्तो मया दृष्टाः पापोपद्रववर्जिताः
ထို့ကြောင့် ယနေ့ အရာအားလုံးတွင် ငါသည် ကောင်းချီးမင်္ဂလာရရှိသူ ဖြစ်၏။ မွေးဖွားခြင်း၏ အကျိုးကို ရရှိပြီ—အပြစ်ကင်း၍ အပူအပင်ကင်းသော သင်တို့ကို ငါမြင်တွေ့ရသောကြောင့်။
Verse 5
ततस्ते सहसोत्थाय शातातपपुरोगमाः । अर्घ्यपाद्यादिसत्कारैः पूजयामासुर्मां द्विजाः
ထို့နောက် ရှာတာတပကို ဦးဆောင်သော ဒွိဇများသည် ချက်ချင်းထ၍ အရ္ဃျ၊ ပါဒျ နှင့် အခြားသော ဂုဏ်ပြုအလှူအတန်းတို့ဖြင့် ငါ့ကို ရိုသေစွာ ပူဇော်ကြ၏။
Verse 6
प्रोक्तवन्तश्च मां पार्थ वचः साधुजनो चितम् । धन्या वयं हि देवर्षे त्वमस्मान्यदिहागतः
ထို့ပြင် အို ပါရ္ထ၊ သူတို့သည် သာဓုသဘောရှိသူတို့၏ စိတ်ကို ပျော်ရွှင်စေသော စကားများကို ငါ့အား ပြောကြ၏—“အို ဒေဝရ္ဩိ၊ သင်သည် ဤနေရာသို့ ကျွန်ုပ်တို့ထံ လာရောက်သောကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် အမှန်တကယ် ကောင်းချီးမင်္ဂလာရရှိသူများ ဖြစ်ကြ၏” ဟု။
Verse 7
कुतो वाऽगमनं तुभ्यं गन्तव्यं वा क्व सांप्रतम् । अत्राप्यागमने कार्यमुच्यतां मुनिसत्तम
သင်သည် ဘယ်မှ လာသနည်း၊ ယခု ဘယ်သို့ သွားမည်နည်း။ ထို့ပြင် ဤနေရာသို့ လာရောက်ခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်သည် အဘယ်နည်း—အို မုနိတို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ ကျွန်ုပ်တို့အား ပြောကြားပါ။
Verse 8
श्रुत्वा प्रीतिकरं वाक्यं द्विजानामिति पांडव । प्रत्यवोचं मुनीन्द्रांस्ताञ्छ्रूयतां द्विजसत्तमाः
အို ပाण्डဝ၊ ဒွိဇတို့၏ ပျော်ရွှင်စေသော စကားကို ကြားပြီးနောက် ငါသည် ထိုမုနိအထွဋ်အမြတ်တို့အား ပြန်လည်ဆို၏—“နားထောင်ကြပါ၊ အို ဒွိဇတို့အနက် အမြတ်ဆုံးတို့” ဟု။
Verse 9
अहं हि ब्रह्मणो वाक्याद्विप्राणां स्थानकं शुभम् । दातुकामो महातीर्थे महीसागरसंगमे
ဗြဟ္မာ၏ အမိန့်တော်အရ၊ ငါသည် မဟာတီရ္ထ—မြေ (မဟီ) နှင့် သမုဒ္ဒရာ ဆုံရာ၌ ဗြာဟ္မဏတို့အတွက် မင်္ဂလာရှိသော နေရာတည်စေလို၏။
Verse 10
परीक्षन्ब्राह्मणानत्र प्राप्तो यूयं परीक्षिताः । अहं वः स्थायिष्यामि चानुजानीत तद्द्विजाः
ဗြာဟ္မဏတို့ကို စမ်းသပ်ရန် ဤနေရာသို့ လာခဲ့သော သင်တို့သည် ယခု စမ်းသပ်ခံပြီးပြီ။ သင်တို့အကျိုးအတွက် ငါသည် ဤနေရာ၌ တည်နေမည်—ထို့ကြောင့် ခွင့်ပြုပါ၊ အို ဒွိဇတို့။
Verse 11
एवमुक्तो विलोक्यैव द्विजाञ्छातातपोऽब्रवीत् । देवानामपि दुष्प्राप्यं सत्यं नारद भारतम्
ဤသို့ ပြောဆိုခံရသော်၊ ရှာတာတပသည် ဗြာဟ္မဏတို့ကို ကြည့်၍ ဆို၏—“သစ္စာတရားသည် နတ်တို့အတွက်တောင် ရရှိရန် ခက်ခဲ၏၊ အို နာရဒာ၊ ဤသည်မှာ အမှန်ပင် ဖြစ်၏၊ အို ဘာရတ။”
Verse 12
किं पुनश्चापि तत्रैव मही सागरसंगमः । यत्र स्नातो महातीर्थफलं सर्वमुपाश्नुते
ထို့ထက်မက၊ မဟီနှင့် သမုဒ္ဒရာ ဆုံရာ အဲဒီနေရာက ဘယ်လောက်မြတ်မားမလဲ။ အဲဒီမှာ ရေချိုးသူသည် မဟာတီရ္ထ အားလုံး၏ အကျိုးဖလကို အပြည့်အဝ ခံစားရ၏။
Verse 13
पुनरेको महान्दोषो बिभीमो नितरां यतः । तत्र चौराः सुबहवो निर्घृणाः प्रियसाहसाः
သို့သော် အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်သော အပြစ်အနာတရ တစ်ခု ရှိ၏။ အဲဒီနေရာတွင် ခိုးသူများ များစွာ ရှိပြီး၊ သနားကြင်နာမှုမရှိ၊ အန္တရာယ်ကို မကြောက်ဘဲ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ လုပ်ကိုင်သူများ ဖြစ်ကြ၏။
Verse 14
स्वर्शेषु षोडशं चैकविंशंगृह्णंति नो धनम् । धनेन तेन हीनानां कीदृशं जन्म नो भवेत्
ငါတို့၏အိမ်ထဲ၌ပင် သူတို့သည် ငါတို့၏ဥစ္စာကို ဆယ့်ခြောက်ပိုင်း—သို့မဟုတ် နှစ်ဆယ့်တစ်ပိုင်းတိုင်အောင်—ယူဆောင်သွားကြသည်။ ထိုဥစ္စာကင်းမဲ့သော် မည်သို့သောဘဝ၊ မည်သို့သောပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းသာ ကျန်မည်နည်း။
Verse 15
वरं बुभुक्षया वासो मा चौरकरगा वयम् । अर्जुन उवाच । अद्भुतं वर्ण्यते विप्र के हि चौराः प्रकीर्तिताः
«ဆာလောင်၍နေထိုင်ရသည်က ပိုကောင်း၏၊ သူခိုးတို့၏လက်ထဲသို့ မကျရအောင်!» ဟုဆို၏။ အာర్జုနက ပြောသည်—«အို ဗြာဟ္မဏ၊ အံ့ဩဖွယ်ရာပင်။ သင်ဆိုသော ‘သူခိုး’ တို့သည် အမှန်တကယ် မည်သူနည်း?»
Verse 16
किं धनं च हरंत्येते येभ्यो बिभ्यति ब्राह्मणाः । नारद उवाच । कामक्रोधादयश्चौरास्तप एव धनं तथा
«ဗြာဟ္မဏတို့ကတောင် ကြောက်ရွံ့ရအောင် သူတို့သည် မည်သည့်ဥစ္စာကို ခိုးယူကြသနည်း?» ဟုမေး၏။ နာရဒက ပြန်ဆိုသည်—«ကာမ၊ က్రောဓ စသည့်အရာတို့သည် သူခိုးများပင် ဖြစ်ကြ၏။ သူတို့ခိုးယူသည့်ဥစ္စာမှာ တပဿ (အာသီတိ/အကျင့်တရား) ပင် ဖြစ်၏။»
Verse 17
तस्यापहाभीतास्ते मामूचुरिति ब्राह्मणाः । तानहं प्राब्रवं पश्चाद्वि जानीत द्विजोत्तमाः
ထိုဝိညာဉ်ရေးဥစ္စာ ပျောက်ကွယ်မည်ကို ကြောက်ရွံ့၍ ဗြာဟ္မဏတို့သည် ငါ့အား ထိုသို့ ပြောကြ၏။ ထို့နောက် ငါသည် သူတို့အား ပြန်၍ ဆို၏—«နားလည်ကြလော့၊ ဒွိဇိုတ္တမတို့၊ ဒွိဇတို့အနက် အမြတ်ဆုံးတို့»။
Verse 18
जाग्रतां तु मनुष्याणां चौराः कुर्वंति किं खलाः । भयभीतश्चालसश्च तथा चाशुचिरेव यः
လူတို့ နိုးနေချိန်၌ပင် မကောင်းသောသူခိုးတို့သည် မည်သည့်အမှုကို မလုပ်နိုင်မည်နည်း။ ထို့ပြင် ကြောက်ရွံ့သူ၊ ပျင်းရိသူ၊ မသန့်ရှင်းသူသည် ဤလမ်း၌ မည်သို့ တည်ကြည်မှုကို ရနိုင်မည်နည်း။
Verse 19
तेन किं नाम संसाध्यं भूमिस्तं ग्रसते नरम्
ထိုသို့နေထိုင်ခြင်းဖြင့် အဘယ်အရာကို ရရှိနိုင်သနည်း။ နောက်ဆုံးတွင် မြေကြီးသည် ထိုယောက်ျားကို မျိုသွားသည်။
Verse 20
शातातप उवाच । वयं चौरभयाद्भीतास्ते हरंति धनं महत् । कर्तुं तदा कथं शक्यमंगजागरणं तथा
ရှာတားတပက ပြောသည်– “ကျွန်ုပ်တို့သည် သူခိုးများကို ကြောက်လန့်နေကြသည်။ သူတို့က ဥစ္စာကြီးကို လုယူသွားကြသည်။ ထိုသို့သောအခြေအနေတွင် သတိပြုနိုးကြားခြင်းနှင့် စည်းကမ်းတကျ ကျင့်သုံးခြင်းကို မည်သို့ ပြုနိုင်မည်နည်း?”
Verse 21
खलाश्चौरा गताः क्वापि ततो नत्वाऽगता वयम् । तस्मासर्वं संत्यजामो भयभीता वयं मुने
“အကျင့်ဆိုးသော သူခိုးများသည် တစ်နေရာရာသို့ သွားကြပြီ။ ကျွန်ုပ်တို့ကတော့ ဦးညွှတ်ကန်တော့ပြီး ပြန်လာကြသည်။ ထို့ကြောင့် မုနိရေ၊ ကြောက်ရွံ့နေသောကြောင့် အရာအားလုံးကို စွန့်လွှတ်ပါသည်။”
Verse 22
प्रतिग्रहश्च वै घोरः षष्ठांऽशफलदस्तथा । एवं ब्रुवति तस्मिंश्च हारीतोनाम चाब्रवीत्
“လက်ဆောင်ကို မရွေးမချယ် လက်ခံခြင်းသည် အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းပြီး အကျိုးဖလသည် ခြောက်ပုံတစ်ပုံသာ ရသည်။” ဟု သူပြောနေစဉ် ဟာရီတ အမည်ရှိသူက ပြန်လည်ဆို하였다။
Verse 23
मूढबुद्ध्या हि को नाम महीसागरसंगमम् । त्यजेच्च यत्र मोक्षश्च स्वर्गश्च करगोऽथ वा
အလွန်မိုက်မဲသောစိတ်မရှိလျှင် မည်သူက မြေကြီးနှင့် သမုဒ္ဒရာ ဆုံရာကို စွန့်ပစ်မည်နည်း။ ထိုနေရာ၌ မောက္ခနှင့် ကောင်းကင်ဘုံသည် လက်ထဲတွင်ရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။
Verse 24
कलापादिषु ग्रामेषु को वसेत विचक्षणः । यदि वासः स्तम्भतीर्थे क्षणार्धमपि लभ्यते
ကလာပါကဲ့သို့ သာမန်ရွာများတွင် ဉာဏ်ရှိသူ မည်သူနေမည်နည်း။ စတမ္ဘတီရ္ထ၌ ခဏတစ်ဝက်သာ နေထိုင်ခွင့် ရနိုင်လျှင်ပင်။
Verse 25
भयं च चौरजं सर्वं किं करिष्यति तत्र न । कुमारनाथं मनसि पालकं कुर्वतां दृढम्
သူခိုးတို့ကြောင့် ဖြစ်သော ကြောက်ရွံ့မှုအားလုံးသည် ထိုနေရာ၌ ဘာလုပ်နိုင်မည်နည်း။ စိတ်အတွင်း၌ ကုမာရနာထကို ကာကွယ်ရှင်ဟု दृढစွာ ထားသူတို့အတွက်။
Verse 26
साहसं च विना भूतिर्न कथंचन प्राप्यते । तस्मान्नारद तत्राहमा यास्ये तव वाक्यतः
ရဲရင့်မှုမရှိလျှင် အောင်မြင်ချမ်းသာမှုကို မည်သို့မျှ မရနိုင်။ ထို့ကြောင့် နာရဒာရေ၊ သင်၏စကားအတိုင်း ငါ တကယ်ပင် ထိုနေရာသို့ သွားမည်။
Verse 27
षड्विंशतिसहस्राणि ब्राह्मणा मे परिग्रहे । षट्कर्मनिरताः शुद्धा लोभदम्भविवर्जिताः
ငါ့အုပ်ထိန်းမှုအောက်၌ ဗြာဟ္မဏ ၂၆,၀၀၀ ရှိသည်။ သူတို့သည် ခြောက်ပါးသော ကర్మတို့၌ အမြဲတမ်းပါဝင်၍ သန့်ရှင်းကာ လောဘနှင့် ဟန်ဆောင်မှုကင်းကြသည်။
Verse 28
तैः सार्धमागमिष्यामि ममेदं मतमुत्तमम् । इत्युक्ते वचने तांश्च कृत्वाहं दंडमूर्धनि
«သူတို့နှင့်အတူ ငါလာမည်—ဤသည် ငါ၏ အမြတ်ဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြစ်သည်» ဟု ပြောပြီးနောက်၊ ထိုစကားကို ဦးခေါင်းပေါ်တင်ကာ ရိုသေစွာ ခံယူ하였다။
Verse 29
निवृत्तः सहसा पार्थ खेचरोऽतिमुदान्वितः । शतयोजनमात्रं तु हिममार्गमतीत्य च
အို ပါရ္ထ၊ ကောင်းကင်ခရီးသွားသည် ချက်ချင်းပြန်လှည့်၍ အလွန်ဝမ်းမြောက်လျက်၊ ယောဇနာတစ်ရာအလျားရှိသော နှင်းဖုံးလမ်းကြောင်းကိုလည်း ဖြတ်ကျော်သွား၏…
Verse 30
केदारं समुपायातो युक्तस्तैर्द्विजसत्तमैः । आकाशेन सुशक्यश्च बिलेनाथ स देशकः
သူသည် အမြင့်မြတ်ဆုံး ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) များနှင့်အတူ ကေဒါရသို့ ရောက်လာ၏။ ထိုဒေသသည် ကောင်းကင်မှလည်း သွားရလွယ်ကူပြီး၊ ဆိုကြသကဲ့သို့ ဂူလမ်းကြောင်းဖြင့်လည်း ဝင်ရောက်နိုင်၏။
Verse 31
अतिक्रांतुं नान्यथा च तथा स्कंदप्रसादतः
ထိုကို အခြားနည်းဖြင့် မဖြတ်ကျော်နိုင်၊ စကန္ဒ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့်သာ ထိုသို့ ဖြစ်နိုင်၏။
Verse 32
अर्जुन उवाच । क्व कलापं च द्ग्रामं कथं शक्यं बिलेन च । कथं स्कंदप्रसादः स्यादेतन्मे ब्रूहि नारद
အర్జုနက ပြော၏— «ကလာပ ရွာသည် ဘယ်မှာနည်း၊ ဂူလမ်းဖြင့် မည်သို့ သွားရောက်နိုင်သနည်း။ ထို့ပြင် စကန္ဒ၏ ကရုဏာတော်ကို မည်သို့ ရနိုင်မည်နည်း။ ဤအကြောင်းကို ငါ့အား ပြောပါ၊ နာရဒာ»။
Verse 33
नारद उवाच । केदाराद्धिमसंयुक्तं योजनानां शतं स्मृतम् । तदंते योजनशतं विस्तृतं तत्कलापकम्
နာရဒာက ပြော၏— «ကေဒါရမှ စ၍ နှင်းနှင့်ပြည့်သော ယောဇနာတစ်ရာအလျားရှိသည့် လမ်းပိုင်းတစ်ခု ရှိသည်ဟု ဆိုကြ၏။ ထို့အဆုံးတွင် ယောဇနာတစ်ရာအကျယ်အဝန်းဖြင့် ပြန့်ကျယ်သော ကလာပက ရှိ၏»။
Verse 34
तदंते योजनशतं वासुकार्णव मुच्यते । शतयोजनमात्रः स भूमिस्वर्गस्ततः स्मृतः
ထို့နောက် ထပ်မံ ယောဇနာတစ်ရာအကွာကို «ဝါစုကီ၏ သမုဒ္ဒရာ» ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထိုမှ ယောဇနာတစ်ရာအရွယ် မြေဒေသကို «မြေပေါ်ကောင်းကင်» ဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 35
बिलेन च यथा शक्यं गंतुं तत्र श्रृणुष्व तत् । निरन्नं वै निरुदकं देवमाराधयेद्गुहम्
ထိုနေရာသို့ ဂူပေါက်မှ သွားနိုင်ပုံကို ယခု နားထောင်လော့။ အစာမစားဘဲ ရေမသောက်ဘဲ နတ်တော် ဂုဟာကို ပူဇော်အာရాధနာ ပြုရမည်။
Verse 36
दक्षिणायां दिशि ततो निष्पापं मन्यते यदा । तदा गुहोऽस्य स्वप्ने गच्छेति भारत
ထို့နောက် မိမိကိုယ်ကို အပြစ်ကင်းစင်ပြီဟု ထင်မြင်သောအခါ၊ တောင်ဘက်သို့ ဂုဟာသည် အိပ်မက်ထဲ၌ ပေါ်လာ၍ «သွားလော့» ဟု ဆိုသည်၊ အို ဘာရတ။
Verse 37
ततो गुहात्पश्चिमतो बिलमस्ति बृहत्तरम् । तत्र प्रविश्य गंतव्यं क्रमाणां शतसप्तकम्
ထို့နောက် ဂုဟာ၏ အနောက်ဘက်တွင် ပိုမိုကြီးမားသော ဂူတစ်ခု ရှိသည်။ ထိုဂူထဲ ဝင်ပြီးနောက် ခြေလှမ်း ခုနှစ်ရာကို ဆက်လက် လျှောက်ရမည်။
Verse 38
तत्र मारकतं लिंगमस्ति सूर्यसमप्रभम् । तदग्रे मृत्तिका चास्ति स्वर्णवर्णा सुनिर्मला
ထိုနေရာတွင် နေရောင်ကဲ့သို့ တောက်ပသော မြကဲ့သို့ အရောင်ရှိ လင်္ဂတော် တည်ရှိသည်။ ထို၏ ရှေ့တွင် ရွှေရောင်သန့်စင်လွန်ကဲသော မြေညက်တစ်စုံ ရှိသည်။
Verse 39
नमस्कृत्य च तल्लिंगं गृहीत्वा मृत्तिकां च ताम् । आगंतव्यं स्तंभतीर्थे समाराध्य कुमारकम्
ထိုလိင်္ဂကို ဦးချကန်တော့ပြီး သန့်ရှင်းသောမြေမှုန့်ကို ယူဆောင်ကာ စတမ္ဘ-တီရ္ထသို့ သွားရမည်။ ထိုနေရာတွင် ကုမာရက (စကန္ဒ) ကို သဒ္ဓါဖြင့် ပူဇော်ရမည်။
Verse 40
कोलं वा कूपतो ग्राह्यं भूतायां निशि तज्जलम् । तेनोदकेन मृत्तिकया कृत्वा नेत्रद्वयाञ्जनम्
အလယ်ညတွင် ရေကန် သို့မဟုတ် ရေတွင်းမှ ရေကို ခပ်ယူရမည်။ ထိုရေနှင့် သန့်ရှင်းသောမြေမှုန့်ဖြင့် မျက်စိနှစ်ဖက်အတွက် အန်ဇန (မျက်ဆေး) ကို ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 41
उद्वर्तनं च देहस्य कदाचित्षष्टिमे पदे । नेत्रांजनप्रभावाच्च बिलं पश्यति शोभनम्
ထိုအရာဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို လိမ်းနှိပ်ပွတ်တိုက်လျှင်၊ တစ်ချိန်တည်းတွင်—ခြေလှမ်းခြောက်ဆယ်မြောက်၌—မျက်ဆေးအန်ဇန၏ အာနုဘော်ကြောင့် လှပသော အပေါက် (ဂူဝ) ကို မြင်ရသည်။
Verse 42
तन्मध्येन ततो याति गात्रोद्वर्त्तप्रभावतः । कारीषैर्नाम चात्युग्रैर्भक्ष्यते नैव कीटकैः
ထိုအပေါက်၏ အလယ်မှ ဖြတ်သန်းကာ ကိုယ်လိမ်းပွတ်၏ အာနုဘော်ကြောင့် ဆက်လက်သွားနိုင်သည်။ ‘ကာရီသ’ ဟုခေါ်သော ကြမ်းတမ်းသတ္တဝါများ ရှိသော်လည်း ပိုးမွှားတို့က မစားမိကြ။
Verse 43
बिलमध्ये च संपश्यन्सिद्धान्भास्करसन्निभान् । यात्येवं यात्यसौ पार्थ कलापं ग्राममुत्तमम्
ဂူအတွင်း၌ နေကဲ့သို့ တောက်ပသော စိဒ္ဓများကို မြင်ရသည်။ ထို့ကြောင့်ပင်—အို ပါရ္ထ—သူသည် ဆက်လက်သွားကာ ‘ကလာပ’ ဟုခေါ်သော အထူးမြတ်ရွာသို့ ရောက်လေသည်။
Verse 44
तत्र वर्षसहस्राणि चत्वार्यायुःप्रकीर्तितम् । फलानां भोजनं च स्यात्पुनः पुण्यं च नार्ज्जयेत्
ထိုနေရာ၌ အသက်တမ်း လေးထောင်နှစ်ဟု ကြေညာထားသည်။ အစာအဖြစ် သစ်သီးများကိုသာ စားသုံး၍ လူ့လောကကဲ့သို့ ထပ်မံ ကုသိုလ်မစုဆောင်းတော့။
Verse 45
इत्येतत्कथितं तुभ्यमतश्चाभूच्छृणुष्व तत् । तपः सामर्थ्यतः सूक्ष्मान्दण्डस्याग्रे निधाय तान्
ဤသို့ သင့်အား ပြောကြားပြီးပြီ; ယခု ထပ်မံ ဖြစ်ပွားသမျှကို နားထောင်လော့။ တပဿာ၏ အင်အားကြောင့် ထိုသိမ်မွေ့သောအရာတို့ကို သူ၏ တောင်ဝှေးထိပ်ပေါ်၌ တင်ထား၍…
Verse 46
द्विजानहं समायातो महीसागरसंगमम्
ကျွန်ုပ်သည် ဗြာဟ္မဏတို့နှင့်အတူ မြေကြီးနှင့် သမုဒ္ဒရာ ဆုံရာသို့ ရောက်လာခဲ့သည်။
Verse 47
तदोत्तार्य मया मुक्तास्तीरे पुण्यजलाशये । ततो मया कृतं स्नानं सह तैर्द्विजसत्तमैः
သူတို့ကို ကူးမြောက်စေပြီးနောက်၊ ထိုပုဏ္ဏားရေကန်သန့်ရှင်းသော ကမ်းခြေ၌ ကျွန်ုပ်က လွှတ်ပေး하였다။ ထို့နောက် ထိုအကောင်းဆုံး ဗြာဟ္မဏတို့နှင့်အတူ သန့်စင်သော ရေချိုးပူဇော်ကို ပြုလုပ်하였다။
Verse 48
निःशेषदोषदावाग्नौ महीसागरसंगमे । पितॄणां देवतानां च कृत्वा तर्पणसत्क्रियाः
မြေကြီးနှင့် သမုဒ္ဒရာ ဆုံရာ၌—ကျန်ရှိသမျှ အပြစ်အနာအဆာကို မီးတောကဲ့သို့ လောင်ကျွမ်းစေသကဲ့သို့—ပိတೃတို့နှင့် ဒေဝတားတို့အတွက် တರ್ಪဏနှင့် ဂုဏ်ပြုပူဇော်မှုများကို သင့်လျော်စွာ ဆောင်ရွက်ကြသည်။
Verse 49
जपमानाः परं जप्यं निविष्टाः संगमे वयम् । भास्करं समवेक्षंतश्चिंतयंतो हरिं हृदि
သန့်ရှင်းသော ရေစုံဆုံရာ၌ ကျွန်ုပ်တို့ ထိုင်၍ အမြင့်မြတ်ဆုံး မန္တရကို ဂျပ်ဆုတောင်းကြ၏။ နေမင်းကို ကြည့်ကာ နှလုံးအတွင်း ဟရီကို စိတ်ထဲတွင် ဆင်ခြင်ကြ၏။
Verse 50
तस्मिंश्चैवांतरे पार्थ देवाः शक्रपुरोगमाः । आदित्याद्या ग्रहाः सर्वे लोकपालाश्च संगताः
ထိုအချိန်တည်းမှာပင်၊ အို ပါရ္ထ၊ သက္ကရာ(အိန္ဒြာ) ဦးဆောင်သော ဒေဝတော်များ စုဝေးလာကြ၏။ အာဒိတျယမှ စ၍ ဂြိုဟ်အားလုံးနှင့် ဒిశပာလ(လောကပာလ) များပါ စုဝေးကြ၏။
Verse 51
देवानां योनयो ह्यष्टौ गंधर्वाप्सरसां गणाः । महोत्सवे ततस्तस्मिन्गीतवादित्र उत्तमे
ထိုမဟာပွဲတော်၌ ဒေဝတော်တို့၏ အုပ်စုရှစ်မျိုးနှင့် ဂန္ဓဗ္ဗ၊ အပ္စရာတို့၏ အစုအဖွဲ့များ ရှိကြ၏။ ထို့နောက် အလွန်ကောင်းမြတ်သော သီချင်းသံနှင့် တူရိယာသံတို့ ပျံ့နှံ့မြည်ဟည်းလေ၏။
Verse 52
पादप्रक्षालनं कर्तुं विप्राणामुद्यतस्त्वहम् । तस्मिन्काले चाश्रृणवमहमातिथ्यवाक्यताम्
ဗြာဟ္မဏတို့၏ ခြေကို ဆေးကြောရန် ကျွန်ုပ် ပြင်ဆင်နေ၏။ ထိုအချိန်၌ပင် ဧည့်သည်ကို ဂုဏ်ပြုသည့် အာတိထ္ယ စကားများကို ကျွန်ုပ် ကြားရ၏။
Verse 53
सामध्वनिसमायुक्तां तृतीयस्वरनादिताम् । अतीव मनसो रम्यां शिव भक्तिमिवोत्तमाम्
ထိုသံသည် သာမန်(စామ) ဂီတသံဖြင့် ပြည့်ဝ၍ တတိယသရ(သံ) ဖြင့် ထင်ရှားမြည်ဟည်း၏။ စိတ်ကို အလွန်ပျော်ရွှင်စေကာ၊ ရှိဝဘက္တိ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံးပုံစံကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 54
विप्रैरुत्थाय संपृष्टः कस्त्वं विप्र क्व चागतः । किं वा प्रार्थयसे ब्रूहि यत्ते मनसि रोचते
ဗြာဟ္မဏတို့သည် ထ၍ မေးမြန်းကြသည်– «သင်သည် မည်သူနည်း၊ အို ဗြာဟ္မဏ၊ မည်သည့်အရပ်မှ လာသနည်း။ သင်တောင်းဆိုလိုသည်ကို ပြောပါ၊ သင်၏စိတ်နှစ်သက်ရာသည် အဘယ်နည်း»
Verse 55
विप्र उवाच । मुनिः कपिलनामाहं नारदाय निवेद्यताम् । आगतः प्रार्थनायैव तच्छ्रुत्वाहमथाब्रवम्
ဗြာဟ္မဏက ပြောသည်– «ကျွန်ုပ်သည် ကပိလ အမည်ရှိ မုနိ ဖြစ်၏။ ဤအကြောင်းကို နာရဒထံ တင်ပြပါစေ။ ကျွန်ုပ်သည် တောင်းဆိုရန်သာ လာခဲ့၏»။ ထိုစကားကို ကြားပြီးနောက် ကျွန်ုပ်က ပြန်လည်ဆို하였다။
Verse 56
धन्योहं यदिहायातः कपिल त्वं महामुने । नास्त्यदेयं तवास्माभिः पात्रं नास्ति तवाधिकम्
«အို ကပိလ မဟာမုနိ၊ သင် ဤနေရာသို့ ရောက်လာသဖြင့် ကျွန်ုပ်သည် ကံကောင်းမြတ်နိုး၏။ သင့်အတွက် ကျွန်ုပ်တို့ မပေးနိုင်သောအရာ မရှိ၊ သင့်ထက် မြင့်မြတ်သော လက်ခံသူလည်း မရှိ»
Verse 57
कपिला उवाच । ब्रह्मपुत्र त्वया देयं यदि मे त्वं श्रृणुष्व तत् । अष्टौ विप्रसहस्रामि मम देहीति नारद
ကပိလာက ပြောသည်– «အို ဗြဟ္မာ၏ သားတော်၊ သင်က ကျွန်ုပ်အား ပေးလိုပါက ဤကို နားထောင်ပါ။ ဗြာဟ္မဏ ရှစ်ထောင်ကို ကျွန်ုပ်အား ပေးပါ၊ အို နာရဒ»
Verse 58
भूमिदानं करिष्यामि कलापग्रामवासिनाम् । ब्राह्मणानामहं चैषां तदिदं क्रियतां विभो
«ကလာပဂြာမ၌ နေထိုင်သော ဤဗြာဟ္မဏတို့အတွက် မြေဒါနကို ကျွန်ုပ် ပြုလုပ်မည်။ ထို့ကြောင့် အို အရှင်၊ ဤအမှုကို ဆောင်ရွက်ပေးပါ»
Verse 59
ततो मया प्रतिज्ञातमेव मस्तु महामुने । त्वयापि क्रियतां स्थानं कापिलं कपिलोत्तमम्
ထို့နောက် ငါပြုခဲ့သော ကတိသစ္စာသည် အမှန်တကယ် ပြည့်စုံပါစေ၊ မဟာမုနိရေ။ သင်လည်း ကာပိလ အမည်ရှိ သန့်ရှင်းရာနေရာကို တည်ထောင်ပါလော့—ကပိလမြတ်ရှင်ရေ။
Verse 60
श्राद्धे वा प्राप्तकाले वा ह्यतिथिर्विमुखीभवेत् । यस्याश्रममुपायातस्यस्य सर्वं हि निष्फलम्
ရှရဒ္ဓ (Śrāddha) ပြုချိန် သို့မဟုတ် အချိန်တော်တော်မီတွင် ဧည့်သည်တစ်ဦးသည် လာရောက်သော အာရှရမ်မှ မလေးစားခံရဘဲ ပြန်လှည့်သွားလျှင်၊ ထိုအိမ်ရှင်အတွက် အရာအားလုံးသည် အကျိုးမဲ့ ဖြစ်သွားသည်။
Verse 61
स गच्छेद्रौरवांल्लोकान्योऽतिथिं नाभिपूजयेत् । अतिथिः पूजितो येन स देवैरपि पूज्यते
ဧည့်သည်ကို မပူဇော်မဂုဏ်ပြုသူသည် ရောရဝ (Raurava) လောကများသို့ သွားရ၏။ ဧည့်သည်ကို ပူဇော်ဂုဏ်ပြုသူကိုတော့ နတ်တို့ပင်လျှင် ပူဇော်ထိုက်သူဟု ဂုဏ်ပြုကြသည်။
Verse 62
दानैर्यज्ञैस्त तस्तस्मिन्भोजितः कपिलो मुनिः । ततो महामुनिः श्रीमान्हारीतो ह्वयितस्तदा
ထို့နောက် ထိုနေရာ၌ ကပိလ မုနိကို ဒါနများနှင့် ယဇ္ဉများဖြင့် ဧည့်ခံကျွေးမွေး하였다။ ထို့နောက် တောက်ပမြတ်သော မဟာမုနိ ဟာရီတ (Hārīta) ကို ထိုအခါ ဖိတ်ခေါ်하였다။
Verse 63
पादप्रक्षालनार्थाय सिद्धदेवसमागमे । हारीतश्च पुरस्कृत्य वामपादं तदा स्थितः
ခြေဖျော်ရန်အတွက် စိဒ္ဓများနှင့် နတ်တို့ စုဝေးရာအလယ်တွင် ဟာရီတ (Hārīta) ကို ရှေ့တန်းတွင် ထား၍ ထိုအခါ ဘယ်ခြေကို ရှေ့တင်ကာ ရပ်နေ하였다။
Verse 64
ततो हासो महाञ्जज्ञे सिद्धाप्सरः सुपर्वणाम् । विचिंत्य बहुधा पृथ्वीं साधु साधुकृता द्विजाः
ထို့နောက် မဟာရယ်မောသံသည် ပွဲတော်မြတ်တို့နှင့် ဆက်နွယ်သော စိဒ္ဓများနှင့် အပ္စရာများအကြား ပေါ်ထွန်းလာ၏။ မြေကြီးကို နည်းမျိုးစုံ စဉ်းစားသုံးသပ်ပြီးနောက် ဒွိဇများက «ကောင်းလှ၏၊ ကောင်းလှ၏» ဟု ချီးမွမ်းကြ၏။
Verse 65
ततो ममापि मनसि शोकवेगो महानभूत् । सत्यां चैव तथा मेने गाथां पूर्वबुधेरिताम्
ထို့နောက် ငါ့စိတ်အတွင်း၌ ဝမ်းနည်းခြင်း၏လှိုင်းကြီးတစ်ခု ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထို့ပြင် ရှေးပညာရှိတို့ ပြောကြားခဲ့သော ဂါထာဟောင်းကိုလည်း အမှန်တရားဟု ငါသိမြင်လာ၏။
Verse 66
सर्वेष्वपि च कार्येषु हेतिशब्दो विगर्हितः । कुर्वतामतिकार्याणि शिलापातो ध्रुवं भवेत्
လုပ်ငန်းအမှုအရာ အားလုံးတွင် လက်နက်ကဲ့သို့ ကြမ်းတမ်းသော ပြန်တုံ့ပြန်စကား «ဟေတိ» ဟူသည်ကို ရှုတ်ချကြ၏။ အလွန်အကျွံ ကျော်လွန်သော အပြုအမူများကို ပြုသူတို့အပေါ်၌ ကျောက်ကျခြင်းကဲ့သို့ သေချာသော ပျက်စီးခြင်းသည် မလွဲမသွေ ရောက်လာမည်။
Verse 67
ततोहमब्रंवं विप्रान्यूयं मूर्खा भविष्यथ । धनधान्याल्पसंयुक्ता दारिद्र्यकलिलावृताः
ထို့နောက် ငါသည် ဗြာဟ္မဏများအား ပြောကြားလိုက်၏— «သင်တို့သည် မိုက်မဲလာကြလိမ့်မည်။ ငွေကြေးနှင့် စပါးသီးနှံ အနည်းငယ်သာ ရှိပြီး ဆင်းရဲခြင်း၏ ရွံ့ညစ်ထဲတွင် ဖုံးလွှမ်းခံရလိမ့်မည်» ဟု။
Verse 68
एवमुक्ते प्रहस्यैव हारीतः प्राब्रवीदिदम् । तवैवेयं मुने हानिर्यदस्माञ्छपते भवान्
ဤသို့ ပြောဆိုပြီးနောက် ဟာရီတသည် ရယ်မောကာ ဤသို့ ပြန်ဆို၏— «အို မုနိ၊ ဤဆုံးရှုံးမှုသည် သင်တစ်ဦးတည်း၏ပင် ဖြစ်၏၊ အကြောင်းမူ သင်ကပင် ကျွန်ုပ်တို့ကို ကျိန်စာတိုက်နေသောကြောင့်» ဟု။
Verse 69
कः शापो दीयते तुभ्यं शापोयमयमेव ते । ततो विमृश्य भूयोऽहब्रवं किमहंद्विज
«မင်းကို ပေးမည့် ‘ကျိန်စာ’ က ဘာလဲ။ ဒီအရာပဲ မင်းရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ကျိန်စာ ဖြစ်နေတယ်။ ထို့နောက် ထပ်မံစဉ်းစားပြီး ငါက ‘အို ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး)၊ ငါ ဘာလုပ်မိသလဲ’ ဟု ပြော하였다။»
Verse 70
तथाविधस्य भवतो वामपादप्रदानतः
«မင်း—အဲဒီလိုသဘောသဘာဝရှိသူ—က ဘယ်ခြေ (မင်္ဂလာမကောင်း/မလေးစားသဘော) ကို ပေးအပ်ခဲ့သောကြောင့် …»
Verse 71
हारीत उवाच । श्रृणु तत्कारणं धीमञ्छून्यता मे यतो भवेत्
ဟာရီတက ပြောသည်– «အို ပညာရှိရေ၊ ငါ့အတွင်း၌ ‘ဗလာမှု’ (စိတ်အလွတ်အလပ်) ပေါ်လာရခြင်း၏ အကြောင်းကို နားထောင်ပါ။»
Verse 72
इति चिंतयतश्चित्ते हा दुःखोऽयं प्रतिग्रहः । प्रतिग्रहेण विप्राणां ब्राहयं तेजो हि शाम्यति
ငါ့စိတ်ထဲတွင် «အိုဟို၊ ဒီလက်ခံယူခြင်းက အလွန်ဒုက္ခကြီးပါလား» ဟု စဉ်းစားနေစဉ်—အကြောင်းမှာ အလှူကို လက်ခံယူခြင်းကြောင့် ဗြာဟ္မဏတို့၏ ဗြာဟ္မဏတေဇ (tejas) သည် အမှန်တကယ် လျော့နည်းသွားသည်။
Verse 73
महादानं हि गृह्णानो ब्राह्मणः स्वं शुभं हि यत् । ददाति दातुर्दाता च अशुभं यच्छति स्वकम्
အကြောင်းမှာ ဗြာဟ္မဏတစ်ဦး မဟာဒါနကို လက်ခံယူသောအခါ မိမိ၏ ကုသိုလ်နှင့် မင်္ဂလာကို ပေးလွှတ်သွားသည်။ ထို့ပြင် အလှူရှင်သည် မိမိ၏ အမင်္ဂလာကို လက်ခံသူထံသို့ ပြန်လည်လွှဲပြောင်းပေးသည်။
Verse 74
दाता प्रतिग्रहीता च वचनं हि परस्परम् । मन्यतेऽधःकरो यस्य सोऽल्पबुद्धिः प्रहीयते
ပေးသူနှင့် လက်ခံသူတို့သည် အပြန်အလှန် အားထား၍ စကားပြောကြ၏။ သို့ရာတွင် အခြားသူကို “နိမ့်ကျ” ဟု ထင်မြင်သူသည် ဉာဏ်နည်း၍ မှန်ကန်သော သိမြင်မှုမှ လွဲကျသွား၏။
Verse 75
इति चिंतयतो मह्यं शून्यताभूद्धि नारद । निद्रार्तश्च भयार्तश्च कामार्तः शोकपीडितः
ဤသို့ စဉ်းစားနေစဉ်၊ အို နာရဒာ၊ ငါ့အပေါ်၌ အလွတ်အဟာရသကဲ့သို့ ဗလာမှုက လွှမ်းမိုးလာ၏။ အိပ်ငိုက်ခြင်းကြောင့် နာကျင်သူ၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်းကြောင့် နာကျင်သူ၊ ကာမတဏှာကြောင့် နာကျင်သူ၊ ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုကြောင့် နှိပ်စက်ခံရသူ—
Verse 76
हृतस्वश्चान्यचित्तश्च शून्याह्येते भवंति च । तदेषु मतिमान्कोपं न कुर्वीत यदि त्वया
—ထို့အတူ ဥစ္စာပစ္စည်း လုယူခံရသူ၊ သို့မဟုတ် စိတ်သည် အခြားရာ၌ ကပ်နေသူတို့လည်း ဗလာဖြစ်လာကြ၏။ ထို့ကြောင့် သင်သည် ဉာဏ်ရှိသူဖြစ်လျှင် သူတို့အပေါ် အမျက်မထွက်သင့်။
Verse 77
कृतः कोपस्ततस्तुभ्यमेवं हानिरियं मुने । ततस्तापान्वितश्चाहं तान्वि प्रानब्रवं पुनः
“သင်၌ အမျက်ထွက်လာသောကြောင့်၊ အို မုနိ၊ ဤသို့ပင် ဆုံးရှုံးမှု ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ထို့နောက် နောင်တပူပန်မှုဖြင့် ပြည့်နှက်၍ ငါသည် ထိုဗြာဟ္မဏတို့အား ထပ်မံ ပြောကြားခဲ့၏။”
Verse 78
धिङ्मामस्तु च दुर्बुद्धिमविमृश्यार्थकारिणम् । कुर्वतामविमृश्यैव तत्किमस्ति न यद्भवेत्
အရှက်တကွာ ငါ့အပေါ် ကျရောက်ပါစေ—ဉာဏ်နည်း၍ မစဉ်းစားဘဲ အလုပ်လုပ်သူ ငါပင်။ မစဉ်းစားဘဲ လုပ်သူတို့အတွက် မဖြစ်နိုင်သော အန္တရာယ်ဟူ၍ ဘာရှိမည်နည်း။
Verse 79
सहसा न क्रियां कुर्यात्पदमेतन्महापदाम् । विमृश्यकारिणं धीरं वृणते सर्वसंपदः
အလျင်အမြန် မလုပ်ဆောင်သင့်—အလျင်အမြန်ခြင်းသည် မဟာဘေးအန္တရာယ်သို့ ခြေလှမ်းတစ်လှမ်း ဖြစ်၏။ စဉ်းစားသုံးသပ်ပြီးမှ လုပ်ဆောင်သော တည်ကြည်သူကို ကောင်းကျိုးစုံလင်မှုတို့က ရွေးချယ်ကြ၏။
Verse 80
सत्यमाह महाबुद्धिश्चिरकारी पुरा हि सः । पुरा हि ब्राह्मणः कश्चित्प्रख्यातों गिरसां कुले
မဟာဉာဏ်ရှိသူက «အမှန်တကယ်ပင်» ဟု ဆို၏။ အတိတ်ကာလ၌ စိရကာရီ ရှိခဲ့ပြီး၊ ရှေးယခင်က ဂိရာသ မျိုးရိုး၌ နာမည်ကြီးသော ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးလည်း ရှိခဲ့၏။
Verse 81
चिरकारि महाप्राज्ञो गौतमस्याभवत्सुतः । चिरेण सर्वकार्याणि यो विमृश्य प्रपद्यते
စိရကာရီသည် မဟာပညာရှိ၍ ဂေါတမ၏ သားဖြစ်၏—အရာရာကို အချိန်ကြာစဉ်းစားသုံးသပ်ပြီးမှသာ လုပ်ဆောင်သူ ဖြစ်၏။
Verse 82
चिरकार्याभिसंपतेश्चिरकारी तथोच्यते । अलसग्रहणं प्राप्तो दुर्मेधावी तथोच्यते
အလုပ်ကို အချိန်ကြာမှသာ ပြီးမြောက်စေသောကြောင့် သူကို «စိရကာရီ» (နှေးကွေးလုပ်သူ) ဟု ခေါ်ကြ၏။ သို့ရာတွင် ပျင်းရိခြင်းထဲသို့သာ ကျရောက်သူကို «ဉာဏ်နည်းသူ» ဟု ခေါ်၏။
Verse 83
बुद्धिलाघवयुक्तेन जनेनादीर्घदर्शिना । व्यभिचारेण कस्मिन्स व्यतिकम्या परान्सुतान्
ဉာဏ်လျင်မြန်၍ အဝေးမြင်သောသူသည်—မည်သည့် လွန်ကျူးမှုကြောင့်ပင် လမ်းလွဲနိုင်မည်နည်း၊ ဓမ္မကို ကျော်လွန်ကာ အခြားသူတို့၏ သားသမီးများကို ထိခိုက်စေမည်နည်း။
Verse 84
पित्रोक्तः कुपितेनाथ जहीमां जननीमिति । स तथेति चिरेणोक्तः स्वभावाच्चिरकारकः
ထို့နောက် အမျက်ထွက်နေသော ဖခင်ဖြစ်သူက 'သင့်မိခင်ကို သတ်လော့' ဟု အမိန့်ပေးသောအခါ သူက 'ထိုအတိုင်း ဖြစ်ပါစေသား' ဟု ပြန်ဖြေသော်လည်း၊ သူသည် သဘာဝအလျောက် နှေးကွေးစွာ (စဉ်းစားပြီးမှ) ပြုမူတတ်သူဖြစ်သောကြောင့် အချိန်ကြာမြင့်စွာ နေပြီးမှသာ ပြန်ပြောလေသည်။
Verse 85
विमृश्य चिरकारित्वाच्चिं तयामास वै चिरम् । पितुराज्ञां कथं कुर्यां न हन्यां मातरं कथम्
သူသည် နှိုင်းချိန်စဉ်းစားတတ်သူ ဖြစ်သောကြောင့် အချိန်ကြာမြင့်စွာ တွေးတောဆင်ခြင်လေသည်– 'ငါ့ဖခင်၏ အမိန့်ကို ငါဘယ်လို ဆောင်ရွက်ရပါ့မလဲ။ ပြီးတော့ ငါ့မိခင်ကို မသတ်ဘဲ ဘယ်လို ရှောင်လွှဲရပါ့မလဲ။'
Verse 86
कथं धर्मच्छलेनास्मिन्निमज्जेयमसाधुवत् । पितुराज्ञा परो धर्मो ह्यधर्मो मातृरक्षणम्
တရားဓမ္မဟူသော ခေါင်းစဉ်အောက်တွင် မတော်မတရားမှု၌ ငါမည်သို့ နစ်မွန်းရမည်နည်း။ ဖခင်၏စကားကို နာခံခြင်းသည် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော တရားဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသော်လည်း မိခင်ကို စောင့်ရှောက်ခြင်း ပျက်ကွက်လျှင် 'အဓမ္မ' ဖြစ်ချေမည်။
Verse 87
अस्वतंत्रं च पुत्रत्वं किं तु मां नात्र पीडयेत् । स्त्रियं हत्वा मातरं च को हि जातु सुखी भवेत्
သားသမီးဘဝသည် လွတ်လပ်မှု အပြည့်အဝမရှိသော်လည်း ဤကိစ္စ၌ ငါ့ကို မပူပန်စေပါနှင့်။ အကြောင်းမူကား အမျိုးသမီးတစ်ဦးကို သတ်ဖြတ်ပြီး၊ ထိုသူသည် မိမိ၏မိခင်အရင်း ဖြစ်နေပါက မည်သူသည် စိတ်ချမ်းသာနိုင်မည်နည်း။
Verse 88
पितरं चाप्यवज्ञाय कः प्रतिष्ठामवाप्नुयात् । अनवज्ञा पितुर्युक्ता युक्तं मातुश्च रक्षणम्
ဖခင်ကို မလေးမစားပြုလျှင် မည်သူသည် ဂုဏ်သိက္ခာကို ရနိုင်မည်နည်း။ ဖခင်ကို ရိုသေခြင်းသည် သင့်လျော်သကဲ့သို့ မိခင်ကို စောင့်ရှောက်ကာကွယ်ခြင်းသည်လည်း မှန်ကန်သော အလုပ်ဖြစ်သည်။
Verse 89
क्षमायोग्यावुभावेतौ नातिवर्तेत वै कथम् । पिता ह्यात्मानमाधत्ते जायायां जज्ञिवानिति
မိခင်နှင့်ဖခင် နှစ်ဦးစလုံးသည် ခံနိုင်ရည်နှင့် သည်းခံမှုအတွက် ထိုက်တန်သူများ—သူတို့ကို မည်သူက လွန်ကျူးနိုင်မည်နည်း? ဖခင်သည် ဇနီးအတွင်း၌ သားကို မွေးဖွားစေပြီး မိမိ၏ အတ္တကို ထိုနား၌ ထားသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 90
शीलचारित्रगोत्रस्य धारणार्थं कुलस्य च । सोऽहमात्मा स्वयं पित्रा पुत्रत्वे परिकल्पितः
အကျင့်သီလ၊ စရိုက်လက္ခဏာနှင့် မျိုးရိုးကို ထိန်းသိမ်းရန်၊ မိသားစုကို ဆက်လက်တည်တံ့စေရန်—“ထိုအတ္တတည်း” ကို ဖခင်ကိုယ်တိုင် သားဖြစ်ရာ အနေအထားသို့ ခန့်အပ်ထား၏။
Verse 91
जातकर्मणि यत्प्राह पिता यच्चोपकर्मणि । पर्याप्तः स दृढीकारः पितुर्गौरवलिप्सया
ဖခင်က မွေးဖွားပွဲ (jātakarman) တွင် ပြောကြားသမျှနှင့် အစပြုဝင်ပညာပွဲ (upakarman) တွင် သင်ကြားသမျှတို့သည်—ဖခင်၏ ဂုဏ်ကို လိုလားသူအတွက် ခိုင်မာသော အမိန့်အဖြစ် လုံလောက်၏။
Verse 92
शरीरादीनि देयानि पिता त्वेकः प्रयच्चति । तस्मात्पितुर्वचः कार्यं न विचार्यं कथंचन
ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် ထို့နောက်လိုက်ပါသမျှသည်လည်း လက်ခံရသော အလှူတော်များပင်—သို့သော် ဖခင်တစ်ဦးတည်းသာ ပေးအပ်သူဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ဖခင်၏ စကားကို မည်သို့မျှ မငြင်းခုံဘဲ လုပ်ဆောင်ရမည်။
Verse 93
पातकान्यपि चूर्यंते पितुर्वचनकारिणः । पिता स्वर्गः पिता धर्मः पिता परमकं तपः
ဖခင်၏ စကားကို လိုက်နာသူအတွက် အပြစ်များပင် ချေမှုန်းပျက်စီးသွားသည်။ ဖခင်သည် ကောင်းကင်ဘုံ၊ ဖခင်သည် ဓမ္မ၊ ဖခင်သည် အမြင့်ဆုံး တပဿ (tapas) ဖြစ်၏။
Verse 94
पितरि प्रीतिमापन्ने सर्वाः प्रीणंति देवताः । आशिषस्ता भजंत्येनं पुरुषं प्राह याः पिता
အဖေ ပျော်ရွှင်နှစ်သက်လျှင် နတ်ဒေဝတားအားလုံးလည်း ပျော်ရွှင်နှစ်သက်ကြသည်။ အဖေက ပေးသော အာသီသများသည် ထိုသူထံသို့ လာရောက်ကာ ကူညီအကျိုးပြုကြသည်။
Verse 95
निष्कृतिः सर्वपापानां पिता यदभिनंदति । मुच्यते बंधनात्पुष्पं फलं वृंतात्प्रमुच्यते
အဖေ အတည်ပြုနှစ်သက်လျှင် အပြစ်အားလုံးအတွက် ပြန်လည်သန့်စင်ခြင်း ဖြစ်လာသည်။ ပန်းသည် ချည်နှောင်မှုမှ လွတ်သကဲ့သို့၊ သီးသည် တံတားမှ ခွာသကဲ့သို့၊ ထိုသူလည်း ချုပ်နှောင်မှုမှ လွတ်မြောက်သည်။
Verse 96
क्लिश्यन्नपि सुतः स्नेहं पिता स्नेहं न मुंचति । एतद्विचिंत्यतं तावत्पुत्रस्य पितृगौरवम्
သားက ဒုက္ခပေးနေသော်လည်း အဖေသည် ချစ်ခြင်းမေတ္တာကို မစွန့်လွှတ်။ ထို့ကြောင့် စဉ်းစားကြလော့—သား၏ တာဝန်မှာ အဖေကို ဂုဏ်ပြုလေးစားခြင်း ဖြစ်သည်။
Verse 97
पिता नाल्पतरं स्थानं चिंतयिष्यामि मातरम् । यो ह्ययं मयि संघातो मर्त्यत्वे पांचभौतिकः
အဖေကဲ့သို့ပင် မိခင်ကိုလည်း အဆင့်အတန်း မနိမ့်ကြောင်း ငါသဘောထားမည်။ အကြောင်းမှာ လူ့ဘဝ၌ ငါ့အတွင်းရှိ ဤကိုယ်ခန္ဓာစုစည်းမှုသည် ဓာတ်ငါးပါးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 98
अस्य मे जननी हेतुः पावकस्य यथारणिः । माता देहारणिः पुंसः सर्वस्यार्थस्य निर्वृतिः
ငါ့အတွက် မိခင်သည် မွေးဖွားပေါ်ထွန်းလာခြင်း၏ အကြောင်းရင်းပင် ဖြစ်သည်၊ မီးသည် အရဏီ (မီးထုတ်တံ) မှ ပေါ်ထွန်းသကဲ့သို့။ မိခင်သည် လူ၏ ကိုယ်ခန္ဓာအတွက် “အရဏီ” ဖြစ်၍ ဘဝရည်မှန်းချက်အားလုံး ပြည့်စုံငြိမ်းချမ်းရာ အရင်းအမြစ် ဖြစ်သည်။
Verse 99
मातृलाभे सनाथत्वमनाथत्वं विपर्यये । न स शोचति नाप्येनं स्थावर्यमपि कर्षति
မိခင်ရှိလျှင် အကာအကွယ်ရှိ၏၊ မိခင်မရှိလျှင် အမှန်တကယ် အကူအညီမဲ့ အနာထာဖြစ်၏။ မိခင်ရှိသော် မငိုကြွေး၊ အကျပ်အတည်းနှင့် ကံဆိုးမှုတို့လည်း လွယ်ကူစွာ မချိုးဖျက်နိုင်။
Verse 100
श्रिया हीनोऽपि यो गेहे अंबेति प्रतिपद्यते । पुत्रपौत्रसमापन्नो जननीं यः समाश्रितः
စည်းစိမ်မရှိသော်လည်း အိမ်တွင် “အမေ” ဟုခေါ်နိုင်ပြီး မိခင်ထံ လှည့်သွားသူ၊ မိခင်ကို အားကိုးခိုလှုံသူသည် မျိုးဆက်မပြတ် အပေါင်းအပါဖြစ်ကာ သားနှင့် မြေးတို့ဖြင့် ပြည့်စုံလာ၏။
Verse 101
अपि वर्षशतस्यांते स द्विहायनवच्चरेत् । समर्थं वाऽसमर्थं वा कृशं वाप्यकृशं तथा
နှစ်တစ်ရာကုန်ဆုံးသည့်အခါတောင် မိခင်သည် သူ့ကို နှစ်နှစ်အရွယ်ကလေးကဲ့သို့ပင် ဆက်ဆံ၏။ သားသည် စွမ်းနိုင်စွမ်းမနိုင်၊ ပိန်သေးသော်လည်းကောင်း ခန္ဓာပြည့်ဝသော်လည်းကောင်း မိခင်၏မေတ္တာမပြောင်းလဲ။
Verse 102
रक्षयेच्च सुतं माता नान्यः पोष्यविधानतः । तदा स वृद्धो भवति तदा भवति दुःखितः
သားကို ကာကွယ်ပေးသူမှာ မိခင်သာဖြစ်၏၊ ပြုစုစောင့်ရှောက်ခြင်း၏ ဓမ္မနိယာမအရ အခြားသူ မတူနိုင်။ မိခင်ကွယ်လွန်သွားလျှင် ထိုအခါမှသာ သူသည် အမှန်တကယ် “အို” သွားပြီး ဝမ်းနည်းဒုက္ခနှင့် ပြည့်နှက်လာ၏။
Verse 103
तदा शुन्यं जगत्तस्य यदा मात्रा वियुज्यते । नास्ति मातृसमा च्छाया नास्ति मातृसमा गतिः
မိခင်နှင့် ကွာခွာသည့်အခါ သူ့အတွက် ကမ္ဘာသည် ဗလာဖြစ်သွား၏။ မိခင်ကဲ့သို့ အရိပ်မရှိ၊ မိခင်ကဲ့သို့ အားကိုးရာလမ်းကြောင်းလည်း မရှိ။
Verse 104
नास्ति मातृसमं त्राणं नास्ति मातृसमा प्रपा । कुक्षिसंधारणाद्धात्री जननाज्जननी तथा
မိခင်နှင့်တူသော ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု မရှိ၊ မိခင်နှင့်တူသော အနားယူရာ အမိုးအကာလည်း မရှိ။ ဝမ်းတွင်း၌ ထမ်းဆောင်ထားသဖြင့် «ဓာတရီ» (ထိန်းသိမ်းပံ့ပိုးသူ) ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ မွေးဖွားပေးသဖြင့် «ဇနနီ» (မိခင်) ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 105
अंगानां वर्धनादंबा वीरसूत्वे च वीरसूः । शिशोः शुश्रूषणाच्छ्वश्रूर्माता स्यान्माननात्तथा
ကလေး၏ ကိုယ်အင်္ဂါများကို ပြုစုပျိုးထောင်၍ တိုးပွားစေသဖြင့် သူမကို «အမ္ဘာ» ဟု ခေါ်ကြသည်။ ရဲရင့်သူတို့ကို မွေးဖွားပေးသဖြင့် «ဝီရစု» ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ကလေးကို စေတနာဖြင့် ပြုစုစောင့်ရှောက်လျှင် မိခင်မက်တောင် «မိခင်» ဟု ခေါ်ထိုက်လာပြီး၊ ထိုနည်းတူ မိန်းမတစ်ဦးကို ဂုဏ်ပြုလေးစားလျှင်လည်း မိခင်အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။
Verse 106
देवतानां समावापमेकत्वं पितरं विदुः । मर्त्यानां देवतानां च पूगो नात्येति मातरम्
ပညာရှိတို့သည် ဖခင်ကို နတ်တို့အတွက် တစ်ရပ်တည်းဖြစ်စေသော «အများပိုင်လယ်ကွင်း» ကဲ့သို့သော အရင်းအမြစ်တစ်ခုဟု သိကြသည်။ သို့သော် လူတို့အကြား၌လည်းကောင်း၊ နတ်တို့အကြား၌ပင်လည်းကောင်း မည်သည့်အစုအဝေးမျှ မိခင်၏ မဟာဂုဏ်ကို မလွန်နိုင်။
Verse 107
पतिता गुरवस्त्याज्या माता च न कथंचन । गर्भधारणपोषाभ्यां तेन माता गरीयसी
ဆရာတို့သည် အကျင့်ပျက်ကျသော်လည်း စွန့်ပစ်နိုင်ကြ၏။ သို့ရာတွင် မိခင်ကို မည်သည့်အခြေအနေမျှ မစွန့်ပစ်ရ။ ဝမ်းကို ထမ်းဆောင်ခြင်းနှင့် ပံ့ပိုးကျွေးမွေးခြင်းတို့ကြောင့် မိခင်သည် ထို့ကြောင့် ပိုမိုဂုဏ်ကြီးမြတ်သူ ဖြစ်သည်။
Verse 108
एवं स कौशिकीतीरे बलिं राजानमीक्षतीम् । स्त्रीवृत्तिं चिरकालत्वाद्धन्तुं दिष्टः स्वमातरम्
ထို့ကြောင့် ကೌśikī မြစ်ကမ်းပေါ်တွင် သူသည် ဘလီမင်းကို မြင်တွေ့하였다။ မိခင်၏ အပြုအမူကို မသင့်လျော်ဟု အချိန်ကြာကြာ သံသယထားလာသဖြင့်၊ ကြမ်းတမ်းသော ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ရပ်ကြောင့် သူသည် ကိုယ့်မိခင်ကိုပင် သတ်ရန် စိတ်ကူးပြင်းထန်လာ하였다။
Verse 109
विमृश्य चिरकालं हि चिंतांतं नाभ्यपद्यत । एतस्मिन्नंतरे शक्रो रूपमास्थितः
သူသည် အချိန်အတော်ကြာ စဉ်းစားသော်လည်း အဆုံးအဖြတ်တည်ငြိမ်သည့် ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခု မရောက်နိုင်သေး။ ထိုအချိန်အတွင်း သက္ကရာ (အိန္ဒြာ) သည် ရုပ်သဏ္ဌာန်တစ်မျိုးကို ခံယူကာ ဝင်ရောက်လာ하였다။
Verse 110
गायन्गाखामुपायातः पितुस्तस्याश्रमांतिके । अनृना हि स्त्रियः सर्वाः सूत्रकारो यदब्रवीत्
ကဗျာတစ်ပုဒ်ကို သီဆိုရင်း သူသည် ဖခင်၏ အာရှရမ်အနီးသို့ ရောက်လာ하였다။ ထို့နောက် “သုတ်ရရေးသူ ပြောကြားသကဲ့သို့ မိန်းမတို့အားလုံးသည် အကြွေးကင်းစင်ကြသည်” ဟု ရွတ်ဆို하였다။
Verse 111
अतस्ताभ्यः फलं ग्राह्यं न स्याद्दोषेक्षणः सुधीः । इति श्रुत्वा तमानर्च मेधातिथिरुदारधीः
ထို့ကြောင့် သူတို့၏ ကုသိုလ်ကံ၏ အကျိုးကို လက်ခံယူသင့်ပြီး ပညာရှိသည် အပြစ်ရှာသူ မဖြစ်သင့်။ ထိုစကားကို ကြားသော် မေဓာတိထိ အမြင်ကျယ်သူသည် သူ့ကို ဂုဏ်ပြုကာ ပူဇော်하였다။
Verse 112
दुःखितश्चिंतयन्प्राप्तो भृशमश्रूणि वर्तयन् । अहोऽहमीर्ष्ययाक्षिप्तो मग्नोऽहं दुःखसागरे
သူသည် ဝမ်းနည်းပူဆွေးကာ စဉ်းစားနေ၍ ရောက်လာပြီး မျက်ရည်များကို အလွန်အကျွံ စီးကျစေ하였다။ “အို! မနာလိုစိတ်ကြောင့် ထိခိုက်ကျဆုံး၍ ငါသည် ဒုက္ခပင်လယ်ထဲသို့ နစ်မြုပ်သွားပြီ” ဟု ဆို하였다။
Verse 113
हत्वा नारीं च साध्वीं च को नु मां तारयिष्यति । सत्वरेण मयाज्ञप्तश्चिरकारी ह्युदारधीः
“မိန်းမတစ်ယောက်ကို—အထူးသဖြင့် သီလရှင်မိန်းမကို—ငါ သတ်မိလျှင် ငါ့ကို ဘယ်သူက ကယ်တင်မည်နည်း။ အလျင်အမြန်ဖြင့် ငါသည် စိတ်မြတ်နိုးသူ စိရကာရီကို အမိန့်ပေးခဲ့မိသည်” ဟု ဆို하였다။
Verse 114
यद्ययं चिरकारी स्यात्स मां त्रायेत पातकात् । चिरकारिक भद्रं ते भद्रं ते चिरकारिक
«ဤသူသည် အမှန်တကယ် နောက်ကျမှ လုပ်သူ (စိရကာရီ) ဖြစ်လျှင်၊ ငါ့ကို အပြစ်မှ ကယ်တင်နိုင်မည်။ အို စိရကာရိကာ၊ သင့်အား မင်္ဂလာကောင်းချီး—မင်္ဂလာကောင်းချီး၊ အို စိရကာရိကာ!»
Verse 115
यदद्य चिरकारी त्वं ततोऽसि चिरकारिकः । त्राहि मां मातरं चैव तपो यच्चार्जितं मया
«ယနေ့ သင်သည် အမှန်တကယ် စိရကာရီ ဖြစ်ခဲ့လျှင်၊ သင်သည် တကယ့် စိရကာရိကာ ဖြစ်၏။ ငါ့ကို ကယ်တင်ပါ၊ ငါ့မိခင်ကိုလည်း ကယ်တင်ပါ၊ ထို့ပြင် ငါရရှိထားသော တပဿ (တပ) ကိုလည်း ထိန်းသိမ်းပါ»
Verse 116
आत्मानं पातके विष्टं शुभाह्व चिरकारिक । एवं स दुःखितः प्राप्तो गौतमोऽचिंतयत्तदा
«ငါ့ကိုယ်ငါ အပြစ်ထဲတွင် နစ်မြုပ်နေသည်ကို မြင်ရ၏၊ မင်္ဂလာနာမရှိသော စိရကာရိကာရေ!» ဟုဆိုကာ၊ ဝမ်းနည်းပူဆွေးစွာ ရောက်လာသော ဂေါတမသည် ထိုအခါ စဉ်းစားတော်မူ၏
Verse 117
चिरकारिकं ददर्शाथ पुत्रं मातुरुपांतिके । चिरकारी तु पितरं दृष्ट्वा परमदुःखितः
ထို့နောက် သူသည် မိခင်၏အနီး၌ သား စိရကာရိကာ ကို မြင်၏။ သို့သော် စိရကာရီ သည် ဖခင်ကို မြင်လျှင် အလွန်အမင်း စိတ်မကောင်းဖြစ်၏
Verse 118
शस्त्रं त्यक्त्वा स्थितो मूर्ध्ना प्रसादायोपचक्रमे । मेधातिथिः सुतं दृष्ट्वा शिरसा पतितं भुवि
လက်နက်ကို ပစ်ချ၍ ခေါင်းငုံ့ကာ ရပ်နေပြီး ခွင့်လွှတ်မှုကို တောင်းပန်ရန် စတင်၏။ မေဓာတိထိ သည် ခေါင်းငုံ့ကာ မြေပေါ်သို့ လဲကျနေသော သားကို မြင်သဖြင့် သား၏ နိမ့်ချဝန်ခံမှုကို သိမြင်၏
Verse 119
पत्नीं चैव तु जीवंतीं परामभ्यगमन्मुदम् । हन्यादिति न सा वेद शस्त्रपाणौ स्थिते सुते
ဇနီးသည် အသက်ရှင်နေသေးသည်ကို မြင်လျှင် သူသည် အလွန်ဝမ်းမြောက်လေ၏။ သားသည် လက်၌ လက်နက်ကိုင်၍ ရပ်နေစဉ်၊ သူက «သတ်မည်» ဟု ရည်ရွယ်ခဲ့သည်ကို မိခင်မသိခဲ့။
Verse 120
बुद्धिरासीत्सुतं दृष्ट्वा पितुश्चरणयोर्नतम् । शस्त्रग्रहणचापल्यं संवृणोति भयादिति
သားသည် ဖခင်၏ ခြေတော်၌ ဦးညွှတ်နေသည်ကို မြင်လျှင် မိခင်သည် နားလည်လေ၏—«ကြောက်ရွံ့၍ လက်နက်ကိုင်ခဲ့သည့် အလျင်အမြန်မှုကို ဖုံးကွယ်နေသည်» ဟု။
Verse 121
ततः पित्रा चिरं स्मृत्वा चिरं चाघ्राय मूर्धनि । चिरं दोर्भ्यां परिष्वज्य चिरंजीवेत्यु दाहृतः
ထို့နောက် ဖခင်သည် အချိန်ကြာကြာ သတိရလျက်၊ ခေါင်းပေါ်ကိုလည်း အချိန်ကြာကြာ နမ်းရှိုက်လျက်၊ လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် အချိန်ကြာကြာ ဖက်လျက် «အသက်ရှည်ပါစေ» ဟု ဆိုလေ၏။
Verse 122
चिरं मुदान्वितः पुत्रं मेधातिथिरथाब्रवीत् । चिरकारिक भद्रं ते चिरकारी भवेच्चिरम्
ထို့နောက် အချိန်ကြာကြာ ဝမ်းမြောက်နေသော မေဓာတိထိသည် သားကို ပြောလေ၏—«စိရကာရိကရေ၊ ကောင်းချီးမင်္ဂလာရှိပါစေ။ စဉ်းစားပြီးမှ လုပ်သူအဖြစ် အချိန်ကြာကြာ တည်မြဲပါစေ»။
Verse 123
चिराय यत्कृतं सौम्य चिरमस्मिन् दुःखितः । गाथाश्चाप्यब्रवीद्विद्वान्गौतमो मुनिसत्तमः
«ချစ်သားရေ၊ လုပ်ရမည့်အရာကို နှောင့်နှေးခဲ့သောကြောင့် ငါသည် အချိန်ကြာကြာ ဝမ်းနည်းနေခဲ့သည်» ဟု မုနိအထွတ်အမြတ် ဂေါတမ ပညာရှိသည် ဂါထာများကိုလည်း ဆိုလေ၏။
Verse 124
चिरेण मंत्रं संधीयाच्चिरेम च कृतं त्यजेत् । चिरेण विहतं मित्रं चिरं धारणमर्हति
မန္တရကို အချိန်ကြာကြာဖြင့်သာ ပြည့်စုံအောင် ပြုရမည်။ အလွန်နှောင့်နှေးပြီးမှ ပြုသောအလုပ်ကို စွန့်လွှတ်သင့်သည်။ ကြာရှည်ပေါင်းသင်းပြီးနောက် ထိခိုက်စေခဲ့သော မိတ်ဆွေကို ကြာရှည် သည်းခံကာ ထောက်ပံ့သင့်သည်။
Verse 125
रोगे दर्पे च माने च द्रोहे पापे च कर्मणि । अप्रिये चैव कर्तव्ये चिरकारी प्रशस्यते
ရောဂါဖြစ်ချိန်၊ မာနကြီးချိန်၊ ဂုဏ်သိက္ခာထိခိုက်ချိန်၊ သစ္စာဖောက်မှု၊ အပြစ်ကာမကံ၊ မနှစ်သက်သော်လည်း လုပ်ရမည့်တာဝန်တို့၌—စဉ်းစားသေချာ၍ အလျင်မပြုသူကို ချီးမွမ်းကြသည်။
Verse 126
बंधूनां सुहृदां चैव भृत्यानां स्त्रीजनस्य च । अव्यक्तेष्वपराधेषु चिरकारी प्रशस्यते
ဆွေမျိုးများ၊ မိတ်ဆွေကောင်းများ၊ အလုပ်သမား/အမှုထမ်းများနှင့် အိမ်ထောင်စုအတွင်းရှိ မိန်းမများအပေါ်—အပြစ်အနာအဆာ မရှင်းလင်းသေးသည့်အခါ—အလျင်မပြုဘဲ စဉ်းစား၍ လုပ်သူကို ချီးမွမ်းကြသည်။
Verse 127
चिरं धर्मान्निषेवेत कुर्याच्चान्वेषणं चिरम् । चिरमन्वास्य विदुषश्चिरमिष्टानुपास्य च
ဓမ္မကို ကြာရှည်တည်တံ့စွာ ကျင့်သုံးရမည်၊ စူးစမ်းရှာဖွေခြင်းကိုလည်း ကြာရှည်ပြုရမည်။ ပညာရှိတို့ကို ကြာရှည်အနီးကပ်ဆည်းကပ်ရမည်၊ ရွေးချယ်ထားသော ဒေဝတာတို့ကိုလည်း ကြာရှည်ပူဇော်ရမည်။
Verse 128
चिरं विनीय चात्मानं चिरं यात्यनवज्ञताम् । ब्रुवतश्च परस्यापि वाक्यं धर्मोपसंहितम्
ကိုယ်ကို ကြာရှည်စည်းကမ်းတကျ လေ့ကျင့်သင်ကြားလျှင် အမြဲတမ်း မထီမဲ့မြင်ခြင်းကင်းသော အနေအထားသို့ ရောက်သည်။ ထို့ပြင် ဓမ္မနှင့်ဆက်စပ်သော စကားဖြစ်လျှင် အခြားသူ၏ စကားကိုလည်း နားထောင်လက်ခံသင့်သည်။
Verse 129
चिरं पृच्छेच्च श्रृणुयाच्चिरं न परिभूयते । धर्मे शत्रौ शस्त्रहस्ते पात्रे च निकटस्थिते
အချိန်ကြာကြာ မေးမြန်း၍ အချိန်ကြာကြာ နားထောင်လျှင် မလွယ်ကူစွာ အနိုင်မခံရ။ သို့သော် ဓမ္မကိစ္စ၊ ရန်သူရှေ့၊ လက်တွင် လက်နက်ရှိချိန်၊ ထိုက်တန်သူ နီးကပ်ရှိချိန်တွင် နှောင့်နှေးခြင်း မပြုသင့်။
Verse 130
भये च साधुपूजायां चिरकारी न शस्यते । एवमुक्त्वा पुत्रभार्यासहितः प्राप्य चाश्रमम्
ကြောက်ရွံ့ရသည့်အခါနှင့် သာဓုတို့ကို ပူဇော်ရာတွင် နှောင့်နှေးသူကို မချီးမွမ်းကြ။ ထိုသို့ဆိုပြီးနောက် သူသည် သားနှင့် ဇနီးနှင့်အတူ အာရှရမ်သို့ ရောက်လေ၏။
Verse 131
ततश्चिरमुपास्याथ दिवं यातिश्चिरं मुनिः । वयं त्वेवं ब्रुवन्तोऽपि मोहेनैवं प्रतारिताः
ထို့နောက် အချိန်ကြာကြာ ပူဇော်ပြီးနောက် မုနိသည် ကောင်းကင်သို့ သွား၍ အချိန်ကြာကြာ နေ၏။ သို့ရာတွင် ငါတို့သည် ထိုသို့ပြောနေသော်လည်း မောဟကြောင့် ဤသို့ လှည့်စားခံရ၏။
Verse 132
कलौ च भवतां विप्रा मच्छापो निपतिष्यति । केचित्सदा भविष्यंति विप्राः सर्वगुणैर्युताः
ကလိယုဂ၌ အို ဗြာဟ္မဏတို့၊ ငါ၏ ကျိန်စာသည် သင်တို့အပေါ် ကျရောက်လိမ့်မည်။ သို့သော် ဗြာဟ္မဏအချို့သည် အမြဲတမ်း ရှိနေမည်၊ အရည်အချင်းကောင်းအားလုံးနှင့် ပြည့်စုံလျက်။
Verse 133
पादप्रक्षालनं कृत्वा ततोऽहं धर्मवर्मणः । समीपे साक्षिणो देवान्कृत्वा संकल्पमाचरम्
ခြေကို ရိုသေစွာ ဆေးကြောပြီးနောက် ငါသည် ဓမ္မဝರ್ಮန်၏ အနီး၌ နတ်တို့ကို သက်သေထားကာ သံကల్ప (saṅkalpa) အဓိဋ္ဌာန်ကို ဆောင်ရွက်하였다။
Verse 134
कांचनैरर्नोप्रदानैश्च गृहदानैर्धनादिभिः । भार्याभूषणवस्त्रैश्च कृतार्था ब्राह्मणाः कृताः
ရွှေလှူဒါန်းခြင်း၊ အမျိုးမျိုးသောပူဇော်သက္ကာများ၊ အိမ်လှူဒါန်းခြင်းနှင့် ငွေကြေးစသည်တို့၊ ထို့ပြင် မယားတို့အတွက် အလှဆင်ပစ္စည်းနှင့် အဝတ်အစားများဖြင့် ဗြာဟ္မဏတို့ကို အပြည့်အဝကျေနပ်ပြီး ပြည့်စုံအောင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
Verse 135
ततः करं समुद्यम्य प्राहेन्द्रो देवसंगमे । हरांगरुद्धवामार्द्ध यावद्देवी गिरेः सुता
ထို့နောက် အင်ဒြာသည် လက်ကိုမြှောက်ကာ နတ်တို့၏အစည်းအဝေး၌ မိန့်ကြား하였다—တောင်၏သမီးဖြစ်သော ဒေဝီအား၊ ဟရ၏ကိုယ်ခန္ဓာက သူမ၏ဘယ်ဘက်တစ်ဝက်ကို ပွေ့ဖက်ထားသော ဒေဝီအား ရည်ညွှန်း၍။
Verse 136
गणाधीशो वयं यावद्यावत्त्रिभुवनं त्विदम् । तावन्नन्द्यादिदे स्थानं नारदस्थापितं सुराः
ကျွန်ုပ်တို့သည် ရုဒြ၏ဂဏများ၏အရှင်များအဖြစ် ရှိနေသမျှ၊ ဤသုံးလောကတည်တံ့နေသမျှ၊ နန္ဒီတို့မှအစပြုသော ဤအဘိဓာန်နေရာကို နာရဒက တည်ထောင်ထားသကဲ့သို့ နတ်တို့အို၊ ထိုနေရာသည် ခိုင်မြဲစွာ တည်နေပါစေ။
Verse 137
ब्रह्मशापो रुद्रशापो विष्णुशापस्तथैव च । द्विजशापस्तथा भूयादिदं स्थानं विलुंपतः
ဤသန့်ရှင်းသောနေရာကို ဖျက်ဆီးလုယူသူအပေါ်၌ ဗြဟ္မာ၏ကျိန်စာ၊ ရုဒြ၏ကျိန်စာ၊ ဗိဿဏု၏ကျိန်စာတို့နှင့် ထို့ပြင် ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) တို့၏ကျိန်စာပါ ကျရောက်ပါစေ။
Verse 138
ततस्तथेति तैः सर्वैर्हृष्टैस्तत्र तथोदितम् । एवं मया स्थापिते स्थानकेऽस्मिन्संस्थापयामास च कापिलं मुनिः । स्थाने उभे देवकृते प्रसन्नास्ततो ययुर्देवता देवसद्म
ထို့နောက် သူတို့အားလုံး ဝမ်းမြောက်လျက် ထိုနေရာ၌ “အဲဒီအတိုင်း ဖြစ်ပါစေ” ဟု သဘောတူကြသည်။ ဤသန့်ရှင်းသောနေရာကို ငါက ထိုသို့ တည်ထောင်ပြီးနောက် မုနိသည်လည်း ကပိလကို ထိုနေရာ၌ သင့်တော်သလို တင်မြှောက်တည်စေ하였다။ နတ်တို့သည် ပြုလုပ်ပြီးသော နတ်ဘုရားဆိုင်ရာ အခြေခံတည်ဆောက်မှု နှစ်ရပ်လုံးအပေါ် ပျော်ရွှင်ကြ၍ နောက်တစ်ဖန် မိမိတို့၏ နတ်ဘုံသို့ ထွက်ခွာသွားကြသည်။